Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Bir gün canavar iti danlayaraq, ona deyir:

-Ey əmioğlu, insanoğlunu necə birisi kimi tanıyırsan?

İt:

-Onlar bir kimsəni təhqir etmək istədikdə, ona “köpək” deyirlər.

Canavar:

-Sən heç onların uşaqlarını yemisənmi?

İt:

-Xeyr!

Canavar:

-Heç onlara vəfasızlıq etmisənmi?

İt:

-Xeyr!

Canavar:

-Heç mənim hücumlarıma qarşı onları qorumusanmı?

İt:

-Çox qorumuşam.

Canavar:

-İnsanlar bacarıqlı birisini necə adlandırırlar?

İt:

-“Canavar” adlandırırlar.

Canavar:

- Bəs biz sən itə lap əvvəldən canavar qalmağı nəsihət etmədikmi? Bax əmioğlu, mən onların uşaqlarını da öldürmüşəm, qoyun-quzularını da parçalamışam, dəfələrlə vəfasızlıq etmişəm. Buna baxmayaraq onlar hələ də öz qəhrəmanlarına “CANAVAR”deyə xitab edirlər. Ey əmioğlu, sən bir şeyi öyrənməlisən ki, həqiqətən insanoğlu öz CƏLLADını ucaldıb, ona qulluq edir, lakin ona vəfalı olanı isə alçaldıb aşağılayır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında 27 Sentyabr – Anım Günü ilə əlaqədar tədbir keçirilib. Tədbir çərçivəsində Elşən Sərxanoğlunun eyniadlı əsəri əsasında səhnələşdirilən “Ölməz” monotamaşası nümayiş olunu

Tədbirdə Sumqayıt şəhər ictimaiyyətinin fəal üzvləri, media nümayəndələri, həmçinin Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Sumqayıt Regional Mərkəzinin əməkdaşları, Sumqayıt Tibb Mərkəzinin həkimləri və Sumqayıt Musiqi Kollecinin kollektivi iştirak ediblər

Tamaşadan əvvəl Qarabağ müharibəsində şəhid olmuş Vətən övladlarının əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Daha sonra teatrın yaradıcılıq şöbəsinin müdiri, Xalq artisti Firudin Məhərrəmov və “Ölməz” tamaşasının müəllifi Elşən Sərxanoğlu çıxış ediblər. Çıxışlarda 44 günlük Vətən müharibəsinin Azərbaycanın müstəqillik tarixindəki əhəmiyyətindən bəhs olunub, həmçinin Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yaradıcılıq fəaliyyəti barədə məlumat verilib

Ardınca “Heç nə unudulmur, heç nə yaddan çıxmır” layihəsi çərçivəsində hazırlanan “Ölməz” monotamaşası təqdim edildib.

Səhnə əsərinin müəllifi və quruluşçu rəssamı Elşən Sərxanoğlu, quruluşçu rejissoru Xalq artisti Firudin Məhərrəmov, rejissoru isə Ümid Abbaszadədir. Monotamaşada Elay Xasıyev çıxış edib.

Tamaşada Milli Qəhrəman Natiq Qasımovun igidliyi, vətənpərvərliyi və Vətən uğrunda göstərdiyi fədakarlıq səhnə dili ilə tamaşaçılara çatdırılıb. Əsərdə onun altı silahdaşını itirdikdən sonra beş gün ərzində Alban kilsəsində təkbaşına mühasirədə qalaraq göstərdiyi müqavimət, bütün təzyiqlərə baxmayaraq təslim olmaması və Xocalıda əsir götürülən 22 sakinin həyatını xilas etmək üçün göstərdiyi fədakarlıq əksini tapıb

Qeyd edək ki, Natiq Qasımov əsirlikdə ağır işgəncələrə məruz qalaraq qəhrəmancasına şəhid olub. O, son anına qədər Azərbaycan bayrağını düşmənə təslim etməyib. Prezident İlham Əliyevin 25 iyun 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə Natiq Qasımov ölümündən sonra “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adına layiq görülüb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

Rəqsanə Babayeva,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" Beyləqan və İmişli təmsilçisi.

İnsan bəzən ən böyük ağrısını gülümsəyərək gizlədir. Qarşısındakı onun üzünə baxır, gülümsədiyini görür və hər şeyin yaxşı olduğunu düşünür. Halbuki bəzi gülümsəmələrin arxasında heç kimin bilmədiyi yorğunluq, heç kimə danışılmayan bir kədər, illərlə daşınan bir xatirə olur. İnsan hər zaman ağrısını göz yaşları ilə göstərmir. Bəzən ən ağır gününü belə gülümsəyərək keçirir.

Çünki həyat bizə hər ağrını göstərməyə imkan vermir. İşə getməliyik, insanlarla danışmalıyıq, ailəmizin yanında dayanmalıyıq, məsuliyyətlərimizi yerinə yetirməliyik. Hər səhər üzümüzə bir ifadə taxıb günə başlayırıq. Bəzən bu ifadə həqiqətən bizə aiddir, bəzən isə sadəcə insanlara göstərmək istədiyimiz üzdür. “Yaxşıyam” deyirik, halbuki içimizdə cavabsız qalan neçə-neçə sual var.

Bəlkə də insanın ən yorulduğu yer məhz buradır: daim yaxşı görünmək məcburiyyətində qalmaq. Heç kimə dərdini anlatmadan, heç kimdən kömək istəmədən, hər şeyi öz içində həll etməyə çalışmaq. Çünki bizə uşaqlıqdan güclü olmağı öyrədiblər. “Ağlama”, “özünü ələ al”, “keçib gedər”, “hamının dərdi var” deyiblər. Beləcə, ağrımızı da gizlətməyi öyrənmişik.

Amma insanın ağlamaması onun ağrımadığı anlamına gəlmir. Sakit qalması heç nə hiss etmədiyini göstərmir. Bəzən insan sadəcə danışmağa söz tapmır. Bəzən o qədər çox şey yığılıb qalır ki, hansından başlayacağını bilmir. Bəzən də qarşısındakı insanın onu həqiqətən dinləyəcəyinə inanmır.

Elə buna görə bəzi insanlar dərdini danışmaq əvəzinə gülümsəyir. Sual verəndə “heç nə yoxdur” deyir. Mövzunu dəyişir. Zarafat edir. Başqalarını güldürür. Hətta özü ilə bağlı ağrılı bir hadisəni belə gülərək danışa bilir. Qarşısındakı onun güclü olduğunu düşünür. Halbuki bəzən insan öz ağrısını zarafata çevirərək onunla yaşamağı bacarır.

Bəzi gülüşlər sevincdən deyil, vərdişdən yaranır. İnsan illərlə özünü gizlətməyi öyrənəndə üzündəki təbəssüm də onun müdafiəsinə çevrilir. Heç kim “nəyin var?” deyə soruşmasın deyə gülür. Heç kim onun gözlərindəki yorğunluğu görməsin deyə danışır. Bəzən də ən çox sevdiyi insanların yanında belə özünü güclü göstərir. Çünki onları narahat etmək istəmir.

Amma insanın içində gizlətdiyi hər şey bir gün özünü başqa formada göstərir. Bəzən yuxusuzluq olur, bəzən səbəbsiz yorğunluq, bəzən heç nəyə həvəsin qalmaması. Bəzən insan heç bir səbəb olmadan sakit bir otaqda oturub uzun müddət düşünür. Əslində səbəb var, sadəcə o səbəbin adı çoxdan içimizdə susdurulub.

İnsan bəzən öz ağrısını belə etiraf etməkdən qorxur. Çünki etiraf etsə, gücsüz görünəcəyini düşünür. Halbuki ağrı hiss etmək zəiflik deyil. Darıxmaq zəiflik deyil. Ağlamaq da zəiflik deyil. İnsan olmaqdır. Hər kəsin bir yerdə gücü tükənə bilər. Hər kəsin bir gün “Mən də yoruldum” deməyə haqqı var.

Biz isə çox vaxt özümüzə belə bu haqqı vermirik. Hamının yanında möhkəm dayanırıq, özümüzə gələndə isə səssizcə dağılırıq. Başqasının dərdinə “sən tək deyilsən” deyirik, öz dərdimizə gələndə isə tək qalmağı seçirik. Başqasını bağışlamağı bacarırıq, özümüzü isə illərlə cəzalandırırıq.

Bəlkə də insanın özünə qarşı mərhəmətli olmağı öyrənməsi lazımdır. Hər şeyi bacarmadığın üçün özünü günahlandırmamaq, yorulduğun üçün utanmamaq, keçmişdə etdiyin bir səhvə görə bütün ömrünü cəzalandırmamaq... Çünki keçmişdəki sən bugünkü ağlınla yaşamırdı. O vaxt bildiyin qədərini bilirdin, bacardığın qədərini edirdin.

Bəzən də ağrımızın səbəbi bir insan olur. Güvəndiyimiz, sevdiyimiz, həyatımızda xüsusi yer verdiyimiz biri. Onun gedişi, susması, dəyişməsi və ya bizi yarı yolda qoyması içimizdə böyük bir boşluq yaradır. Amma yenə də hamının qarşısında gülümsəyirik. Çünki heç kimə izah etmək istəmirik ki, bir insanın yoxluğu niyə bu qədər ağırdır.

İnsan hər itkini danışmır. Bəzi itkilər yalnız ürəkdə yaşanır. Hətta illər keçəndən sonra belə bir tarix, bir mahnı, bir küçə, bir qoxu həmin insanı yenidən qarşımıza çıxara bilər. Bir anlıq hər şey əvvəlki kimi görünər. Sonra həyat yenidən öz axarına qayıdar. Biz yenə gülümsəyərik. Amma içimizdə bir yer bilir ki, o ağrı heç vaxt tamamilə yox olmayıb.

Bəlkə də sağalmaq elə budur: ağrının tamamilə yox olması yox, onunla yaşamağı öyrənmək. Bir vaxtlar səni yıxan xatirəyə illər sonra ayaq üstə dayanaraq baxa bilmək. Darıxmaq, amma həyatını dayandırmamaq. Xatırlamaq, amma keçmişdə ilişib qalmamaq. Gülümsəmək və bununla özünü günahkar hiss etməmək.

Çünki itirdiyimiz insanların xatirəsinə sadiq qalmaq üçün ömrümüz boyu kədərli yaşamaq məcburiyyətində deyilik. Bəzən sevdiyimiz insanın xatirəsinə göstərə biləcəyimiz ən gözəl hörmət həyatımıza davam etməkdir. Yenidən gülmək, yenidən sevmək, yenidən ümid etməkdir.

Hər gülümsəyən insan xoşbəxt deyil. Amma hər gülümsəyən insan bədbəxt də deyil. Bəzən gülüş sadəcə həyatın davam etdiyini göstərir. İnsan bütün ağrılarına baxmayaraq yenə də səhər yatağından qalxırsa, yenə işinə gedirsə, yenə kiməsə yaxşılıq edirsə, yenə bir uşağın gülüşünə sevinirsə, deməli içində həyat hələ də güclüdür.

Ona görə insanları yalnız gördüyümüz üzlərinə görə qiymətləndirməməliyik. Sakit bir insanın nə yaşadığını, gülərüz bir insanın hansı ağrını gizlətdiyini, hər kəsə kömək edən bir insanın özünün nə qədər köməyə ehtiyacı olduğunu bilmirik. Bəzən bir insanın “yaxşıyam” deməsinin arxasında uzun bir hekayə dayanır.

Bəlkə də bizə düşən hər kəsin ağrısını tapmaq deyil. Sadəcə bir az daha anlayışlı olmaqdır. Birini dərhal mühakimə etməmək, “niyə belə dəyişmisən?” deyə soruşmazdan əvvəl “görəsən, nələr yaşayıb?” düşünməkdir. Bəzən bir insanın həyatında edə biləcəyimiz ən böyük yaxşılıq ona özünü izah etmək məcburiyyətində olmadığını hiss etdirməkdir.

Çünki hər kəsin görünməyən bir tərəfi var. Hər kəsin danışmadığı bir hekayəsi, heç kimə göstərmədiyi bir yarası, gecələr xatırladığı bir insanı, ürəyində saxladığı bir sözü var. Bəzən bütün bunların üstünü bir təbəssümlə örtür.

Və biz o təbəssümə baxıb onun xoşbəxt olduğunu düşünürük.

Halbuki bəzən insan gülümsəyir, çünki ağlamaq üçün artıq gücü qalmayıb.

Bəzən gülümsəyir, çünki həyat davam etməlidir.

Bəzən gülümsəyir, çünki heç kimə yük olmaq istəmir.

Bəzən isə sadəcə özünə sübut etmək üçün gülümsəyir ki, bütün ağrılarına baxmayaraq hələ də ayaqdadır.

Bəlkə də ən qiymətli gülüş elə budur: insanın içindəki bütün qaranlığa baxmayaraq üzündə yenə də bir az işıq saxlaya bilməsi.

Çünki bəzi insanlar ağrılarından sağaldıqları üçün yox, ağrıları ilə yaşamağı öyrəndikləri üçün gülümsəyirlər. Onların hekayəsini heç kim bilməyə bilər. Amma onlar bilirlər ki, həmin gülüşün arxasında neçə gecə, neçə susqunluq, neçə “keşke” və neçə dəfə yenidən ayağa qalxmaq var.

Və bəlkə də insanın ən böyük gücü heç kimin bilmədiyi ağrıları daşıya-daşıya ürəyində yaxşılığı qoruyub saxlamaqdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

İran – Güney Azərbaycan torpaqlarına sahib olan ölkə. İkiyə bölünmüş vətənimizin bir hissəsinə de fakto və de yure sahiblənmiş bu ölkə daim bizlərin maraq dairəsində olub. Çünki soydşlarımızın taleyi bizi daim narahat edib. Bu gün bu ölkə böyük bir müharibə şəraitində yaşayır.

Prezidenti azərbaycanlı Məsud Pezeşkian olan bu dövlətin ən azı Azərbaycan hissəsinə daimi əmin-amanlıq və firavanlıq, daha geniş mənada isə ayrılıq acısından qopmağı arzulayırıq.

Və sabah İran prezidentinin doğum günüdür, 72 yaşı tamam olur.

29 sentyabr 1954-cü ildə Mahabad şəhərində azərbaycanlı ailəsində anadan olub. O, hər fürsətdə türk olması ilə qürur duyduğunu dilə gətirib. Yol qəzasında həyat yoldaşını və oğlunu itirən Pezeşkian mərhəmətli və dözümlü şəxsiyyət kimi ölkədə rəğbət qazanıb. Soyadı farscadan tərcümədə "həkimlər" mənasını verən Pezeşkian Təbriz Universitetinin tibb fakültəsini bitirib. O, 1980-1988-ci illər arasında İran-İraq müharibəsi zamanı həm döyüşçü, həm də həkim kimi xidmət edib.

1985-ci ildə ümumi praktika həkimliyi kursunu bitirən Pezeşkian müharibədən sonra Təbriz Səhiyyə Elmləri Universitetində ümumi cərrahiyyə ixtisası üzrə təhsilini davam etdirib. 1993-cü ildə Təbriz Səhiyyə Elmləri Universitetində ürək cərrahiyyəsi ixtisasına yiyələnən Pezeşkian 1994-1999-cu illərdə Təbriz Səhiyyə Elmləri Universitetinin rektoru vəzifəsində çalışıb.

 Pezeşkiyan 1994-cü ildə həyat yoldaşı Fatma Məcidi və bir oğlunu yol qəzasında itirib, qalan iki oğlu və bir qızını tək böyüdüb. O, bu faciədən sonra bir daha ailə qurmayıb. Pezeşkianın itkisi və fədakarlığı ilə bağlı bu hekayə İran cəmiyyətində onu mərhəmətli və möhkəm şəxsiyyət kimi tanıdıb. Bu cəhətləri bir çox insanlar tərəfindən ona rəğbət və hörmət qazandırıb.

Pezeşkianın siyasi həyatı onun 1997-ci ildə, keçmiş prezident Məhəmməd Hatəminin dövründə səhiyyə nazirinin müavini təyin edilməsi ilə başlayıb. Daha sonra 2001-ci ildə Hatəmi dövründə səhiyyə naziri təyin edilib və 2005-ci ilə qədər bu vəzifədə qalıb. 2008-ci ildə ölkədə keçirilən seçkilərdə Təbrizdən millət vəkili kimi parlamentə daxil olub. Pezeşkian o vaxtdan bəri deputat kimi beş dəfə Təbrizi təmsil edib.

2013-cü ildə İranda keçiriləcən prezident seçkilərində iştirak üçün namizəd kimi müraciət edən, lakin sonradan namizədliyini geri götürən Pezeşkian 2016-cı ildə 4 il İran parlamentinin sədr müavini vəzifəsində çalışıb. Pezeşkiyanın 2021-ci il seçkiləri üçün namizədlik ərizəsi Konstitusiyanın Mühafizəçilər Şurası tərəfindən rədd edilib. O, martın 1-də keçirilən parlament seçkilərində Təbrizin deputatı kimi yenidən parlamentə daxil olub.

2022-ci ilin sentyabrında İranda Məhsə Əmini adlı gənc qadının polis zorakılığı nəticəsində ölməsindən sonra dövlət televiziyasında iştirak etdiyi proqramda Pezeşkian qadınlar üçün məcburi hicab qanunu ilə bağlı müdaxilələrin vəziyyəti daha da pisləşdirdiyini və buna son qoyulmalı olduğunu bildirib. O, "Uşaqlarımızın iffətli olmasını istəyirik, lakin bu davranışlar onları dindən uzaqlaşdırırsa, bu üsulu davam etdirməməliyik" deyib. Pezeşkian 2005-ci ildən sonra İranda prezident seçilən ilk islahatçı şəxsdir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin və retro estradasının ən unudulmaz, ecazkar nümunələrindən biri, dinləyiciyə eyni anda həm hüzn, həm də ümid bəxş edən “Sən gələndə” (və ya digər geniş məlum olan adı ilə "Sən gələndə çiçəklər açardı...") mahnısıdır. Bu əsər sadəcə bir musiqi parçası deyil, Azərbaycan kino və poeziya tarixinin bir-birinə bərkidiyi şah əsərlərdən biridir.

Yaradıcı heyət

Musiqi: Əməkdar incəsənət xadimi, tanınmış bəstəkar Mobil Babayev

Sözlər: Azərbaycanın Xalq şairi, dahi dramaturq Vaqif Səmədoğlu

İlk və əfsanəvi ifaçı: Xalq artisti Mübariz Tağıyev

Yaranma ili: 1985-ci il

Mahnının yaranma tarixi: söhbət nədən gedir?

Mahnının yaranma tarixi bilavasitə 1985-ci ildə çəkilişlərinə başlanılan və 1986-cı ildə ekranlara çıxan “Bircəciyim” bədii filmi ilə bağlıdır. Filmin ssenari müəllifi və quruluşçu rejissoru, unudulmaz sənətkar Şahmar Ələkbərov ekran işinin dramatik strukturunu və qəhrəmanların daxili dünyasını vizual kadrlarla yanaşı, həm də güclü bir musiqi fəlsəfəsi ilə tamamlamaq istəyirdi.

Mahnının bədii fəlsəfəsi gerçək bir eşq hekayəsindən və bir qadının sevdiyi insanın yolunu böyük bir həsrət, intizar və daxili ümidlə gözləməsindən ilhamlanaraq qələmə alınıb. Şeirdə keçən fəlsəfi təzadlar — sevgilinin gəlişi ilə təbiətin canlanması ilə onun yoxluğundan sonra dünyanın bumbuz kəsilməsi arasındakı emosional keçid bəstəkar tərəfindən musiqinin ritmində dahi xətlərlə işlənib. Vaqif Səmədoğlunun bu poetik kədəri musiqinin ruhundakı o əbədi ayrılıq və gözləmə ağrısını dillər əzbəri olan misralara köçürür:

“Sən gələndə çiçəklər açardı,

Sən gələndə dağlar da gül açardı,

Sən gələndə kədər məndən qaçardı...”

Mübariz Tağıyevin ifası və mahnının ikinci həyatı

İlk səsləniş: Bəstəkar Mobil Babayev mahnını hazırlayarkən onun məhz xüsusi, fərqli səs tembrinə malik olan Mübariz Tağıyev tərəfindən oxunmasını istəyirdi. Mübariz Tağıyevin o dövr üçün tamamilə yeni olan qərb estradası və milli musiqinin sintezinə söykənən ifa tərzi, mahnının ruhundakı dramatik kədəri tam mənası ilə dinləyiciyə ötürdü. Mahnı filmdən dərhal sonra radiolarda və televiziyada hitə çevrilərək Mübariz Tağıyevin vizit kartlarından birinə çevrildi.

Kino sahəsində davamı: Uğurlu musiqi sintezi sayəsində bu kompozisiya 1990-cı ildə çəkilən "Gecə qatarında qətl" filmində də nostalgiyanı və dramatik ab-havanı gücləndirmək üçün fon musiqisi kimi yenidən istifadə edilmişdir.

Yeni nəfəs (Samirə Əfəndi): Mahnı illər keçsə də öz dəyərini itirməyib. 2015-ci ildə "Səs Azərbaycan" (The Voice of Azerbaijan) yarışmasında Samirə Əfəndi bu mahnını tam fərqli, lirik-modern üslubda təqdim edərək yeni nəslə sevdirməyi bacarmışdır.

P.S

“Sən gələndə” — dahi poeziya, peşəkar bəstəkarlıq və bənzərsiz vokal ifanın vəhdətindən yaranan zamansız sənət nümunəsidir. O, hər dinləyicidə sevdiyi insanın gəlişi ilə həyatına gələn o baharı və yarpaqların yamyaşıl olduğu anları vizual olaraq canlandıran səmimi bir nostaljidir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Erkən illəri və müəllimlikdən hərbə uzanan yol

Ağaqardaş Abbasov 28 sentyabr 1992-ci ildə Zərdab rayonunun Hüseynxanlı kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini doğma kəndində başa vurduqdan sonra, o, humanitar sahəyə olan marağı ilə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Ağcabədi filialına daxil olmuşdur. Universitetdə "Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimliyi" ixtisası üzrə ali təhsil almışdır.

İstər məktəb, istərsə də tələbəlik illərində öz yüksək etikası, ziyalılığı və nümunəvi davranışı ilə hər kəsin rəğbətini qazanmışdı. Humanitar sahə üzrə ali təhsil almasına baxmayaraq, daxilindəki güclü hərb sevgisi və Vətənə zabit kimi xidmət etmək arzusu onu Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarına gətirdi. Xidmət müddətində fərqlənərək baş leytenant rütbəsinə qədər yüksəldi.

Vətən müharibəsi: Füzuli cəbhəsində şücaət

27 sentyabr 2020-ci il tarixində başlayan 44 günlük Vətən müharibəsinin ilk saatlarından etibarən baş leytenant Ağaqardaş Abbasov ön xətdə döyüşə atıldı. O, öz bölməsi ilə birlikdə cəbhənin ən çətin və mühüm cinahlarından olan Füzulinin azadlığı uğrunda gedən şiddətli döyüşlərdə iştirak etdi.

Döyüş əməliyyatlarının birində ayağından qəlpə yarası almasına baxmayaraq, cəsur komandir mövqeyini tərk etmədi və döyüş meydanından geri çəkilməyi rədd etdi. Özü yaralı olduğu halda, tabeçiliyindəki digər yaralı əsgər və zabitləri atəş altından çıxarmaq üçün fədakarlıqla mübarizə apardı.

Öz doğum günündə ucalan şəhadət zirvəsi

28 sentyabr 2020-ci il tarixində — müharibənin ikinci günündə Füzuli istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən baş leytenant Ağaqardaş Abbasov düşmənin snayper gülləsinə tuş gələrək qəhrəmancasına şəhid oldu.

Onun şəhadətini unudulmaz və rəmzi edən ən böyük məqam, qəhrəmanımızın məhz öz ad günündə, 28 yaşının tamam olduğu gün Vətən torpağına canını fəda etməsidir. Şəhidimizin nəşi doğulduğu Zərdab rayonunun Hüseynxanlı kənd qəbiristanlığında böyük izdiham və hərbi ehtiramla torpağa tapşırılmışdır.

Onun şəxsi həyatı ilə bağlı ən kövrək məqamlardan biri də o idi ki, 5 il övlad həsrəti çəkən Ağaqardaş bəy şəhid olarkən cəmi bir neçə ay sonra ata olmağa hazırlaşırdı.

Ali dövlət təltifləri

Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyinə görə, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə baş leytenant Ağaqardaş İlham oğlu Abbasov ölümündən sonra aşağıdakı medallarla təltif edilmişdir:

“Vətən uğrunda” medalı

“Füzulinin azad olunmasına görə” medalı.

Qəhrəmanımızın xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə təhsil aldığı Hüseynxanlı kənd ümumi orta məktəbində “Qürur guşəsi” yaradılmış və məktəbin təlim-tərbiyə nəticələri yüksək olan siniflərinə onun adı verilmişdir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

Fatimə Məmmədova,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Ötən günlərdə İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun BMT-dəki çıxışı zamanı Azərbaycan nümayəndə heyətinin zalı tərk etməməsi Türkiyə mediasında birtərəfli şəkildə təqdim olunub. Bəzi media orqanları digər ölkələrin nümayəndələrinin də zalda qalmasına baxmayaraq, diqqəti yalnız Azərbaycanın üzərinə yönəldib. Bu yanaşma hadisənin mahiyyətini dəyişdirərək Bakıya qarşı mənfi ictimai rəy formalaşdırmağa xidmət edir. Məsələnin İsrail-Fələstin qarşıdurması fonunda Azərbaycana qarşı informasiya kampaniyasına çevrilməsi də diqqət çəkir. Belə təqdimatların Bakı-Ankara münasibətlərində gərginlik görüntüsü yaratmağa hesablandığı düşünülür. Bu isə nəticə etibarilə iki ölkə arasındakı ictimai rəyi manipulyasiya edə bilər.

Mövzu ilə bağlı “Ədəbiyyat və İncəsənət” portalına açıqlama verən politoloq Oktay Qasımov kampaniyanın səbəbləri və mümkün təsirləri barədə danışıb.

Politoloqun sözlərinə görə, son günlər Türkiyədə Azərbaycana qarşı yeni informasiya kampaniyası müşahidə olunur. O bildirib ki, müəyyən şəbəkələr zaman-zaman İsrail-Fələstin məsələsindən istifadə edərək Azərbaycan əleyhinə kampaniyalar aparırlar.

“Son günlər Türkiyədə Azərbaycana qarşı yenidən kampaniya başladığını görməkdəyik. Bu şəbəkə zaman-zaman İsrail və Fələstin məsələsindən istifadə edərək Azərbaycana qarşı kampaniya aparır. Təəssüf ki, bu kampaniyalar əksər hallarda qərəzli və Azərbaycan əleyhinə iftiralarla dolu olur. Son kampaniyanın əsas səbəbi ondan ibarətdir ki, Azərbaycan nümayəndəsi BMT-də İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun çıxışı zamanı zalı tərk etməyib. Məhz buna görə Azərbaycan qınanılır və ölkəmizə qarşı neqativ münasibət formalaşdırılmağa çalışılır”.

Politoloq qeyd edib ki, Türkiyə cəmiyyətində xarici təsirlərə açıq olan müəyyən qruplar mövcuddur.

“Bu toplumda da kifayət qədər xarici təsirlər altında olan şəbəkələrin, qrupların olduğunu bilirik. Onlar xaricdən gələn təlimatlara əsasən kampaniya aparırlar.

Bunun əsas məqsədi Azərbaycan-Türkiyə dostluğuna və müttəfiqliyinə kölgə salmaqdır”.

O.Qasımovun sözlərinə görə, Fələstin məsələsindən Azərbaycana qarşı istifadə edilməsi və İsraillə münasibətlərinə görə Azərbaycanın qınanılması doğru yanaşma deyil:

“Azərbaycanın İsraillə kifayət qədər yaxşı münasibətləri olduğu kimi, Fələstin məsələsinə də beynəlxalq hüquq baxımından ədalətli yanaşması var. Azərbaycan Fələstinin ölkəmizdəki səfirliyinin maliyyə təminatını belə öz üzərinə götürüb. Bu, ciddi faktordur. Baxmayaraq ki, Fələstin rəhbərliyi işğal dövründə Azərbaycana qarşı heç də ədalətli mövqe tutmayıb və erməni terrorizmini dəstəkləyib”.

Politoloq İsraillə Azərbaycan arasındakı münasibətlərə də toxunub. Onun sözlərinə görə, İsrail Azərbaycanın ən yaxın tərəfdaşlarından biridir.

“İsrail Azərbaycanın ən yaxın tərəfdaşlarından biridir. Münasibətlərimiz kifayət qədər yüksək səviyyədədir. Vətən müharibəsi dövründə İsraildən həm siyasi dəstəyin, həm də silahların köməyi ilə torpaqlarımızı işğaldan azad etdik. Əlbəttə ki, İsrail hakimiyyətinin səhvləri az deyil. Xüsusilə də Yaxın Şərqdə son baş verən hadisələrdə İsrail hakimiyyətinin ifrata vardığını bilirik. Amma bunu qəbul etmirik”.

O, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb və bildirib ki, Azərbaycan iki yaxın tərəfdaşının münasibətlərinin pozulmaması üçün səylər göstərir.

O.Qasımovun sözlərinə görə, kampaniya aparanların əsas məqsədi Azərbaycanla Türkiyə arasındakı münasibətləri zəiflətməkdir.

“Bu, ən çox İranın işinə yarayır. Çox təəccüblü görünsə də, İsrailin işinə də yarayır. Çünki Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri nə qədər dərin olsa, İsrailin Türkiyə ilə münasibətləri bir qədər fərqli olur. Azərbaycan-Türkiyə dostluğu İran üçün qorxulu röyadır. Buna görə də münasibətlərimizə nifaq toxumu səpilməsində İran da maraqlıdır”, – deyə politoloq bildirib.

O əlavə edib ki, Azərbaycan və Türkiyə cəmiyyətlərinin nümayəndələri bu cür kampaniyalara qarşı ayıq-sayıq olmalıdırlar.

“Bu cür kampaniyalar münasibətlərimizə bir qədər zədə versə də, ciddi təsir göstərə bilməz”, – deyə O.Qasımov fikrini yekunlaşdırıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Bricit Bardo (Brigitte Anne-Marie Bardot) fransız kinoaktrisası, müğənni, model və heyvan hüquqları fəalı idi. O, xüsusilə 1950–1960-cı illərdə dünya kinosunun ən məşhur simalarından birinə çevrilib. Bardo yalnız aktrisa kimi deyil, həm də moda və qadın gözəlliyi anlayışına təsir edən böyük bir mədəniyyət ikonası kimi tanınırdı. Dünyanın dörd tərəfində kişilər ona vurulurdu, ünvanına yüz minlərlə sevgi etirafı məktubları gəlirdi. O dövrdə iki belə qadın var idi – Bricit Barrdo və Sofi Loren.

Bricit Bardo 28 sentyabr 1934-cü ildə Parisdə dünyaya gəlib. Uşaqlıqdan rəqsə böyük maraq göstərib. 7 yaşından balet dərsləri almağa başlayıb, sonradan Paris Konservatoriyasında təhsil alıb. 1949-cu ildə rəqs sahəsində mükafat da qazanıb.

Onun gözəlliyi tezliklə diqqəti cəlb edib. Bardo yeniyetmə yaşlarında model kimi fəaliyyət göstərməyə başlayəb və 15 yaşında “Elle” jurnalının üz qabığında görünüb. Bu, onun gələcək şöhrətinin başlanğıclarından biri olub.

Bardo ilk filminə 1952-ci ildə çəkilib.

Bu film “Le Trou Normand” idi.

Lakin onun dünya şöhrətinə yüksəlməsində ən böyük rol 1956-cı ildə çəkilən “And God Created Woman” filmi — fransızca “Et Dieu… créa la femme” — olub. Filmin rejissoru onun o zamankı həyat yoldaşı Roger Vadim idi. Bu filmdən sonra Bardo beynəlxalq səviyyədə tanınmağa başlayıb və Sen-Tropez onun adı ilə xüsusilə əlaqələndirilən məkanlardan birinə çevrilib.

Ən tanınmış filmlərindən bəziləri

Le Trou Normand (1952) — Normand dəliyi

And God Created Woman (1956) — Və Allah qadını yaratdı

The Truth (1960) — Həqiqət

Contempt (1963) — Nifrət

Viva Maria! (1965)

Two Weeks in September (1967)

Shalako (1968)

Xüsusilə “The Truth” filmi onun yalnız gözəlliyi ilə deyil, aktyorluq bacarığı ilə də ciddi şəkildə qəbul edilməsinə kömək edib.  1950-ci illərin sonlarından etibarən Bricit Bardo artıq sadəcə fransız aktrisa deyildi. O, beynəlxalq kino və moda ikonası olub. Onun saç düzümü, göz makiyajı, geyim tərzi və xüsusilə təbii görünüşü bütün dünyada təqlid edilib.

Bardoun adı Fransanın qadın gözəlliyi və azad qadın obrazı ilə əlaqələndirilib. O, Fransanın milli simvolu Marianne üçün model kimi də istifadə olunan qadınlardan biri olub. Bardo həm də musiqi ilə məşğul olub. 1960-cı illərdə çoxsaylı mahnılar ifa edib və təxminən 60 pop mahnısı yazdırıb. Onun musiqi fəaliyyətində Serge Gainsbourg ilə əməkdaşlığı xüsusi yer tutur.  Onların birlikdə hazırladıqları əsərlər Bardonun müğənni kimi də yadda qalmasına səbəb oldu.

Məşhur mahnılarından biri:

“La Madrague”

Bu mahnı onun Sen-Tropezdəki məşhur evi ilə də əlaqələndirilib. Bardonun təsiri yalnız kino ilə məhdudlaşmayıb. O, 1950–1960-cı illərin moda anlayışını dəyişdirən qadınlardan biri hesab olunur.

Onun:

iri göz makiyajı,

həcmli saç düzümü,

sadə və təbii geyimləri,

zolaqlı köynəkləri,

yay üslubu,

Sen-Tropez tərzi

sonrakı nəsillərin moda anlayışına ciddi təsir göstərib. Bardonun həyatının ikinci böyük mərhələsi heyvanların müdafiəsi ilə bağlıdır. O, hələ 1962-ci ildə heyvanların kəsilməsi zamanı qəddar üsullara qarşı çıxıb. 1970-ci illərdə isə bu fəaliyyətini daha da genişləndirib.  1973-cü ildə, 39 yaşında, kino fəaliyyətini tamamilə dayandırıb və həyatını əsasən heyvanların müdafiəsinə həsr edib.

1986-cı ildə Bricit Bardo öz adını daşıyan Fondation Brigitte Bardot adlı heyvanları qoruma təşkilatını yaradıb. Təşkilat həm ev heyvanlarının, həm də vəhşi heyvanların müdafiəsi ilə məşğul olur.  Fondasiya 1992-ci ildə Fransada ictimai faydalı təşkilat kimi tanındı. Bu gün onun fəaliyyəti müxtəlif ölkələrə yayılıb.

Bardo ömrünün sonrakı illərində kino dünyasından uzaqda, əsasən heyvanların müdafiəsi fəaliyyəti ilə məşğul oldu. 28 dekabr 2025-ci ildə 91 yaşında Sen-Tropezdə vəfat etdi. Fransa Prezidentinin rəsmi saytı Bardonun ölümünə matəm qurdu.

Bir vaxtlar qəlbləri fəth edən aktrisa daha yoxdur. Onu şəxsən tanıyan müasirləri də az sayda qalıblar. Həyat budur. Gəlimli-gedimli, sonu əbədi puçluq!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

İtaliya kinosunun ən məşhur və nüfuzlu aktyorlarından biri, XX əsr Avropa kinosunun əfsanəvi simalarından idi. O, xüsusilə Federiko Fellini ilə əməkdaşlığı, zərif ekran obrazları və dramatik rolları ilə tanınırdı MarçelloMastroyanni. Bu gün onun doğum günü – anadan olmasının 102-ci ildönümüdür.

Mastroyanni İtaliyanın Fontana Liri şəhərində anadan olub. Ailəsi sonradan Turin və Romaya köçdü. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Almaniya tərəfindən əsir düşərgəsinə göndərilib, lakin oradan qaçaraq Venesiyada gizlənib. Müharibədən sonra aktyorluğa daha ciddi şəkildə yönəlib.

Onun istedadını məşhur rejissor Lukino Viskonti də görüb. Viskontinin verdiyi imkanlar Mastroyanninin peşəkar aktyor kimi inkişafında mühüm rol oynayıb. Mastroyanninin beynəlxalq şöhrətinin əsas dönüş nöqtələrindən biri Federiko Fellininin “La Dolce Vita” (1960) filmi olub.

O, filmdə jurnalist Marçello Rubini obrazını canlandırıb. Bu filmdən sonra onun adı dünya kinosunun ən böyük ulduzları arasında çəkilməyə başlayıb. Daha sonra Fellini ilə “8½” (1963) və başqa mühüm filmlərdə də çalışıb. Maraqlıdır ki, Mastroyanni “Latın sevgilisi” obrazı ilə məşhurlaşdırılsa da, özü bu stereotiplə tam razı deyildi.

O, daha çox həssas, düşüncəli və mürəkkəb xarakterləri oynamağa üstünlük verib. Onun yaradıcılığında xüsusilə bu filmlər seçilir:

- La Dolce Vita — Şirin həyat (1960)

- La Notte — Gecə (1961)

- Divorzio all'italiana — İtalyansayağı boşanma (1961)

- 8½ — Səkkiz yarım (1963)

- Matrimonio all'italiana — İtalyansayağı evlilik (1964)

- Una giornata particolare — Xüsusi gün (1977)

- Oci ciornie / Dark Eyes — Qara gözlər (1987)

- Ginger e Fred — Cincer və Fred (1986)

Kann Film Festivalının arxivində onun “La Dolce Vita”, “8½”, “Divorzio all'italiana”, “Una giornata particolare”, “Oci ciornie” və bir çox başqa filmləri xüsusi yer tutur.

Mastroyanni üç dəfə “Oskar”ın ən yaxşı aktyor nominasiyasına namizəd olub:

1963 — “Divorzio all'italiana”

1978 — “Una giornata particolare”

1988 — “Oci ciornie”

O, həmçinin Kann Film Festivalında iki dəfə ən yaxşı aktyor mükafatını qazanıb:

1970 — “Dramma della gelosia”

1987 — “Oci ciornie”

Bundan başqa, BAFTA, “Qızıl Qlobus”, David di Donatello və digər nüfuzlu kino mükafatlarına layiq görülüb.

Mastroyanninin kino tarixində ən məşhur tərəfdaşlarından biri Sofiya Loren idi. Onlar birlikdə bir neçə filmdə çəkilmiş və ekran üzərində çox güclü aktyor tandemi yaratmışdılar. “Matrimonio all'italiana” və “Ieri, oggi, domani” kimi filmlər onların əməkdaşlığının ən məşhur nümunələrindəndir

Marçello Mastroyanni 19 dekabr 1996-cı ildə Parisdə, 72 yaşında vəfat edib. Buna baxmayaraq, onun yaratdığı obrazlar Avropa kinosunun klassikləri sırasında qalır. Onun xatirəsinə 1998-ci ildən Venesiya Film Festivalında “Marcello Mastroianni Award” adlı mükafat təqdim edilir. Bu mükafat festivalda xüsusilə seçilən gənc aktyor və aktrisalara verilir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.09.2026)