Gülxarə Əhmədova,

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı

Azərbaycanın minilliklərin süzgəcindən keçmiş qədim və zəngin tarixi sübut edir ki, bu müqəddəs torpağın hər qarışı xalqımızın qəhrəman övladlarının sarsılmaz iradəsi, sonsuz fədakarlığı və canları bahasına qoruduqları azadlıq idealları sayəsində bu günə qədər yaşadılmışdır. Bu müqəddəs diyar, əsrlər boyu saysız-hesabsız qəhrəmanlıq dastanlarına şahidlik etmiş, hər bir daşı, hər bir qayası Vətən sevgisinin və azadlıq eşqinin əbədi izlərini özündə yaşatmışdır. Bu izlər, xalqımızın müstəqillik uğrunda apardığı mübarizələrin, şanlı zəfərlərin və ağır itkilərin sarsılmaz nişanələridir.

Bu şərəfli mirasın əsasını qoyanlar isə müharibə iştirakçıları, şəhidlər və qazilərdir. Onlar, millətin qürur mənbəyi, tarixin canlı şahidləri və gələcək nəsillər üçün işıqlı bir yolgöstərən olaraq xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaqlar. Onların fədakarlığı sayəsində bu gün Azərbaycan öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qoruyub saxlayır, gələcəyə inamla addımlayır.

Şəhidlik, Azərbaycan xalqının milli şüurunda, mənəviyyatında və dəyərlər sistemində ən uca məqam, əlçatmaz və müqəddəs bir zirvədir. Bu uca məqam sadəcə fiziki bir sonluq deyil, əksinə, Vətən, torpaq, namus və şərəf uğrunda şüurlu şəkildə canından keçərək əbədiyyətə qovuşmaqdır. Müqəddəs dinimiz də şəhidliyi sadəcə bir ölüm deyil, bir diriliş və haqqın dərgahına ucalmaq kimi dəyərləndirərək, bu uca məqama çatanların heç vaxt ölmədiyini, onların ruhunun daim bizimlə olduğunu müjdələyir. Şəhidlər, Vətənə olan sonsuz məhəbbətlərini ən ali fədakarlıqla - öz canları ilə sübut edən, qanları ilə bu torpağın toxunulmazlığını və müqəddəsliyini bir daha təsdiqləyən əbədiyaşar qəhrəmanlardır. Onların tökülən hər damla qanı bu torpağın hər qarışına hoparaq, onu bizlər üçün daha əziz, daha toxunulmaz və daha müqəddəs bir vətənə çevirir.

Xalqımızın inancına görə, şəhidlər ölmür, onlar Vətən ağacının dərin köklərinə çevrilərək ona həyat verir, budaqlarına güc qatır və azadlıq çiçəklərinin ətrində yaşayırlar. Onların əziz xatirəsi hər bir azərbaycanlının qəlbində sönməyən bir məşəl kimi yanır, gələcək nəsillərə vətənpərvərlik ruhunu, fədakarlıq və qəhrəmanlıq ideallarını aşılayır. Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin də vurğuladığı kimi, “Şəhidlik Vətən, torpaq və böyük amallar uğrunda candan keçmək, özünü bu yolda qurban verərək ömür payını gələcək nəsillərin azadlığına və xoşbəxtliyinə bağışlamaqdır”. Onlar ölümsüzlük zirvəsinə ucalaraq adlarını tarixin qızıl səhifələrinə silinməz hərflərlə həkk etmişlər. Şəhidlərimizin yolu bizim üçün həm kədər, həm də sonsuz qürur mənbəyidir.

Qazilər - Vətən uğrunda gedən amansız döyüşlərdə yaralanan, sağlamlıqlarını bu müqəddəs amal yolunda fəda edən, lakin ruhları əyilməz, mübarizə əzmi sarsılmaz qalan canlı tariximizin şahidləridir. Onların bədənlərində daşıdıqları hər bir yara izi, Vətənə olan sonsuz sədaqətin, ali fədakarlığın və bənzərsiz qəhrəmanlığın şərəf nişanəsidir. Qazilər müharibənin bütün acılarını, itkilərini və çətinliklərini ən yaxından hiss edən, lakin bütün bunlara baxmayaraq, gələcəyə böyük ümidlə baxan, xalqına mənəvi güc və ilham verən fədakar insanlardır.

Onlar Vətən müharibəsi zamanı “ya şəhid, ya da qazi olmaq” əqidəsini özlərinə həyat qayəsi seçərək düşmən qarşısında sinə gərən igidlərimizin canlı abidələridir. Hər bir qazi, öz canı və qanı bahasına Vətənin azadlığını və ərazi bütövlüyünü təmin edən, gənc nəslə vətənpərvərlik ruhunu, milli qüruru aşılayan canlı bir məktəb, bir müəllimdir. Onların göstərdiyi bu böyük fədakarlıq cəmiyyətimizdə hər zaman ən yüksək səviyyədə qiymətləndirilir. Azərbaycan dövləti tərəfindən hər bir qazimiz xüsusi diqqət, qayğı və hörmətlə əhatə olunur, onların sosial rifahı və sağlamlığı daim prioritet məsələ kimi saxlanılır. Qazilər keçdikləri o çətin və şərəfli yola baxmayaraq, hər an xalqının yanında olmağa, Vətəninin keşiyində durmağa və dövlətçiliyimizi qorumağa hazırdırlar. Onların varlığı xalqımızın məğlubedilməzliyinin rəmzidir.

Azərbaycanın müasir müstəqillik yolu Birinci Qarabağ müharibəsinin ağır və şərəfli sınaqlarından keçmişdir. 1990-cı illərin əvvəllərində, dövlətçiliyimizin bərpası ərəfəsində vətənimizin hər qarışı üçün silaha sarılan igidlərimiz - şəhidlərimiz, qazilərimiz və müharibə iştirakçıları - xalqımızın əyilməz iradəsinin simvoluna çevrildilər. O dövrün şəhidləri torpaq uğrunda canından keçməyin nə qədər müqəddəs olduğunu öz qanları ilə sübut edərək, xalqımızın milli yaddaşında əbədi bir məşəl yandırdılar. Ağır döyüşlərdə sağlamlığını itirən, hər bir yarası bir qəhrəmanlıq nişanı olan qazilərimiz və səngərlərdə düşmənə sinə gərən müharibə iştirakçıları ən çətin şəraitdə, qeyri-bərabər döyüşlərdə belə Azərbaycanın milli mənliyini qorudular. Onlar illərlə qəlblərində daşıdıqları o müqəddəs amalı, vətən eşqini və qisas hissini gənc nəslə ötürərək, 30 il boyunca qələbə ruhunu sönməyə qoymadılar. Bu fədakar insanların hər biri gələcək böyük zəfərin mənəvi memarları, xalqımızın qürur mənbəyidir.

Birinci Qarabağ müharibəsinin çətin sınaqlarından keçərək adlarını əbədiyyətə həkk edən igidlərimiz gələcək nəsillər üçün bir məktəb yaratdılar. Şuşanın müdafiəsində göstərdiyi igidliklə dastan yazan Albert Aqarunov, Ağdamın sarsılmaz müdafiəçisi və fədakar komandiri Allahverdi Bağırov, nizami ordumuzun quruculuğunda müstəsna xidmətləri olan peşəkar hərbçi Şirin Mirzəyev, Xocalı fəryadına səs verərək son nəfəsinə qədər dinc əhalini qoruyan Əlif Hacıyev və təkbaşına bir orduya meydan oxuyaraq xalqın döyüş ruhunu yenidən alovlandıran Mübariz İbrahimov Azərbaycanın əyilməzlik rəmzinə çevrildilər.

Məhz bu sarsılmaz iradənin və nəsillərdən-nəsillərə ötürülən müqəddəs intiqam hissinin məntiqi davamı olaraq, 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində bənzəri olmayan, şanlı və yeni bir qəhrəmanlıq salnaməsi həkk etdi. Bu müqəddəs müharibə, otuz ilə yaxın müddətdə işğal altında qalmış torpaqlarımızın azadlığı uğrunda aparılan haqq mübarizəsi idi.

Bu şərəfli yolda minlərlə igid oğul və qızımız ən ali məqama  - şəhidlik zirvəsinə ucaldı, minlərlə qazimiz isə Vətənə zəfərlə qayıdaraq xalqımızın tükənməz qürur mənbəyinə çevrildi. Onlar, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etmək və xalqımızın tapdanmış hüquqlarını geri qaytarmaq uğrunda göstərdikləri misilsiz şücaətlərlə adlarını tarixin yaddaşına əbədi olaraq həkk etdilər.

Qəhrəmanlıq estafetini şərəflə qəbul edən Vətən müharibəsi iştirakçıları isə müasir tariximizin ən parlaq zəfərini qazandılar. Əsgəri ilə çiyin-çiyinə səngərdə ucalan, xalqın böyük sevgisini qazanan general-mayor Polad Həşimov, Şuşa əməliyyatında mühüm rol oynayan, Xüsusi Təyinatlıların sarsılmaz komandiri general-leytenant Hikmət Mirzəyev, Aprel döyüşlərindən başlayan zəfər yolunu şəhadəti ilə taclandıran polkovnik Şükür Həmidov, öz məlahətli səsi və vətən sevgisi ilə qələbənin simvoluna çevrilən Xudayar Yusifzadə və gənc yaşına rəğmən göstərdiyi qeyri-adi şücaəti ilə əfsanələşən Cəbrayıl Dövlətzadə hər bir azərbaycanlının qəlbində əbədi məskən saldılar. Müqəddəs Şuşanın azad olunması uğrunda canını fəda edən cəsur kəşfiyyatçı Şahin Allahyarov kimi qəhrəmanlarımızın ən böyük arzuları gerçəkləşdi: üçrəngli, ay-ulduzlu bayrağımız illərdir həsrət qaldığımız o torpaqlarda yenidən qürurla dalğalanmağa başladı.

Lakin unudulmamalıdır ki, vətənimizin azadlıq salnaməsi təkcə adları burada qeyd olunan qəhrəmanlarla bitmir; bu şanlı tarix hər bir qarış torpaq uğrunda canını sipər edən, qanı ilə bayrağımızı ucaldan, adı bəlli və ya naməlum qalan minlərlə cəsur şəhidimizin, qazimizin və əsgərimizin ortaq fədakarlığı və sarsılmaz birliyi ilə yazılmışdır.

Bu müharibə təkcə hərbi qələbə deyil, həm də Azərbaycan xalqının sarsılmaz birliyini, polad kimi möhkəm qətiyyətini və Vətənə olan sonsuz sevgisini bütün dünyaya nümayiş etdirən bir qüdrət nümayişi idi. Hər bir şəhidimiz və qazimiz bu möhtəşəm Zəfərin memarı, qazanılmış böyük Qələbənin əbədi və sarsılmaz simvoludur. Onların qəhrəmanlığı sayəsində Azərbaycan bu gün qalib dövlət kimi başını dik tutur.

Azərbaycanın müharibə iştirakçıları, şəhidləri və qaziləri xalqımızın milli qürur mənbəyi, dövlətçiliyimizin və gələcəyimizin sarsılmaz təməlidir. Onların göstərdiyi misilsiz fədakarlıq, sarsılmaz qəhrəmanlıq və Vətənə olan sonsuz, təmənnasız sevgisi heç vaxt unudulmayacaq, nəsillərdən-nəsillərə ötürülərək əbədi yaşayacaqdır. Onların əziz xatirəsi hər zaman uca tutulacaq, hər bir gənc azərbaycanlı üçün həyat və vətənpərvərlik örnəyi olacaqdır. Azərbaycan xalqı məhz bu fədakar qəhrəmanların sayəsində bu gün dünyada başı dik, alnıaçıq və qürurla yaşayır.

Biz onlardan miras qalan ən böyük əmanəti - müstəqil, ərazi bütövlüyü bərpa olunmuş və qüdrətli Azərbaycanı göz bəbəyimiz kimi qorumağı özümüzə borc bilirik. Onların ruhu şad, məkanları cənnət olsun; tökülən hər damla qanları böyük Zəfərlə müqəddəs amalına çatdı. Bu müqəddəs və şərəfli yolda canından keçən, sağlamlığını fəda edən hər bir qəhrəmanımızın adı Azərbaycanın şanlı tarixinə qızıl hərflərlə, silinməz izlərlə əbədi həkk olunmuşdur. Onlar bizim dünənimizin, bu günümüzün və parlaq gələcəyimizin sönməz ulduzlarıdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.06.2026)