Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Tarixin elə təsadüfləri olur ki, onlar sadəcə təqvimlərin eyni gününə düşmür, həm də bir millətin taleyini iki fərqli güzgüdə əks etdirir. 15 iyun Azərbaycan xalqı üçün həm vətəndaş müharibəsinin astanasından dönüb Milli Qurtuluş Gününə qovuşduğumuz tarixi andır, həm də ölkənin ən çətin günlərini çiyinlərində daşıyan fədakar jurnalist Çingiz Mustafayevin şəhadətə ucaldığı gündür. Biri dövlətin xilasının başlanğıcı, digəri isə o xilas üçün canını sipər edən mətbuat fədaisinin son günüdür.

 Xaosun içindəki tək həqiqət: Çingiz Mustafayevin müharibə gündəliyi

1992-ci ilin iyun ayı... Azərbaycan həm cəbhədə, həm də daxildə böyük bir xaosa doğru sürüklənirdi. Belə bir vaxtda xalqın gözü və qulağı cəbhə xəttindən gələn xəbərlərdə idi. Həmin xəbərləri isə insanlara quru rəsmi bəyanatlar deyil, gülləbaran altında əlində kamera ilə qaçan, əsgərlərlə çiyin-çiyinə səngərdə yatan sənədli film rejissoru və jurnalist Çingiz Mustafayev çatdırırdı.

O, təkcə xəbər hazırlamırdı, o, tarixin ən qanlı cinayətlərini lentə alaraq gələcək nəsillər üçün təkzibedilməz sübutlar yığırdı. Xocalı faciəsinin o dəhşətli kadrlarını — fevral və mart aylarında vertolyotla qarlı tarlalara enərək soydaşlarımızın cəsədlərini ağlaya-ağlaya, fəryad qoparaq lentə alan məhz Çingiz idi. Onun kamerası olmasaydı, dünya mətbuatı bu soyqırımı erməni təbliğatının yalanları arasında itirib-batıracaqdı.

 15 iyun 1992: Kamerası əlində can verən qəhrəman

Xocalıdan sonra Çingiz bir an belə dayanmadı. Şuşanın, Laçının işğalı zamanı hər kəsin geri çəkildiyi anlarda o, irəli qaçır, əsgərləri döyüşə səsləyir, geri çəkilənləri utandıraraq səngərə qaytarırdı.

15 iyun 1992-ci ildə Ağdamın Naxçıvanlı kəndində şiddətli döyüşlər gedirdi. Çingiz Mustafayev hücuma keçən əsgərlərimizi və düşmənin canlı qüvvəsini lentə almaq üçün ön xəttə addımladı. Elə bu zaman onun yaxınlığına düşən minaatan qəlpəsi cəsur jurnalisti ağır yaraladı. Hadisənin ən sarsıdan tərəfi odur ki, Çingiz ölüm ayağında belə kamerasını söndürmədi. Onun kamerası yerə yıxılarkən belə göy üzünü və kəndin kadrlarını çəkməyə davam edirdi.

O, 31 yaşında, əlində kamerası ilə şəhid oldu və ölümündən sonra Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görüldü.

 15 iyun 1993: Uçurumdan qurtuluşa keçən yol

Çingizin şəhadətindən tam bir il sonra — 1992-ci ilin iyunundan 1993-cü ilin iyununa qədər ölkədəki xaos özünün pik nöqtəsinə çatdı. Çingiz Mustafayevin kamerası ilə xəbərdarlıq etdiyi o daxili çəkişmələr, hakimiyyətsizlik fəsadı nəhayət ki, Gəncə hadisələrinə və vətəndaş müharibəsi astanasına gətirib çıxardı. Torpaqlar itirilir, ölkə parçalanırdı.

Məhz belə bir iyun günündə xalqın tələbi ilə Bakıya qayıdan Heydər Əliyev 15 iyun 1993-cü ildə Ali Sovetin sədri seçildi. Çingizin şəhid olduğu o eyni təqvim yarpağı, bir il sonra Azərbaycan dövlətinin ölüm-dirim savaşından qalib çıxdığı və Milli Qurtuluşunun əsasının qoyulduğu gün kimi tarixə düşdü. Dövlət sabitləşdi, ordu yenidən quruldu və müstəqillik qorundu.

 Şuşada ucalan bayrağın iki rəmzi

Bu gün 15 iyun tarixini vərəqləyərkən biz rəsmi bayram tədbirləri ilə yanaşı, Çingiz Mustafayevin o məşhur kadrlarını və gur səsini də xatırlayırıq. Çünki 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan o şanlı zəfər, 1993-cü ilin 15 iyununda qoyulan dövlətçilik təməlinin və Çingiz kimi qəhrəmanların yarımçıq qalan çəkilişlərinin tamamlanması idi.

Azərbaycan əsgəri Şuşaya üçrəngli bayrağı sancarkən, həm Milli Qurtuluş gününün gətirdiyi qüdrətli dövlətin gücünü nümayiş etdirdi, həm də ruhu Qarabağda dolaşan Çingiz Mustafayevə: "Rahat uyu, kameranın yarımçıq qalan kadrı Şuşada zəfərlə tamamlandı!" mesajını verdi.

Bir təqvimə sığan bu iki böyük tarix hər bir azərbaycanlıya müstəqilliyin nə qədər çətin qazanıldığını və necə böyük fədakarlıqlarla qorunduğunu xatırladan ən böyük dərsdir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Fatimə Məmmədova,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

ABŞ və İran arasında razılaşmalar son nöqtəyə çatsa da, yenə də müzakirələr davam edir. Ötən gün ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın yaydığı məlumatların və mediaya sızdırılan şərtlərin heç bir rəsmi razılaşma ilə əlaqəsi olmadığını bildirib. O, Tehranı “zəif və əsassız bəyanatlar” yaymaqda ittiham edərək, bu çərçivədə aparılan danışıqlara etimadın mümkün olmadığını vurğulayıb.

Eyni zamanda Tramp İranın Hörmüz boğazında gəmilərə qarşı hücumlarını kəskin şəkildə pisləyib və bunu qəbuledilməz adlandırıb. ABŞ administrasiyası baş verənləri beynəlxalq təhlükəsizlik baxımından ciddi siqnal kimi qiymətləndirir. Bu fonda tərəflər arasında söz atışması və qarşılıqlı ittihamlar diplomatik gərginliyi daha da artırır.

Politoloq Oktay Qasımov portalımıza  məsələ ilə bağlı açıqlama verib. O ABŞ və İran arasında atəşkəs müddətində aparılan danışıqların artıq müəyyən mərhələyə çatdığını bildirib:

“Tərəflər demək olar ki, prinsipial ilkin çərçivə razılaşmasına çox yaxındırlar və bir neçə gün ərzində bunun imzalanması mümkün idi. İran Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamaları da bunu təsdiqləyir. Lakin tərəflərin prosesi öz maraqlarına uyğun şəkildə təqdim etməyə çalışdığı görünür. Belə ki, İran danışıqların növbəti mərhələyə keçdiyini bildirir, lakin konkret zaman açıqlanmır. Bundan başqa, Hörmüz boğazında İranın suverenliyinin tam şəkildə qəbul olunması məsələsi də gündəmdədir. Hərçənd bu, kifayət qədər mübahisəli məsələdir. Eyni zamanda ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqladığı bir sıra məlumatların İran tərəfindən təkzib edilməsi müşahidə olunur. Bu da diqqət çəkən məqamdır. Ümumilikdə isə bu iddiaların reallığa daha yaxın olduğunu düşünürəm”.

Politoloq son 10 gündə tərəflərin bir-birinin hədəflərinə zərbələr endirdiyini də qeyd edib:

“Bu, həm ABŞ helikopterinin vurulması, həm də İranın Hörmüz boğazı istiqamətində və digər hədəflərinə, eləcə də Tehran istiqamətində həyata keçirilən zərbələrlə bağlıdır. Belə bir gərginlik müşahidə olunur. Lakin görünən odur ki, tərəflər genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmada maraqlı deyillər və bir-birini sanki test edirlər. Trampın açıqlamasını da növbəti bəyanatlardan biri kimi qiymətləndirirəm və yaxın perspektivdə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların başlanmasını real hesab etmirəm. Çünki tərəflər buna maraqlı deyil və bunu istəmirlər. Bu baxımdan prosesdə daha çox diplomatik xəttin önə çıxacağı gözlənilir. Dünənki açıqlamalara əsasən, yaxın zamanda müəyyən çərçivə sənədi üzrə razılaşma da mümkün görünür”.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Tənzilə Rüstəmxanlı: “Şuşa Bəyannaməsi XXI əsrdə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən yol xəritəsinə çevrilib”

Fatimə Məmmədova,

 "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

2021-ci il iyunun 15-də Şuşada imzalanan Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə münasibətlərində strateji əməkdaşlığın hüquqi-siyasi əsasını formalaşdıran ən mühüm sənədlərdən biri kimi tarixə düşdü. Bu sənəd iki ölkə arasında mövcud olan siyasi və hərbi yaxınlığı daha yüksək səviyyəyə qaldıraraq müttəfiqlik çərçivəsində yeni əməkdaşlıq modelini rəsmiləşdirdi.

Ötən beş il ərzində Bəyannamə təkcə ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsinə deyil, həm də Cənubi Qafqazda təhlükəsizlik arxitekturasının yenidən formalaşmasına ciddi təsir göstərdi. Sənədin müddəaları iqtisadi inteqrasiyadan tutmuş müdafiə sahəsində koordinasiyaya qədər geniş spektri əhatə edərək regionda yeni siyasi reallıqların konturlarını müəyyənləşdirdi.

Bu gün Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan–Türkiyə əməkdaşlığını yalnız dövlətlərarası münasibətlər çərçivəsində deyil, eyni zamanda daha geniş geosiyasi platformada  türk dünyasının inteqrasiyası kontekstində də strateji istinad nöqtəsinə çevirib.

Milli Məclisin Deputatı Tənzilə Rüstəmxanlı "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalına açıqlama verib. Deputat xatırladıb ki, 2021-ci il 15 iyun tarixində imzalanan Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan ilə Türkiyənin qardaşlığını bütün dünyaya bildirən bir mesajdır:

"Bəyannamə ilə iki ölkə arasında hərbi, siyasi və strateji müttəfiqlik münasibətləri daha sistemli xarakter aldı. Bu gün artıq beynəlxalq münasibətlər sistemində də belə əməkdaşlıq modellərinə maraq artır və bəzi hallarda Şuşa Bəyannaməsi dövlətlərarası strateji tərəfdaşlıq nümunələrindən biri kimi qeyd olunur. Tarixi baxımdan Şuşa Bəyannaməsinin Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərində xüsusi yeri var. Bu sənəd müəyyən mənada XX əsrdə münasibətlərin formalaşmasında mühüm rol oynamış Qars müqaviləsindən sonrakı ən önəmli siyasi-hüquqi sənədlərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Əgər Qars müqaviləsi mürəkkəb tarixi şəraitdə münasibətlərin əsaslarını müəyyən etmişdisə, Şuşa Bəyannaməsi Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycan–Türkiyə strateji tərəfdaşlığını yeni mərhələyə çıxaran hüquqi və siyasi çərçivəni formalaşdırdı".

T.Rüstəmxanlı əlavə edib ki, Şuşa Bəyannaməsi XXI əsrdə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirən yol xəritəsinə çevrilib:

"Artıq ənənə halını alan Şuşa konfransları da Bəyannamənin ideyalarının yaşadılmasına xidmət edir. Son illərdə Şuşada keçirilən beynəlxalq konfranslarda Türk dünyasının inteqrasiyası, yeni dünya nizamı, geosiyasi proseslər və regional əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunur ki, bu da Şuşa Bəyannaməsinin strateji əhəmiyyətinin hər il daha da artdığını göstərir".

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Yaşlı, ahıl bir kişi hər il olduğu kimi bu il də kartof əkmək üçün bağındakı torpağı belləməli idi. Ancaq bu çox çətin bir iş idi. Yeganə oğlu neçə il idi ki,həbsdə idi. Onun günahsız olduğunu bilsə də,əlindən bir iş gəlmirdi. Nəhayət, qərara alır ki, oğluna məktub yazsın:

"Əziz oğlum! Bu il deyəsən kartof əkmək üçün torpağı belləyə bilməyəcəyəm. Çünkiözümü çox pis hiss edirəm. Qollarımda taqət yoxdur, daha əvvəlki gücüm də qalmayıb. Kömək umacağım bir adam yoxdur. Əgər yanımda olsaydın, bu qədər çətinlik çəkməzdim. Hörmətlə atan."

Kişi bir neçə gündən sonra oğlundan bir məktub alır:

"Salam ata! Allah xətrinə bu işdən vaz keç. Bağa yaxın getmə. Əgər polislər bağda nə gizlətdiyimdən xəbər tutsalar, məni də zibilə salarsan, özünü də bədbəxt edərsən."

Üstündən bir neçə gün keçmiş ahıl kişi yenə oğluna məktub yazası olur:

"Əziz oğlum! Sənin məktubundan sonra həyətimizə bir dəstə polis gəldi. Hər yeri qazıb tökdülər. Bağın altını-üstünü çevirdilər. Nəsə axtarırdılar. Deyəsən tapa bilmədilər. Axırda da söyə-söyə getdilər."

Bir həftə keçməmiş yaşlı ata oğlundan yenə bir məktub alır:

"Hə, əziz ata! Torpağı mən qazdırdım. İndi gedib rahatca kartof əkə bilərsən. Bağışla kisənə bundan artıq kömək edə bilmədim."

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

15 İyun – Azərbaycan Milli Qurtuluş Günü münasibətilə təhsil işçiləri arasında keçirilən "Nə? Harada? Nə zaman?" intellektual yarışı böyük coşqu və yüksək rəqabət mühitində baş tutub.

Elm və Təhsil İşçiləri Azad Həmkarlar İttifaqı Ağdam Rayon Komitəsinin dəstəyi və "İmarət" İntellektual Klubunun təşkilatçılığı ilə Ağdam şəhərində- tarixi İmarət Kompleksində ilk dəfə reallaşan bu yarışda rayonun intellektual təhsil işçilərindən ibarət 10 komanda öz bilik və zəka gücünü sınayıb.

Gərgin və maraqlı keçən mübarizənin yekununda qalib gələn komandalar bunlar olub:

1-ci yer "Titikaka" komandası

2-ci yer "Şahbulaq" komandası

3-cü yer "Qurtuluş" komandası

Başda qaliblər olmaqla, yarışda yüksək dünyagörüşü və komanda ruhu nümayiş etdirən bütün təhsil işçilərini ürəkdən təbrik edir, onlara gələcək fəaliyyətlərində yeni-yeni uğurlar arzulayırıq!

Zəka gücümüz, bilik yolumuzdur!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Elman Eldaroğlu,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

İnternetdə bu səhifədən o səhifəyə, o səhifədən bu səhifəyə keçə-keçə təsadüfən qarşıma XIX əsrdə Bərdədə yaşamış Hacı Şərif adlı bir mülkədar haqqında məlumat çıxdı. Araşdırıb gördüm ki, o vaxt Bərdə camaatı məscid tikdirmək istəyəndə Hacı Şərif öz torpaq sahəsindən məscid üçün yer ayırıb və məscidin tikilməsində maddi dəstəyini əsirgəməyib. Hacının digər xeyirxahlıqları haqqında məlumat toplayandan sonra isə, bu gün onun törəmələrindən kimlərin yaşadığını öyrənməyə başladım...

Və məlum oldu ki, Gövhər Baxşəliyeva Hacı Şərif kişinin nəticəsidir. Bilirsinizmi Gövhər Baxşəliyeva kimdir? Bir vaxtlar AMEA-nın vitse-prezidenti olmuş, filologiya elmləri doktoru, professor, akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru, AMEA-nın həqiqi üzvü...

O, 1954-cü ilin noyabr ayının 26-da dünyaya gələndə həftənin şənbə günü olub. Elə buna görə də şənbə günü doğulan bütün insanlar kimi yüksək səbir, məsuliyyət və güclü iradəyə sahibdir. Kənardan zabitəli görünsə də, daxilən çox etibarlı, nizam-intizamlı xanımdır və ağıllı məsləhətçidir. Elə bir insandır ki, üzərinə götürdüyü məsuliyyəti sona qədər yerinə yetirməyə çalışır. Doğrudur, hər kəsə asanlıqla inanmır, amma güvəndiyi insanlara qarşı çox vəfalıdırlar. Nizam-intizamı çox sevsə də, ona qarşı edilən xəyanəti və haqsızlığı bağışlamır və münasibəti birdəfəlik kəsir...

Deyir ki:- “6 yaşıma qədər Bərdədə yaşamışam. Lakin atamın işilə əlaqədar Bakıya köçməli olduq. Buna baxmayaraq, o vaxtları çox yaxşı xatırlayıram. Xüsusilə may bayramlarında maraqlı gəzintilər təşkil olunurdu. Bəli, biz ata-babadan Bərdədə yaşamışıq. Nənəmlə məşhur İmamzadə məqbərəsini ziyarət etdiyim indi də yadımdadır. Atam mühafizəkar insan olub. Əsl müsəlman kişisi. Baxmayaraq ki, rus məktəbində oxumuşam, atam heç vaxt müsəlman qızı olduğumu unutdurmayıb. Məktəbdə axşamlar yığıncaq keçiriləndə qardaşlarıma oğlan olduqları üçün icazə versə də, atam heç vaxt mənim belə yığıncaqlarda iştirak etməyimə icazə verməyib. Amma təhsil almağıma böyük önəm verib. Birmənalı olaraq deyirdi ki, qız uşaqlarının təhsil alması oğlan uşaqlarının təhsil almasından da vacibdir. Oğlan lazım gələrsə gedib daş da daşıya bilər. Qız uşağı isə gərək yaxşı təhsil alsın ki, həyatda heç kimdən asılı olmasın. Mənə gözəl təhsil və tərbiyə verdiyinə görə atama çox minnətdaram...”

1977-ci ildә ADU-nun Şərqşünaslıq fakültəsini fәrqlәnmә diplomu ilә bitirәrәk Azәrbaycan Elmlәr Akademiyası Şәrqşünaslıq İnstitutunda işә başlayıb. Baş laborant, kiçik elmi işçi, elmi işçi, baş elmi işçi, «Şәrq filologiyası» şöbәsinin müdiri vәzifәlәrindә çalışıb. 1993-cü ildәn Şәrqşünaslıq İnstitutunun elmi işlәr üzrә direktor müavini, 2002-ci ildәn direktoru vәzifәsindә çalışır. 2004-cü ildə professor elmi adı alıb, 2014-cü ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 2017-ci ildə isə AMEA-nın həqiqi üzvü seçilib...

...Qürurlu və qətiyyətli xanımdır. Əgər onunla ünsiyyət qura bilmisinizsə unutmayın ki, ondan heç nə gizlədə bilməyəcəksiniz. O, sizi şüuraltınızdakı ən dərin qatlara qədər oxuya bildiyi üçün, hər şeyin fərqindədir. Bir də, qarşısındakı insanı artıq dəyişdirə, düz yola istiqamətləndirə bilməyəcəyini başa düşdükdə onu tək buraxır. Çox gözəl dostdur. Onunla səfərə, səyahətə çıxmaq, ortaq iş görmək bir başqa aləmdir. Sizi heç vaxt yarı yolda qoymazyacaq. Əgər onunla dost ola bilmisinizsə, bu o deməkdir ki, siz özünüzə həmişə sadiq olan əbədi bir dost qazanmısınız...

1984-cü ildә “Müasir Suriya ədəbiyyatında vətənpərvərlik” mövzusunda namizədlik, 1996-cı ildә isə “Əbül-l-Fərəc əl-İsfəhaninin “Nəğmələr kitabı” və klassik Azərbaycan ədəbiyyatı” mövzusunda elmlər doktorluğu işini müdafiə edib. “Qızıl qәlәm” mükafatı laureatıdır. Klassik vә müasir әrәb әdәbiyyatı, әrәbdilli Azәrbaycan әdәbiyyatı, müqayisәli әdәbiyyatşünaslıq, әdәbi әlaqәlәr vә mәnbәşünaslıq üzrә mütәxәssisdir. Onun elmi әsәrlәri orijinallığı, zәnginliyi, dәrin nәzәriliyi vә konseptuallığı ilә seçilir. O, 4 fundamental monoqrafiyanın, 20-dən çox kitabın, 220-dәn yuxarı elmi mәqalә vә mәruzәlәrin müəllifidir...

“Orta məktəbdən uşaqları gələcək həyata öyrətmək lazımdır. Oğlan uşaqları bilməlidirlər ki, ailə qurduqdan sonra birbaşa öz qadınına cavabdehdir. İndiki oğlanların bəziləri evlənən kimi çətinliklə qarşılaşanda qorxub geri çəkilirlər...”- söyləyir.

O, ölkənin ictimai-siyasi hәyatında da fәal iştirak edib. II, III, IV və V çağırış Milli Mәclisin deputatı olub. 2001-ci ildən 2005-ci ilədәk Azәrbaycan Respublikası Milli Mәclisinin sәdr müavini vəzifəsində çalışıb...

...Adı kimi qiymətli xanımdır. Axı “Gövhər” sözü klassik mənşəli olub, əsasən qiymətli daş, cəvahir və ya mirvari mənasında işlədilir. Birbaşa mənası belə olsa da, məcazi mənası isə saflıq, dəyər, mənəvi zənginlik və ya istedad deməkdir. Hətta bu kəlmə klassik ədəbiyyatda parıldayan, işıq saçan mənalarında da işlədilir. Həyatına az adam buraxır və onların hər biri ilə dərin münasibət qurur. Qarşı tərəfin problemlərini ürəkdən dinləyir, problemlərin həlli yollarını tapmağa çalışır. Amma çox emosionaldır. Buna baxmayaraq duyğularını, daxili aləmini yaxşı gizlətməyi bacarır. Kənardan baxanda onun soyuq baxışları və narahatedici özünəarxayın rəftarı bu qadında emosiyadan heç bir əsər-əlamət olmadığı təəssüratı yaratsa da, bu, aysberqin yalnız görünən hissəsidir. O, hər şeydən əvvəl qadın olduğunu yaxşı bilir...

Xülasə, o, ulu babası mülkədar Hacı Şərif kişinin qazandığı savabların və eləcə də Allaha dualarının himayəsindədir. Allah sevdiyi bəndələrinin törəmələinə də zamindir...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Gülxarə Əhmədova,

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı

Azərbaycanın minilliklərin süzgəcindən keçmiş qədim və zəngin tarixi sübut edir ki, bu müqəddəs torpağın hər qarışı xalqımızın qəhrəman övladlarının sarsılmaz iradəsi, sonsuz fədakarlığı və canları bahasına qoruduqları azadlıq idealları sayəsində bu günə qədər yaşadılmışdır. Bu müqəddəs diyar, əsrlər boyu saysız-hesabsız qəhrəmanlıq dastanlarına şahidlik etmiş, hər bir daşı, hər bir qayası Vətən sevgisinin və azadlıq eşqinin əbədi izlərini özündə yaşatmışdır. Bu izlər, xalqımızın müstəqillik uğrunda apardığı mübarizələrin, şanlı zəfərlərin və ağır itkilərin sarsılmaz nişanələridir.

Bu şərəfli mirasın əsasını qoyanlar isə müharibə iştirakçıları, şəhidlər və qazilərdir. Onlar, millətin qürur mənbəyi, tarixin canlı şahidləri və gələcək nəsillər üçün işıqlı bir yolgöstərən olaraq xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaqlar. Onların fədakarlığı sayəsində bu gün Azərbaycan öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qoruyub saxlayır, gələcəyə inamla addımlayır.

Şəhidlik, Azərbaycan xalqının milli şüurunda, mənəviyyatında və dəyərlər sistemində ən uca məqam, əlçatmaz və müqəddəs bir zirvədir. Bu uca məqam sadəcə fiziki bir sonluq deyil, əksinə, Vətən, torpaq, namus və şərəf uğrunda şüurlu şəkildə canından keçərək əbədiyyətə qovuşmaqdır. Müqəddəs dinimiz də şəhidliyi sadəcə bir ölüm deyil, bir diriliş və haqqın dərgahına ucalmaq kimi dəyərləndirərək, bu uca məqama çatanların heç vaxt ölmədiyini, onların ruhunun daim bizimlə olduğunu müjdələyir. Şəhidlər, Vətənə olan sonsuz məhəbbətlərini ən ali fədakarlıqla - öz canları ilə sübut edən, qanları ilə bu torpağın toxunulmazlığını və müqəddəsliyini bir daha təsdiqləyən əbədiyaşar qəhrəmanlardır. Onların tökülən hər damla qanı bu torpağın hər qarışına hoparaq, onu bizlər üçün daha əziz, daha toxunulmaz və daha müqəddəs bir vətənə çevirir.

Xalqımızın inancına görə, şəhidlər ölmür, onlar Vətən ağacının dərin köklərinə çevrilərək ona həyat verir, budaqlarına güc qatır və azadlıq çiçəklərinin ətrində yaşayırlar. Onların əziz xatirəsi hər bir azərbaycanlının qəlbində sönməyən bir məşəl kimi yanır, gələcək nəsillərə vətənpərvərlik ruhunu, fədakarlıq və qəhrəmanlıq ideallarını aşılayır. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin də vurğuladığı kimi, “Şəhidlik Vətən, torpaq və böyük amallar uğrunda candan keçmək, özünü bu yolda qurban verərək ömür payını gələcək nəsillərin azadlığına və xoşbəxtliyinə bağışlamaqdır”. Onlar ölümsüzlük zirvəsinə ucalaraq adlarını tarixin qızıl səhifələrinə silinməz hərflərlə həkk etmişlər. Şəhidlərimizin yolu bizim üçün həm kədər, həm də sonsuz qürur mənbəyidir.

Qazilər - Vətən uğrunda gedən amansız döyüşlərdə yaralanan, sağlamlıqlarını bu müqəddəs amal yolunda fəda edən, lakin ruhları əyilməz, mübarizə əzmi sarsılmaz qalan canlı tariximizin şahidləridir. Onların bədənlərində daşıdıqları hər bir yara izi, Vətənə olan sonsuz sədaqətin, ali fədakarlığın və bənzərsiz qəhrəmanlığın şərəf nişanəsidir. Qazilər müharibənin bütün acılarını, itkilərini və çətinliklərini ən yaxından hiss edən, lakin bütün bunlara baxmayaraq, gələcəyə böyük ümidlə baxan, xalqına mənəvi güc və ilham verən fədakar insanlardır.

Onlar Vətən müharibəsi zamanı “ya şəhid, ya da qazi olmaq” əqidəsini özlərinə həyat qayəsi seçərək düşmən qarşısında sinə gərən igidlərimizin canlı abidələridir. Hər bir qazi, öz canı və qanı bahasına Vətənin azadlığını və ərazi bütövlüyünü təmin edən, gənc nəslə vətənpərvərlik ruhunu, milli qüruru aşılayan canlı bir məktəb, bir müəllimdir. Onların göstərdiyi bu böyük fədakarlıq cəmiyyətimizdə hər zaman ən yüksək səviyyədə qiymətləndirilir. Azərbaycan dövləti tərəfindən hər bir qazimiz xüsusi diqqət, qayğı və hörmətlə əhatə olunur, onların sosial rifahı və sağlamlığı daim prioritet məsələ kimi saxlanılır. Qazilər keçdikləri o çətin və şərəfli yola baxmayaraq, hər an xalqının yanında olmağa, Vətəninin keşiyində durmağa və dövlətçiliyimizi qorumağa hazırdırlar. Onların varlığı xalqımızın məğlubedilməzliyinin rəmzidir.

Azərbaycanın müasir müstəqillik yolu Birinci Qarabağ müharibəsinin ağır və şərəfli sınaqlarından keçmişdir. 1990-cı illərin əvvəllərində, dövlətçiliyimizin bərpası ərəfəsində vətənimizin hər qarışı üçün silaha sarılan igidlərimiz - şəhidlərimiz, qazilərimiz və müharibə iştirakçıları - xalqımızın əyilməz iradəsinin simvoluna çevrildilər. O dövrün şəhidləri torpaq uğrunda canından keçməyin nə qədər müqəddəs olduğunu öz qanları ilə sübut edərək, xalqımızın milli yaddaşında əbədi bir məşəl yandırdılar. Ağır döyüşlərdə sağlamlığını itirən, hər bir yarası bir qəhrəmanlıq nişanı olan qazilərimiz və səngərlərdə düşmənə sinə gərən müharibə iştirakçıları ən çətin şəraitdə, qeyri-bərabər döyüşlərdə belə Azərbaycanın milli mənliyini qorudular. Onlar illərlə qəlblərində daşıdıqları o müqəddəs amalı, vətən eşqini və qisas hissini gənc nəslə ötürərək, 30 il boyunca qələbə ruhunu sönməyə qoymadılar. Bu fədakar insanların hər biri gələcək böyük zəfərin mənəvi memarları, xalqımızın qürur mənbəyidir.

Birinci Qarabağ müharibəsinin çətin sınaqlarından keçərək adlarını əbədiyyətə həkk edən igidlərimiz gələcək nəsillər üçün bir məktəb yaratdılar. Şuşanın müdafiəsində göstərdiyi igidliklə dastan yazan Albert Aqarunov, Ağdamın sarsılmaz müdafiəçisi və fədakar komandiri Allahverdi Bağırov, nizami ordumuzun quruculuğunda müstəsna xidmətləri olan peşəkar hərbçi Şirin Mirzəyev, Xocalı fəryadına səs verərək son nəfəsinə qədər dinc əhalini qoruyan Əlif Hacıyev və təkbaşına bir orduya meydan oxuyaraq xalqın döyüş ruhunu yenidən alovlandıran Mübariz İbrahimov Azərbaycanın əyilməzlik rəmzinə çevrildilər.

Məhz bu sarsılmaz iradənin və nəsillərdən-nəsillərə ötürülən müqəddəs intiqam hissinin məntiqi davamı olaraq, 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində bənzəri olmayan, şanlı və yeni bir qəhrəmanlıq salnaməsi həkk etdi. Bu müqəddəs müharibə, otuz ilə yaxın müddətdə işğal altında qalmış torpaqlarımızın azadlığı uğrunda aparılan haqq mübarizəsi idi.

Bu şərəfli yolda minlərlə igid oğul və qızımız ən ali məqama  - şəhidlik zirvəsinə ucaldı, minlərlə qazimiz isə Vətənə zəfərlə qayıdaraq xalqımızın tükənməz qürur mənbəyinə çevrildi. Onlar, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etmək və xalqımızın tapdanmış hüquqlarını geri qaytarmaq uğrunda göstərdikləri misilsiz şücaətlərlə adlarını tarixin yaddaşına əbədi olaraq həkk etdilər.

Qəhrəmanlıq estafetini şərəflə qəbul edən Vətən müharibəsi iştirakçıları isə müasir tariximizin ən parlaq zəfərini qazandılar. Əsgəri ilə çiyin-çiyinə səngərdə ucalan, xalqın böyük sevgisini qazanan general-mayor Polad Həşimov, Şuşa əməliyyatında mühüm rol oynayan, Xüsusi Təyinatlıların sarsılmaz komandiri general-leytenant Hikmət Mirzəyev, Aprel döyüşlərindən başlayan zəfər yolunu şəhadəti ilə taclandıran polkovnik Şükür Həmidov, öz məlahətli səsi və vətən sevgisi ilə qələbənin simvoluna çevrilən Xudayar Yusifzadə və gənc yaşına rəğmən göstərdiyi qeyri-adi şücaəti ilə əfsanələşən Cəbrayıl Dövlətzadə hər bir azərbaycanlının qəlbində əbədi məskən saldılar. Müqəddəs Şuşanın azad olunması uğrunda canını fəda edən cəsur kəşfiyyatçı Şahin Allahyarov kimi qəhrəmanlarımızın ən böyük arzuları gerçəkləşdi: üçrəngli, ay-ulduzlu bayrağımız illərdir həsrət qaldığımız o torpaqlarda yenidən qürurla dalğalanmağa başladı.

Lakin unudulmamalıdır ki, vətənimizin azadlıq salnaməsi təkcə adları burada qeyd olunan qəhrəmanlarla bitmir; bu şanlı tarix hər bir qarış torpaq uğrunda canını sipər edən, qanı ilə bayrağımızı ucaldan, adı bəlli və ya naməlum qalan minlərlə cəsur şəhidimizin, qazimizin və əsgərimizin ortaq fədakarlığı və sarsılmaz birliyi ilə yazılmışdır.

Bu müharibə təkcə hərbi qələbə deyil, həm də Azərbaycan xalqının sarsılmaz birliyini, polad kimi möhkəm qətiyyətini və Vətənə olan sonsuz sevgisini bütün dünyaya nümayiş etdirən bir qüdrət nümayişi idi. Hər bir şəhidimiz və qazimiz bu möhtəşəm Zəfərin memarı, qazanılmış böyük Qələbənin əbədi və sarsılmaz simvoludur. Onların qəhrəmanlığı sayəsində Azərbaycan bu gün qalib dövlət kimi başını dik tutur.

Azərbaycanın müharibə iştirakçıları, şəhidləri və qaziləri xalqımızın milli qürur mənbəyi, dövlətçiliyimizin və gələcəyimizin sarsılmaz təməlidir. Onların göstərdiyi misilsiz fədakarlıq, sarsılmaz qəhrəmanlıq və Vətənə olan sonsuz, təmənnasız sevgisi heç vaxt unudulmayacaq, nəsillərdən-nəsillərə ötürülərək əbədi yaşayacaqdır. Onların əziz xatirəsi hər zaman uca tutulacaq, hər bir gənc azərbaycanlı üçün həyat və vətənpərvərlik örnəyi olacaqdır. Azərbaycan xalqı məhz bu fədakar qəhrəmanların sayəsində bu gün dünyada başı dik, alnıaçıq və qürurla yaşayır.

Biz onlardan miras qalan ən böyük əmanəti - müstəqil, ərazi bütövlüyü bərpa olunmuş və qüdrətli Azərbaycanı göz bəbəyimiz kimi qorumağı özümüzə borc bilirik. Onların ruhu şad, məkanları cənnət olsun; tökülən hər damla qanları böyük Zəfərlə müqəddəs amalına çatdı. Bu müqəddəs və şərəfli yolda canından keçən, sağlamlığını fəda edən hər bir qəhrəmanımızın adı Azərbaycanın şanlı tarixinə qızıl hərflərlə, silinməz izlərlə əbədi həkk olunmuşdur. Onlar bizim dünənimizin, bu günümüzün və parlaq gələcəyimizin sönməz ulduzlarıdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Meltem Demirkıran, İstanbul.

Tərcümə edən və uyğunlaşdıran: Rəqsanə Babayeva, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Leyli və Məcnun, Fərhad və Şirin, Kərəm və Əsli, Romeo və Culietta, Əli və Nino…

Ədəbiyyat və kino mümkünsüz eşqləri sadəcə anlatmır; onları zamanın fövqünə daşıyır. Romeo və Cülyetta necə fərdi bir faciəni universal bir dilə çevirmişdisə, Ali və Nino da oxşar bir yol izləyərək eşqi coğrafiya və siyasət üzərindən yenidən tanımlayır. Ancaq bu film klassik romantik hekayənin sərhədlərini aşır. Çünki burada eşq sadəcə iki insan arasında deyil, iki ayrı dünyanın arasında yaşanır.

Bu hekayənin məkan qarşılığı isə Batumi şəhəridir. Qara dənizin şərq sahilində yerləşən və tarix boyu Osmanlı imperiyası ilə Rusiya imperiyası arasında dəfələrlə əl dəyişdirən bu şəhər sadəcə fon deyil; filmin dramatik strukturunu müəyyən edən əsas elementdir. Osmanlı dövründə “Batum”, bəzi mənbələrdə isə “Batoum” olaraq tanınan bu şəhər, bu gün Gürcüstan sərhədləri daxilində müasir liman şəhəri kimi varlığını davam etdirir.

Bu tarixi qatmanlılıq filmin əsas mövzusu olan kimlik parçalanmasını həm vizual, həm də narrativ baxımdan gücləndirir. Filmin mərkəzi simvolu isə Batumidə yerləşən məşhur Ali and Nino Statue heykəlidir. Bu heykəldə qadın və kişi fiqurları hər on dəqiqədən bir bir-birinə yaxınlaşır, qısa anlıq qovuşur və yenidən uzaqlaşırlar. Heykəldə Əli və Ninonun qollarının olmaması onların heç zaman tam mənada bir-birlərinə çata bilməməsinin simvoludur.

Ali və Nino heykəli göstərir ki, bu hekayə sinemadan kənarda da güclü metafora çevrilməyi bacarır. Hər on dəqiqədən bir yaxınlaşıb yenidən ayrılan iki fiqur filmin dramatik quruluşunun birbaşa vizual qarşılığıdır. Bu, klassik sevgi hekayələrindəki “qovuşma” anlayışının şüurlu şəkildə rədd edilməsidir.

Filmin əsaslandığı Ali və Nino romanı ədəbi baxımdan Şərq-Qərb qarşıdurmasını mərkəzə alarkən, rejissor Asif Kapadia bu mövzunu kinoda daha vizual bir dilə çevirir. Kapadianın seçdiyi geniş planlar coğrafiyanın personajlar üzərində yaratdığı təzyiqi hiss etdirir, rəng palitrası və məkan istifadəsi isə mədəni fərqliliyi estetik bir səviyyəyə daşıyır.

Ssenarist Christopher Hampton isə bu böyük tarixi fonu şəxsi bir faciəyə çevirməyi bacarır.

Film azərbaycanlı zadəgan ailəsindən olan Əli Xan Şirvanşir və gürcü aristokrat ailəsinin qızı Nino arasındakı sevgi hekayəsini danışır. Dünyaları fərqli olan iki gənc sanki sevgiləri vasitəsilə bir körpüdə görüşürlər. Onların eşqi məktəb illərində başlayır. Əli Xan Şirvanşir müsəlman azərbaycanlı bir gəncdir, Nino isə xristian aristokrat ailəsinin qızıdır.

Sevginin sərhəd tanımadığını göstərən bu film, real hadisələrdən ilham alan Kurban Said romanı əsasında ekranlaşdırılmışdır. Dövrün Sovet sistemini və Azərbaycanın istiqlal mübarizəsini əks etdirən filmdə Adam Bakri son dərəcə güclü aktyor oyunu nümayiş etdirir.

Adam Bakrinin performansı filmin emosional ağırlıq mərkəzini təşkil edir. O, Əli Xan Şirvanşir obrazını romantik qəhrəman kimi deyil, daxili qarşıdurmalar yaşayan bir insan kimi təqdim edir. Kamera tez-tez onun üzündə dayanır və bu da tamaşaçını personajın zehni parçalanmasına ortaq edir.

Əlinin vətən və sevgi arasında etdiyi seçim klassik bir “fədakarlıq” hekayəsindən daha çox ideoloji məcburiyyət kimi təqdim olunur.

María Valverde isə Nino obrazına daha sakit, amma daxildən güclü bir xarakter qazandırır. Ninonun dəyişimi filmin dramatik xəttini daha da gücləndirir. Onun qərb həyatının komfort zonasından Şərqin sərt reallığına keçidi sadəcə fiziki yox, həm də psixoloji qırılmadır.

Bu qırılma xüsusilə məkan dəyişiklikləri ilə paralel şəkildə inkişaf edir. Saray mühitindən dağ kəndlərinə keçid personajın daxili transformasiyasını vizuallaşdırır.

Filmdə Halit Ergenç və Ekin Koç kimi aktyorların iştirakı hekayənin mədəni müxtəlifliyini gücləndirir və filmin beynəlxalq kimliyini tamamlayır.

Ancaq film bütün bu güclü aktyor heyətinə baxmayaraq daha çox “personaj filmi” olmaqdan çox “atmosfer filmi” kimi ön plana çıxır.

Texniki baxımdan yanaşdıqda, Ali və Nino filminin ən güclü tərəfi vizual dilidir. Geniş coğrafi çəkilişlər, müharibə səhnələrindəki realizm və dövr dekorasiyası tamaşaçını birbaşa tarixi atmosferin içinə çəkir.

Lakin hekayənin tempi zaman-zaman yavaşlayaraq klassik dramatik yüksəliş gözləntisini qırır. Bu da filmi ənənəvi romantik dram janrından ayıran vacib xüsusiyyətlərdən biridir.

Ali və Nino sadəcə bir sevgi hekayəsi danışmır; sevginin hansı şərtlər daxilində yaşaya biləcəyini sorğulayır. Film coğrafiyanın və tarixin insan taleləri üzərində necə müəyyənedici rol oynadığını sərt şəkildə xatırladır.

Bu baxımdan film romantik bir hekayədən daha çox siyasi faciəyə yaxınlaşır.

Və bəlkə də məhz buna görə bu hekayə hələ də yaşayır…

Bir heykəldə dönür,

bir filmdə yenidən danışılır,

bir kitabda dərinləşir…

Amma ən çox da yarım qaldığı yerdə məna qazanır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)

Rəqsanə Babayeva,

”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

Tarixdə elə günlər var ki, onlar sadəcə bir tarix kimi yadda qalmır; həmin günlər bütöv bir xalqın taleyinə çevrilir, gələcəyini müəyyən edir və millətin həyatında dönüş nöqtəsi yaradır. Azərbaycan xalqı üçün belə müqəddəs və unudulmaz günlərdən biri də Qurtuluş Günü – 15 İyun Milli Qurtuluş Günüdür. Bu tarix Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yenidən doğuluşun, sabitliyin, xalq birliyinin və milli iradənin qələbəsi kimi yaşayır.

Azərbaycan 1991-ci ildə öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra xalq böyük ümidlərlə gələcəyə baxırdı. Uzun illərdən sonra azad yaşamaq, öz dövlətini qurmaq, öz bayrağını yüksəltmək hər bir azərbaycanlının ən böyük arzusu idi. Lakin müstəqilliyin ilk illəri gözlənildiyindən daha ağır keçdi. Ölkədə siyasi qarşıdurmalar yaranmış, hakimiyyət uğrunda mübarizə güclənmiş, iqtisadi vəziyyət pisləşmiş, xalqın rifahı aşağı düşmüşdü. Xarici təhlükələr, daxildə isə yaranmış xaos Azərbaycanı olduqca təhlükəli vəziyyətə sürükləyirdi. Hətta dövlət müstəqilliyinin itirilməsi qorxusu yaranmışdı.

Belə çətin bir dövrdə xalq anlayırdı ki, ölkəni bu böhrandan çıxarmaq üçün güclü iradəyə, siyasi təcrübəyə və xalq sevgisinə sahib olan bir liderə ehtiyac var. Azərbaycan xalqı üzünü öz böyük oğluna – Heydər Əliyev çevirdi.

1993-cü ilin 15 iyun tarixində Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycan tarixində yeni bir səhifə açdı. Həmin gün ölkədə yaranmış siyasi böhranın qarşısı alınmağa başladı. Dövlət idarəçiliyində nizam yarandı, xalqın gələcəyə olan inamı yenidən formalaşdı. Azərbaycan parçalanmaq təhlükəsindən xilas oldu və məhz buna görə həmin gün tariximizə Milli Qurtuluş Günü kimi həkk olundu.

Heydər Əliyev yalnız siyasi lider deyildi. O, xalqının taleyini öz taleyi hesab edən, dövlətçiliyi hər şeydən üstün tutan uzaqgörən rəhbər idi. Onun hakimiyyətə qayıdışı ilə ölkədə sabitlik bərpa edildi, ordu quruculuğuna başlanıldı, iqtisadi islahatlar həyata keçirildi və Azərbaycan beynəlxalq aləmdə öz yerini möhkəmləndirməyə başladı.

Bu gün Azərbaycan güclü dövlətdirsə, dünyada söz sahibi kimi tanınırsa, bunun təməlində məhz o dövrdə atılmış mühüm addımlar dayanır. Çünki dövlət yalnız sərhədlərlə qorunmur. Dövlət xalqın birliyi, milli dəyərlərə bağlılıq və düzgün idarəçilik sayəsində ayaqda qalır.

15 İyun biz gənclərə də böyük mesaj verir. Tarixi unutmaq olmaz. Keçmişini bilməyən xalq gələcəyini sağlam qura bilməz. Bugünkü nəsil anlamalıdır ki, müstəqillik sadəcə əldə edilmir, onu qorumaq da böyük məsuliyyət tələb edir. Dövlətə sevgi, vətənə bağlılıq və milli dəyərlərə hörmət hər bir vətəndaşın əsas borcudur.

Qurtuluş Günü bir daha sübut etdi ki, xalq və lider bir olduqda ən ağır sınaqlardan belə keçmək mümkündür. Azərbaycan tarixinin bu mühüm günü bizə göstərir ki, bəzən bir insanın qətiyyəti bütöv bir millətin gələcəyini xilas edə bilir.

Bu gün 15 İyuna baxarkən biz sadəcə keçmişi xatırlamırıq. Biz bu günü Azərbaycanın güclənməsinin başlanğıcı, xalqımızın ayaqda qalmasının simvolu və gələcək nəsillərə ötürüləcək böyük bir tarixi dərs kimi dəyərləndiririk.

Çünki Qurtuluş yalnız bir günün adı deyil. Qurtuluş — xalqın öz dövlətini, öz gələcəyini və öz taleyini qorumağı bacardığı tarixi zəfərdir.

Azərbaycan tarixində bəzi günlər var ki, onlar zaman keçdikcə daha da dəyər qazanır. 15 İyun da məhz belə tarixdir — bir xalqın ümidsizlikdən ümidə, qarışıqlıqdan sabitliyə, təhlükədən inkişafa doğru atdığı ən böyük addım.

15 İyun – Azərbaycanın xilası, dövlətçiliyimizin qorunması və gələcəyə açılan yolun başlanğıcıdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.06.2026)

Elman Eldaroğlu,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Deyir ki:- “Azərbaycan və Rusiya hökuməti əlaqələrin inkişafında maraqlıdır. Bu maraq da hər iki ölkə prezidentlərinin siyasi iradəsi ilə bağlıdır, onların verdiyi göstərişlərə uyğun olaraq aparılır. Hökumətlər tərəfindən yaradılan şəraitdən iş adamları mütləq istifadə etməlidirlər. Biz bir yerdə sahibkarları daha aktiv fəaliyyət göstərməyə, Azərbaycan-Rusiya iqtisadi əlaqələrində yaranmış geniş potensialdan daha səmərəli istifadə etməyə çağırırıq...”

Mənşəcə fars dilinə aid, amma dilimizə qədim dövrlərdə keçən “Şahin” kəlməsi təkcə yırtıcı quş növünü ifadə etmir həm də, məcazi mənada cəsarət, qürur və mərdliyi təmsil edir. Eyni zamanda hərbi təyyarəçilərə verilən obrazlı addır...

Bir zamanlar onunla eyni məhəllədə yaşayan ermənilər onun özü və ailəsi haqqında maraqlı məlumatlar paylaşıblar. Dediklərinə görə, onun doğulub böyüdüyü ailə Noyemberyan rayonunun Cuvevan kəndində yeganə azərbaycanlı ailə olub. Guya anası kənddə hamıya qızıl üzük paylayırdı. Hətta Cuvevanlılardan biri iddi edir ki: “O, ermənicə əla bilirdi, onunla mübahisə etmək olmurdu”. Sinif yoldaşlarından biri isə deyir ki, onun adı sinif jurnalında "Şagin" kimi yazılırmış. Orta məktəbi də qızıl medalla bitirib, məktəbin sevimlisi olub...

Nə isə, indi keçək onun tərcümeyi halına. O, 1965-ci ilin iyun ayının 13-də Ermənistan adlanan Qərbi Azərbaycanda dünyaya gəlib. Atası Abdulla Mustafayev Qazax qəzasının Qaymaqlı kəndindəndir.1989-cu ildə M. Voznesenski adına Maliyyə-İqtisad İnstitutunun Bakı filialını bitirib. 1990–1991-ci illərdə Bakı Baş Tikinti İdarəsində baş mühasib işləyib. 1991–1992-ci illərdə "Spektr" kiçik müəssisəsində baş mühasib, 1992–1999-cu illərdə Nəsimi rayonu üzrə Dövlət Vergi Müfəttişliyində dövlət vergi müfəttişi, böyük dövlət vergi müfəttişi, baş dövlət vergi müfəttişi və şöbə rəisi vəzifələrində çalışıb. 1999–2000-ci illərdə Baş Dövlət Vergi Müfəttişliyində İqtisadi Təhlil, Uçot, Hesabat və Vergi Daxilolmalarının Proqnozlaşdırma İdarəsində şöbə rəisi, 2000–2003-cü illərdə AR Vergilər Nazirliyinin İqdisadi Təhlil və Uçotun Təşkili İdarəsinin rəis müavini, rəisi, 2003–2005-ci illərdə Dövlət Neft Şirkətində mərkəzi mühasibatlığın baş mühasibi, İqtisadiyyat və Uçot İdarəsinin, 2005–2006-cı illərdə SOCAR-ın iqtisadi məsələlər üzrə vitse-prezidenti, 2006–2008-ci illərdə Azərbaycan Respublikası vergilər nazirinin birinci müavini vəzifələrində işləyib. 2008–2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının İqtisadi inkişaf naziri, 2013–2016-cı illərdə isə Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat və sənaye naziri olub və 2016-cı ildə İqtisadiyyat naziri vəzifəsinə təyin edilib. 2019-cu ildən isə Baş nazirin müavini vəzifəsində çalışır. Bəli, bəli, söhbət Şahin Mustafayevdən gedir. “Şöhrət” və “1-ci dərəcəli Vətənə xidmətə görə” ordenləri ilə təltif olunan, Azərbaycan Stolüstü Tennis Federasiyasının prezidenti Şahin müəllimdən...

...O dünyaya gələndə həftənin bazar günü olub. Elə ona görə də təbii liderlik qabiliyyəti, yüksək ambisiyası və ətrafa saçdığı parlaq enerjisi ilə seçilir. Təbii cazibəsi sayəsində diqqət mərkəzində olmağı sevir və hər zaman rəhbər olmağa layiqdir. Xəyal gücü yüksəkdir, qarşısına qoyduğu hədəflərə çatmaq üçün əzmlə çalışır. Daxili gücünə güvənən adamdır. Yaxınlarını qorumaq üçün hər cür səxavət göstərə bilir. Şəxsi azadlığına çox önəm verir və bəzən də öz qüruru ilə üz-üzə qalır...

Bəli, iyunun 13-ü 61 yaşı tamam olur. 61 rəqəmi mələklərin numerologiya sistemində yeni başlanğıcların, ailə həyatındakı müsbət dəyişikliklərin və ruhsal inkişafın simvolu hesab olunur. Bu rəqəm, keçmişdə qurulan möhkəm təməllər üzərində irəliyə doğru cəsarətli addımlar atmağı ifadə edir. Quranda isə 61-ci surə Saff surəsidir. Həmin surənin 1-ci və 2-ci ayələrində deyilir: “Ey iman gətirənlər! Etməyəcəyiniz şeyləri nə üçün deyirsiniz? Etməyəcəyiniz şeyləri deməyiniz Allah dərgahında nifrətlə qarşılanar.” O ki qaldı, Mendeleyevin cədvəlinə, burada 61-ci element Prometiumdur. O, lantanidlər qrupuna daxil olan radioaktiv və nadir torpaq metalıdır. Təbiətdə çox az miqdarda tapılır və əsasən uranın parçalanma məhsulu olaraq laboratoriyalarda süni yolla əldə edilir...

Xülasə, Şahin Müstafayevin ad günü mübarək olsun!..

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.06.2026)