Super User
Hekayə saatı Zəka Vilayətoğlunun hekayəsi ilə
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Hekayə saatı rubrikasında bu gün sizlər Zəka Vilahyətoğlunun “Eeey, səs salımaq olmaz” hekayəsi ilə tanış olacaqsınız.
Zəka VİLAYƏTOĞLU
"EEEY, SƏS SALMAQ OLMAZ"
Axşam evimizin həyətində maşını saxlayıb kondisionerin sərinlətdiyi salondan bayıra çıxınca sanki qaynar bir qazanın içinə düşdüm. Elə bil havanın özü bu dəhşətli istidən can vermiş, ölmüşdü. Uşaqları kənddən şəhərə, ən azı on gün tez gətirdiyimi düşünüb peşmanladım. Necə dözəcəkdilər bu istilərə? Gecə səhərəcən kondisioner işləyən sərin otağın havasımı yaxşı idi, ya sərin və tərtəmiz dağ havası?.. Nə isə... axır ki, iki aylıq yay istirahətindən sonra yenidən od tutub yanan şəhərimizə gəlib çıxmışdıq.
Turalın yadından heç nə çıxmayıb-kiçik oğlumu deyirəm. Şəhərdə olduğumuz müddətdə daim evdə atılıb-düşür, haray-qışqırıq salırdı. Buna görə narahat olan, alt qatda yaşayan qonşumuz Dilavər kişinin arvadı dəfələrlə öz hirsinə-hikkəsinə bürünüb yelpələk kimi (hər nə qədər ağır çəkili olsa da) dördüncü mərtəbəyə qalxırdı. Zəngin basılmasından, səbri çatmayıb da üstəgəl dəmir qapımızı taqqıldatmasından onun qəzəbli olduğu həmən duyulurdu. Adama elə gəlirdi ki, dünyanın köçhaköç vaxtıdır.
Təbii, qadın, Turalın və böyük oğlum Turxanın atılıb-düşməsindən, onların rahatlığını pozmasından qəzəblənirdi və bu qəzəbini mütləq bizim başımızdan yağdırmalı idi, yağdırırdı da. Amma bizim cavabımız yalnız susmaq və ara-sıra üzr diləmək olurdu.
Axı neyləmək olar, körpə Turalı necə oyundan, atılıb-düşməkdən saxlamaq, öz uşaqlığını uşaq kimi yaşamasından məhrum etmək olar?
Turxan böyükdür, ikinci sinfi bitirib, o anlayır bunu və bəzi istisnalar olmaqla, özünü təmkinli, ağıllı aparır, deyilənlərdən nəticə çıxarır.
Arvadından fərqli olaraq, Dilavər kişi çox mehriban, qayğıkeş adamdır. Uzun illər orta məktəbdə müəllim işləyib. Turalla da möhkəm dostdurlar. Bircə dəfə də olsun Turaldan şikayətləndiyini eşitmədim, duymadım. Amma arvadı,.. of… arvadı deyir ki, sizin bu uşaqlar yaşamağı haram edir bizə. Deyir: kişi şəkər xəstəsidir, insult keçirdib, özümün də təzyiqim tez-tez kəllə-çarxa qalxır...
Mənim də nəvələrim var. Onlar da bizə gələndə atılıb-düşürlər. Alt qatda yaşayan qonşumuz altdan yuxarı nə iləsə tavanı elə hikkə ilə döyür, taqqıldadır, adamın həyəcandan, az qala, ürəyi qopub düşür ki, bəs görəsən, qonşuda nə xoşagəlməz hadisə baş verib?! Bu döyəcləmədən sonra da bizə elə hücuma keçir, elə bil qanlı düşmənik!.. Allah göstərməsin!.. Özləri də guya ziyalıdırlar. Hələ rusdillidilər. Deyirlər, guya aristokratdılar, nəmənədilər... Belə qonşulardan danışın eeee... Allahınıza şükür edin ki, uşaqlarınız rahatlığımızı pozanda biz altdan yuxarı döşəmənizi taqqıldadıb sizi təşvişə salmırıq...
Qadın haqlı idi; biz gecə-gündüz Tanrımıza şükür etməli idik və edirik də. Ən azı ona görə ki, bütün xoşbəxtliyimizi bizə məhz bu mənzildə verib, çox ağrı-acılardan, bəzi itkilərdən sonra Turxanı, Turalı bu evdə verib bizə və bizi həyata bağlayıb, yaşamımızı mənalandırıb, gözəlləşdirib. Və şükür etməliyik ki, başımız üstündə Tanrıdan başqa kimsə yoxdur. Kimsə yoxdur ki, yuxarıda taqqıltı salsın, rahatlığımızı pozsun. Kimsə olsa belə, kiminsə uşağı rahatlığımızı pozsa belə, biz altdan yuxarı hikkə ilə tavanı döyəcləyəcək kimi bir əxlaqın, düşüncənin sahibi deyilik.
Tural xeyli ağıllanıb, göz dəyməsin. Kənddə yaxşı mənada çıxarmadığı oyun qalmadı. Ən xoşum gələni də, şəhərdə tapşırdıqlarımdan, dediklərimdən nəticə çıxarması idi. Şəhərdəki evimizdə səs-küy salanda, atılıb-düşəndə deyirdim: səs salmaq olmaz! Dilavər baba yatır! O, səs-küydən narahat olur, xəstədir, qoca babadır, onu incitmək olmaz! Bunları yadında möhkəm saxlayıb və kənddə, böyük, kiçik, kim səs-küy salsa, atılıb-düşsə deyirdi: “Eyyy, səs salmayın, Dilavər baba yatır, xəstədir, onu incitmək olmaz!”
Bakıya qayıdarkən yolumuzu Qəbələdən saldıq. İstədim ki, Azərbaycanımızın bir neçə qədim şəhərilə uşaqları tanış edim. Bu, Turxana xüsusilə çox gərəkli idi; bu il üçüncü sinfə gedəcəkdi. Yəqin ki, müəllimi kimin yayı harda və necə keçirdiyini soruşacaqdı. Bu məqsədlə də onu Qəbələ, İsmayıllı, Şamaxı şəhərlərilə, qismən də olsa, tanış edir, qısa məlumatlar verirəm…
Bakıya doğru yol gedirik. Tural tez-tez hara və niyə getdiyimizi soruşur. Yenidən kəndə-çox sevdiyi babasının, nənəsinin yanına qayıtmaq istəyir. Arabir telefonla danışdırıram onları. Turaldan, Turxandan ayrı qalmış nənənin, babanın səsi titrəyir, kövrəldikləri, darıxdıqları hiss olunur. Və babasının hansısa sorğusunu cavablandırmaq əvəzinə Tural məndən soruşur: “Ata, biz Dilavər babanın yanına gedirik?!”
“Hə” – deyirəm. O dəqiqə deyir: “Ata, səs salmaq olmaz, aaa, Dilavər baba yatır!..”
İllərdən sonra Tanrı rəhm edib, sevindirib bizi; Turxan və Turalı göndərib ömrümüzə, həyatımıza. Ona görə də bütün fərəhimiz, yerişimiz, duruşumuz onlarla bağlıdır. Onlar kimi sevinir, onlar kimi kədərlənir, onlar kimi gülürük. Hətta elə bilirik, onlarla birgə doğulmuşuq dünyaya və biz də onlarla eyni yaşdayıq...
Şamaxıya yaxınlaşırıq. Şəhərin girişindən solda – yolun qırağında bir kişi dayanıb. Eşitdiyimə görə, düz iyirmi beş il yol müfəttişi vəzifəsində çalışıb. Bu müddət ərzində kimsənin ürəyini qırmayıb və kimsədən bircə manat da olsun, rüşvət almayıb. İndi təqaüddədir. Yola, peşəsinə sadiq olaraq, yenə də yollardadır. Sanki bura onun iş yeridir. Hər gün öz köhnə avtomobili ilə buraya gəlir, axşam saatlarınacan burdakı nəhəng ağacın altında kölgələnir, yanından ötən avtomobillər dayanır, sürücülər onu ehtiramla salamlayır, hal-əhval tutur, sonunda ona zamanında etdiyi xeyirxahlığına görə üç-beş manat pul verir, gedirdilər.
Maşını sabiq yol müfəttişinin yanında saxlayıram. O, bunu görüncə yaxınlaşıb pəncərədən bizi salamlayır, Tural və Turxana xeyir-dua dolu sözlər söyləyir. Turalın gələcəkdə həkim, Turxanın isə hüquqşünas olmasını Tanrıdan diləyir. Bu, məni çox fərəhləndirir və həm də təəccübləndirir; elə bil bu kişi mənim ürəyimdən keçənlərdən xəbərdar idi. Sanki bilirdi ki, həmişə arzu edirəm ki, Tural gözəl bir həkim, Turxan da insanların hüquq müdafiəçisi olsun. Bununla da bu keçmiş yol qoruyucusuna rəğbətim ikiqat artır... Sonda yenə də o, ağız dolusu dua edir, bizi Bakıya aparan yola doğru uğurlayır...
Axşamçağı Bakıya daxil oluruq. Turxan və Tural fərəhlə, həyəcanla Bakını salamlayır, əllərini yellədirlər. Tural, babasının öyrətdiyi şeiri söyləyir:
“El bilir ki, sən mənimsən,
yurdum, yuvam, məskənimsən…”
...Pilləkənləri qalxırıq. Evimizi salamlayırıq. Qapıları açırıq, otaqların sanki bağrı yarılıb dəhşətli istidən. Bir anlıq bayıra çıxırıq. Tural da yanımdadır. Soruşur: “Ata, niyə qaranlıx oldu?.. Ata, biz kəndə niyə qayıtmadıq?.. Ata, Dilavər baba hanı?..”
Qapıbir qonşumuz olan professor xanım kənddən qayıtdığımızı duyub bayıra çıxır...
O, bizə ilk gündən özünü professor kimi təqdim edib və öz aramızda ondan söz açanda həmişə “professor elə dedi”, “professor belə dedi” deyirik.
Professor xanım çox ədalı və özündən də çox razıdır. Kimsəni də bəyənməz. Həmişə də eyvanda məni görən kimi yaxınlaşır və deyir: “Siz də ziyalısız, biz də. Bura bizim yerimiz deyil. Bu cahillərin, nadanların, pintilərin qonşuluğunda yaşamaq bizə yaraşmır. Bircə bu binalar da plana düşsəydi, canımızı götürüb qaçardıq burdan. Deyirlər, hər kvadrat metrinə yaxşı pul verəcəklər... Gərək evi təmir etdirməyəydiniz, havayı pul tökdünüz. Tezliklə alıb uçurdacaqlar bu binanı... Bu qonşularımız var eee... Tfu!.. Allahın lənətinə gəlsinlər!.. Siz ziyalısız eee, ona görə dərdimi açıram sizə. Bu biri qonşular nə zibildirlər ki, özümü endirib də özüm haqqında onlara nəsə deyim?!”
Professor bizə “xoşgəldin” etdikdən sonra yenə dedi-qoduya başladı: “Bu ətyeməz qonşumuz var aaa, offf, bilirsiz nələr var onda?!”
Ətyeməz qonşumuz mehriban bir qadın idi. Əslən Şəki şəhərindən olan bu qadın və əri, demək olar, bizim ən yaxşı qonşularımız idilər. Övladları da çox tərbiyəli, ağıllı təsir bağışlayırdılar. Amma onlar öz dinlərini dəyişmiş; müsəlmanlıqdan çıxmışdılar. Xristian da deyildilər. Bilmirəm, deyəsən, buddizmi qəbul etmişdilər, ya nə idisə, qurban kəsilərkən onlara verdiyimiz qurban payını həmin qadın geri qaytarmışdı ki, biz belə şeyləri qəbul etmirik, bu, bizim dinimizə ziddir-filan. Elə bu üzdən də professor onun adını “Ətyeməz” qoymuşdu.
Tural əlimdən tutaraq maraq dolu baxışlarını professorun üzünə tuşlamışdı. Professorun dedi-qodusu bitənə oxşamırdı. Bakının dözülməz istisi də o biri yandan üzmüşdü məni.
Professorun danışığından, deyəsən, Tural da xoşlanmadı və qəfil dedi: “Eeeey, səs salmaq olmaz! Aşağıda Dilavər baba yatır!..”
Elə həmin il şəhərin mərkəzində yerləşən evimizi satıb çoxdan arzusunda olduğum, şəhərətrafı, sakit, havası təmiz, təbiəti gözəl olan bir məkanda torpaq sahəsi alaraq könlümüzcə olan bir ev tikdirdik. Artıq kimlərisə rahatsız edəcək kimi bir qorxumuz yox idi. Evimizin alt-üst qatında da kimlərsə yaşamırdı və hər şey bütünlüklə yalnız bizim özümüzə məxsus idi – bütün rahatlığı və bütün çatışmazlıqları ilə. Ancaq Tural hələ də ehtiyatla davranırdı; evimizə gələn qonaqlara, onların azyaşlı uşaqlarına öncədən xəbərdarlıq edirdi: “Eeey, səs salmaq olmaz! Aşağıda Dilavər baba yatır!”
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
Lənkəran Tarix Diyarşünaslıq muzeyinin işgüzar direktoru
Elman Eldaroğlu,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
İslam dünyasının peyğəmbəri buyurub ki, insanı sevindirən təkcə onu şad etmir, Allahı da özündən razı salır. Əgər bunu anlamaq mənə nəsib olubsa, niyə də onu sevindirib, Allahı özümdən razı salmayım? Bəlkə elə, o dünyada dadıma yetən bu əməlim olacaq...
...Nadir hallarda əsəbləşir. Bəzən hisslərinə qapılıb emosional olur. Dilini saxlaya bilmir və düşünmədən həqiqəti danışır. Həqiqət acı olur, axı. Amma onun rəyi ilə hesablaşmaq lazımdır, çünki yaxşı məsləhətlər verir. Hər hansı bir işi başladısa, ona həvəslə girişir. Çoxşaxəli qabiliyyət sahibidir, ziyalı, iradəli, dözümlü, alicənabdır. Qürurlu və məğrurdur...
Lənkaranda onu tanımayan adam yoxdur. El arasında böyük nüfuz qazanıb. Onu belə fərqləndirən şəxsi cazibəsidir. Onun fiziki gözəlliyini tamamlayan fərdi xarizması var. Heç vaxt sərt bir rəftar nümayiş etdirmir. Özünü sevdirməyi bacarır və bu sevgiyə layiqdir...
1976-cı ilin avqust ayının 8-də Lənkəran rayonunun Səpnəkəran kəndində dünyaya gəlib. 1993-cü ildə Lənkəran rayonu Şürük kənd orta məktəbini bitirib. Lənkəran Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində ali təhsilə yiyələnib, eyni zamanda Ümumi dilçilik və xarici dillər kafedrasında laborant vəzifəsində çalışıb. 2002-ci ildə LDU-nun magistratura pilləsində Yeni və ən yeni tarix fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Həmin ildən LDU-nun Tarix kafedrasında çalışır. Tarix elmləri namizədidir. Hazırda Bakı Dövlət Universitetinin elmlər doktoru proqramı üzrə doktoranturasında “Cənub bölgəsinin arxeoloji abidələrinin Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində mənbə kimi” mövzusunda doktorluq dissertasiyası üzərində işləyir. Leyla xanım LDU-nun dosenti kimi “Muzeyşünaslıq, arxiv işi və abidələrin qorunması” ixtisasından dərs deməklə yanaşı, həm də Lənkəran Tarix Diyarşünaslıq muzeyinin direktorudur...
Özünə son dərəcə güvənən xanımdır. Daxil olduğu mühitdə diqqəti özünə çəkməyi bacarır. Gözəl inzibatçıdır, idarəetmə bacarıqlarını daim inkişaf etdirir. Mükəmməllik tərəfdarı olduğundan işdə qüsur və səhvləri tez görür...
Beşinci sinifdə oxuyarkən iki il Lənkərandakı zabitlər evində dərzilik və toxuma kursunda oxuyub. İşinin çox olmasına baxmayaraq, bu gün də bəzək əşyaları və toxuma gəlinciklər hazırlayır. Hətta hazırladığı əl işlərindən öz geyimlərində də istifadə edir...
Xülasə, haqqında söhbət açdığım Leyla Məcidovanın avqustun 8-də 50 yaşı tamam oldu. Onu yubileyi münasibətilə ürəkdən təbrik edir və fəaliyyətində uğurlar arzulayırıq...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
Qazaxın məşhur rejissoru
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Azərbaycanımızı tarix boyu elm, ədəbiyyat və hərb sənətləri üzrə layiqli şəxsiyyətlərlə təmin edən Qazaxda zaman-zaman kino və teatr sahələrində də ustad sənətkarlar – rejissor və aktyorlar yetişiblər. Onlardan biri barədə sizə danışmaq istəyirəm. Bu gün anadan olmasının 83-cü ildönümü tamam olan mərhum Vaqif Şərifov barədə.
Vaqif Şərifov 12 avqust 1943-cü ildə Gəncədə anadan olub. Əslən Qazax rayonunun Yuxarı Əskipara kəndindəndir.1960-cı ildən teatrda əmək fəaliyyətinə başlayıb, 1967-ci ildə Azərbaycan İncəsənət İnstitutunun rejissorluq fakültəsini bitirib.
1967–1974-cü illərdə Gəncə Dövlət Dram Teatrında rejissor, 1974–1977-ci illərdə Hüseyn Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında baş rejissor, 1977–1981-ci illərdə Ağdam Dram Teatrında baş rejissor, 1981–1984-cü illərdə Gəncə Dövlət Dram Teatrında quruluşçu rejissor, 1984–1998-ci illərdə həmin teatrda direktor və bədii rəhbər vəzifəsində çalışıb
Müxtəlif illərdə Nazim Hikmətin "Demoklisin qılıncı", Hüseyn Cavidin "Maral", Cəfər Cabbarlının "Almaz", "Yaşar", A.Baranqanın "İctimai rəy", Y.Saloviçin "Qəribə dilənçi", A.Məmmədovun "Dəli domrul", Anarın "Şəhərin yay gynləri", Mirzə Fətəli Axundovun "Qanun dəlalı", H.Mirəlimovun "Vicdanın hökmü", Elçinin "Qatil", Süleyman Sani Axundovun "Eşq və intiqam" işləyib.
Azərbaycan teatrlarında 80-dən artıq quruluşu olub. Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü olub. 2011-ci ildə "Aspoliqraf" nəşriyyatı tərəfindən Vaqif Şərifovun və onun həyat yoldaşı, Azərbaycan SSR əməkdar artisti, mərhum aktrisa Simuzər Namazovanın həyat və yaradıcılığından bəhs edən teatrşünas Anar Bürcəliyevin "Qoşa qanad" adlı kitabı nəşr edilib.
Filmoqrafiya
- Acılar bitməz (film, 2009) — rol: İsmayıl
- Adam ol! (film, 2005) — quruluşçu rejissor; rol: erməni
- Adam ol! 3 (film, 2007)
- Aşiqlər (film, 2008)
- Cavad xan (film, 2009)
- Aktrisa (film, 2011) — rol: mühasib
- Bombaltı (film, 2019) — rol: Petya
Vaqif Şərifova 4 mart 1992-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi", 13 fevral 2014-cü ildə "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adları verilib. 2003-cü ildə "Qanun dəllalı" tamaşasının qurluşuna görə "Qızıl Dərviş" mükafatına layiq görülüb. 25 iyun 2013-cü ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.
7 may 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.
Vaqif Şərifov 5 oktyabr 2021-ci ildə 78 yaşında vəfat edib. Sənətkar Gəncədəki Fəxri xiyabanda torpağa tapşırılıb.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
Görkəmli tarzənin anım günüdür
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Bu gün tarzən, Azərbaycan SSR əməkdar artisti Baba Salahovun anım günüdür. Onun tarla solo ifaları əlbət ki yaşlı nəslin yaddaşından çıxmaz. Lent yazılarından görürük ki, onun əlində bu çalğı aləti sanki canlıydı, danışırdı...
Baba Salahov 5 fevral 1923-cü ildə Bakıda anadan olub. Tarda ifa etməyi Əhməd Bakıxanovdan öyrənib. 1940-cı ildən ölümünə qədər Səid Rüstəmov adına Azərbaycan Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin konsertmeysteri olub. 1965-ci ildə Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Xalq Çalğı Alətləri Orkestrini yaratmış və ömrünün sonunadək ona bədii rəhbərlik edib.
Burada o, Hacıbaba Hüseynov, Rübabə Muradova, Şövkət Ələkbərova, Sara Qədimova, Əbülfət Əliyev, Yaqub Məmmədov, Zeynəb Xanlarova, Ağaxan Abdullayev, Səkinə İsmayılova, Alim Qasımov və başqa məşhur xanəndələri tarda müşayiət edib.
Baba Salahovun bədii rəhbəri olduğu ansambl 1981-ci ildən "Araz" olaraq adlandırılıb. Ansambl 1992-ci ildən Baba Salahovun adını daşıyır. Onun səsyazmaları Azərbaycan Televiziyasıın fondunda saxlanılır.
Mükafatı
- "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı
Lalə Azəri görkəmli tarzən barədə yazır:
Tar ifaçılığı sənətindən söhbət düşəndə böyük tarzən Sadıqcandan üzü bu yana sənət tariximizdə iz qoyan onlarla ustadın adını çəkə bilərik. Bu gün də Azərbaycanda tar ifaçılığında görkəmli sənətkarlar fəaliyyət göstərirlər və hər birinin musiqi mədəniyyətimizdə öz xidməti var.
Əməkdar artist, tarzən, musiqi təşkilatçısı Baba Salahov da belə unudulmaz sənətkarlardan biridir. Uzun illərdir ki, televiziya ekranlarından konsertlər zamanı aparıcıların təqdimatında “Çıxış edir Baba Salahov adına “Araz” Xalq çalğı alətləri ansamblı” ifadəsini eşidirik. Bəli, bu il qocaman ansamblı yaradan, uzun illər həm pedaqoji, həm də ifaçı kimi sənətə xidmət edən tarzənin 103 illik yubileyidir.
Akademik Rafael Hüseynov Azərbaycan Radiosunda tarzənlə bağlı verilişlərinin birində onu belə təsvir edir:
“Elə görkəmindən ziyalılıq yağırdı. Gözlərində qalın sağanaqlı eynək, sifətində həmişə daxili təmkinini nişan verən ciddi ifadə, hərəkətləri, danışığı, rəftarı sahmanlı, ölçülü-biçili. Tanımayan olsa, ilk baxışdan onu bir alim, təcrübəli müəllim, oturuşmuş qələm sahibi zənn edərdi.
Amma istedadlı, qabiliyyətli və elə o qədər də təvazökar, özünü diqqət mərkəzinə çəkmək duyğusundan, şöhrət hisslərindən çox uzaq olan bu sadə insan musiqiçi idi, tarzən idi və onu bütün Azərbaycan tanıyırdı”.
Xalq artisti, tarzən Ağasəlim Abdullayev deyir ki, bu gün sənətdə tanınmağında, Xalq artisti tituluna qədər yüksəlməyimdə Baba müəllimin əməyi danılmazdır:
“Çox gözəl sənətkar və insan idi. Baba müəllimi xatırlayanda ötən əsrin 60-70-ci illəri yadıma düşür. Onu qiyabi olaraq musiqi məktəbində təhsil aldığım illərdən televiziya vasitəsilə tanıyırdım. O zaman Səid Rüstəmov adına Azərbaycan Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin konsertmeysteri idi.
Belə bir mötəbər ansamblın konsertmeysteri olmaq da hər ifaçıya nəsib olmur. Baba Salahov çox savadlı idi. Not yazılan kimi əzbərə ifa edirdi. Sonra tale elə gətirdi ki, o vaxtkı Asəf Zeynallı adına Musiqi Texnikumuna qəbul olunanda onu tez-tez üzbəüz görməyə başladım.
Həmin texnikumda dərs deyirdi. 1969-cu ildə məni rəhbəri olduğu kollektivə dəvət etdi. Bu ansambla gələndən sonra bizim ata-oğul münasibətlərimiz başladı. O vaxt üçüncü kursda təhsil alırdım... Belə insanlar heç zaman unudulmazlar. Kim ki sənə yaxşılıq edir, gərək onu hər zaman ehtiramla yad edəsən.
Baba müəllim mənə hədsiz yaxşılıqlar edib. Həftədə bir dəfə ansamblla konsertlərimiz olurdu və hər zaman da mənə solo hissələrdə yer verirdi. Bu solo və televiziyada ansamblla çıxışlarımla da, demək olar ki, məni xalqa tanıtdı”
Möhlət müəllim sonradan həmin ansambla rəhbər təyin edilməsindən də danışır:
“Baba Salahov 1981-ci ildə dünyasını dəyişəndən sonra ansambla mən rəhbərlik etməyə başladım. Hazırda fəaliyyətdə olsaq da, müəyyən səbəblərdən gec-gec konsertlərə çıxırıq. Çalışıram ki, ustadımın adı “Araz” Xalq çalğı alətləri ansamblı ilə hər zaman qoşa səslənsin. Azərbaycanda elə bir xanəndə yoxdur ki, Baba müəllimin ansamblı ilə ifa etməsin. Tələbələri də çox idi.
Onlardan bəziləri musiqi kolleclərində direktor, bəziləri də tanınmış tarzən kimi fəaliyyətlərini davam etdirdilər. Şəxsiyyət kimi də nümunəvi insan idi. Çox sadə, təmkinli və mədəni insan idi. Heç unutmuram. Hətta məşq zamanı bir neçə dəfə səhv edən musiqiçiyə belə əsəbiləşəndə özünəməxsus şəkildə “ay, çox sağ ol” ifadəsi işlədərdi. Çox böyük hörmət sahibi idi...”.
Baba Salahov 12 avqust 1981-ci ildə Bakıda vəfat edib.
Baba Salahov sənəti mədəniyyət tariximizin unudulmayan səhifələrindən biridir. Bu gün sənətkarın adı həm də Buzovna qəsəbəsində bir küçədə yaşadılır
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
O, qadın yazarların ən məşhurlarından idi
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Ta qədimdən – Məhsəti Gəncəvidən üzü bəri yazar qadınlarımız kişi yazarlara meydan oxuyublar. Tanınmış qadın yazarlardan biri də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Ələviyyə Babayeva olub.
Ələviyyə Babayeva 1921-ci il 12 avqustda Bakıda anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil alıb.
Ədəbi fəaliyyətə 1936-cı ildə "Ədəbiyyat qəzeti"ndə dərc olunan "İki həyat" adlı hekayəsi ilə başlayıb. Hekayə, povest və romanlar yazmaqla yanaşı, müasir rus ədəbiyyatından tərcümələr edib. A. Qaydarın "Uzaq ölkələr", V. Biankinin "İz ilə", "Ayı balası", "Qırmızı təpə", K. Paustovskinin "Oğru pişik", V. Q. Korolenkonun "Satın alnmış uşaqlar", Y. Sotnikin "Əcaib quş", V. Astafyevin "Ulduz xəzanı", Y. Çaruşinin "Nikitanın oyuncaqları" və b. onun tərcüməsində kütləvi tirajla çap olunub.
"Azərbaycan qadını" jurnalında məsul katib, "Gənclik" nəşriyyatında müasir ədəbiyyat şöbəsinin müdiri, sonra baş redaktor olub. Moskvada Azərbaycan ədəbiyyatı ongünlüyündə, həmçinin Azərbaycanın bir çox yerlərində ədəbi tədbirlərdə iştirak edib. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qəbul komissiyasının üzvü, tərcümə seksiyasının rəhbəri olub.
Kitabları
- Mənim müəlliməm
- Hekayələr
- Tək ağac
- Kənd yolları
- Payızda
- Mən tək deyiləm
- Kənd yollarında səyahət
- Kölgə
- Tut ağacı
- Süsənsünbül
- Hörüklər
- Povestlər
- Adamlar və talelər
- Böyürtkən mürəbbəsi
- Sehrli pillələr
- Səni axtarıram
- Küləyin tərkin
Filmoqrafiya
- Dınqıl, sazım, dınqıl
- Sehrlənmiş küpə
Mükafatları
- Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi
- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü
Ələviyyə Babayeva 23 sentyabr 2014-cü ildə vəfat edib.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
Kutun toxunulmazlığı və hakimiyyətin simvolu: qədim türklərdə yay kirişi ilə boğulma adəti
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının birgə layihəsində bugünkü söhbətimiz bir qədər fərqlidir. Edamdan danışacağıq. Deyəsəksiniz, buna nə lüzum. Ancaq qədim türk dövlətçilik təfəkkürünə aid olub inanclara bağlanan hər şey irsimizə aid deyilmi?
Qədim türk dövlətçilik təfəkkürü, hüquq sistemi və inancları özünəməxsus qaydalar və simvollar üzərində qurulmuşdur. Bu sistemin ən diqqətçəkən, eyni zamanda vahiməli və müqəddəs elementlərindən biri də "ox yayı ilə boğulma" (və ya yay kirişi ilə edam) adətidir. Sıravi vətəndaşlar və ya düşmən əsgərləri üçün heç vaxt tətbiq olunmayan bu üsul, yalnız idarəedici sülalənin — xaqan nəslindən olan şahzadələrin, xanların və bəylərin cəzalandırılması üçün istifadə edilirdi. Bu adət fərdi bir qəddarlıq nümayişi deyil, qədim türklərin dini-fəlsəfi baxışlarının və dövlət qanunlarının birbaşa təzahürü idi.
Müqəddəs qan və "kut" inancı
Qədim türklərdə dövləti idarə etmək səlahiyyətinin hökmdara Tanrı tərəfindən verildiyinə inanılırdı. Bu ilahi güc və bərəkət "Kut" adlanırdı. İnanclara görə, "Kut" xaqanın daxilində və onun qanında yaşayırdı və bu qan nəsildən-nəslə, yəni yalnız sülalə üzvlərinə keçirdi.
Məhz bu səbəbdən, hökmdar nəslindən olan bir şəxs dövlətə xəyanət etdikdə, üsyana qalxdıqda və ya taxt davasında məğlub olduqda belə, onun qanını yerə axıtmaq qəti qadağan idi. Hesab olunurdu ki, müqəddəs qanın yerə tökülməsi torpağın bərəkətini qaçırar, Tanrının qəzəbinə səbəb olar və ölkəyə böyük fəlakətlər (quraqlıq, xəstəlik, məğlubiyyət) gətirər. Bu metafizik qorxu, sülalə üzvlərinin qılıncla deyil, bədən bütövlüyünü qoruyan və qan axıtmayan boğma üsulu ilə edam edilməsi qaydasını qanuniləşdirdi.
Yay və oxun dövlətçilik simvolu olması
Edam aləti kimi məhz ox yayının (və ya onun ipi olan kirişin) seçilməsi də təsadüfi deyildi. Türk mifologiyasında və köçəri dövlət strukturunda yay və ox sadəcə bir silah deyil, hakimiyyətin və tabeçiliyin ən ali rəmzləri hesab olunurdu:
Yay: Mərkəzi hakimiyyəti, xaqanın özünü, göy qübbəsini və üstünlüyü təmsil edirdi.
Ox: Xaqana tabe olan boyları, elçiləri, əsgərləri və xalqı simvolizə edirdi.
Hökmdar nəslindən olan qəbahətli bir zadəganın hakimiyyətin simvolu olan yayın kirişi ilə boğulması, ona öz yüksək statusuna uyğun "şərəfli" bir ölüm vermək mənası daşıyırdı. Bu, "səni sıravi bir alətlə deyil, mənsub olduğun hakimiyyətin öz simvolu ilə cəzalandırırıq" ismarışı idi.
Səlcuqlu və Osmanlı İmperiyalarında davamlılığı
Bu qədim adət türklər İslam dinini qəbul etdikdən sonra da öz siyasi və hüquqi əhəmiyyətini itirmədi və əsrlərlə yaşadı. İslam hüququndakı (fiqh) üsyançılara qarşı tətbiq edilən cəzalar türk dövlətçilik ənənəsindəki "qan axıtmama" qaydası ilə sintez olundu.
Böyük Səlcuqlu Dövlətində: Sultan Alp Arslanın qardaşı Qavurd bəy taxt davasına qalxıb məğlub olduqdan sonra, sülalənin qanını axıtmamaq ənənəsinə uyğun olaraq məhz yay kirişi ilə boğularaq edam edilmişdi. Səlcuqlu tarixində buna bənzər onlarla nümunə mövcuddur.
Osmanlı İmperiyasında: "Nizam-ı Aləm" (dünyanın nizamı və dövlətin bütövlüyü) üçün tətbiq edilən şahzadə edamlarında bu qaydaya ciddi şəkildə əməl olunurdu. Sultanın qardaşları və ya oğulları taxta iddia etdikdə və ya üsyan qaldırdıqda, onlar üçün qılınq çəkilməzdi. Sarayın xüsusi cəlladları (çox vaxt lal və karlar) tərəfindən ip və ya birbaşa ox yayı kirişi vasitəsilə hökm icra edilirdi.
Nəticə
Qədim türk adətlərindən olan yay kirişi ilə boğulma, ilk baxışda amansız bir cəza üsulu kimi görünsə də, əslində dövlətin müqəddəsliyi, qanunların aliliyi və "Kut" inancının toxunulmazlığı prinsiplərinə söykənirdi. Bu ənənə, türk dövlətlərinin minilliklər boyu dəyişən coğrafiyalara və dinlərə rəğmən, öz daxili idarəçilik və sülalə fəlsəfəsini necə qoruyub saxladığının ən bariz sübutlarından biridir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
“Azərbaycan” jurnalının baş redaktoru İntiqam Qasımzadədən danışaq
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Bu gün onun doğum günüdür, ömrünün 83-cü baharına qədəm qoyur. Onun - “Azərbaycan” jurnalının baş redaktorunun, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsünün, sovet dönəminin məşhur şairi Qasım Qasımzadənin oğlunun - İntiqam Qasımzadənin.
İntiqam Qasımzadə 1943-cü il avqustun 12-də Şuşa şəhərində anadan olub. Bakıdakı 7 saylı şəhər orta məktəbini bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil alıb. Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin aspirantı olub. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının ssenari-redaksiya heyətinin üzvü, "Azərbaycan" jurnalı redaksiyasında ədəbi işçi, tənqid şöbəsinin müdiri, məsul katib, baş redaktorun müavini vəzifələrində çalışıb.
Hazırda həmin jurnalın baş redaktorudur.
Ədəbi yaradıcılığa erkən başlasa da, 1968-ci ildən dövri mətbuatda ədəbi-tənqidi məqalələri müntəzəm çap olunur. Bədii tərcümə ilə ardıcıl məşğul olur. Kamil Yaşenin pyeslərini, Vasil Bıkovun povestlərini, Şandor Radonun "Təxəllüs "Dora"" romanını rus dilindən doğma dilə çevirib. "Bayatı" ədəbi televiziya almanaxının müəllifidir (1980-ci ildən). Onun ssenarisi əsasında bir neçə animasiya və sənədli film çəkilib.
Tərcümələri
- ruscadan
1. Kamil Yaşen. Darmadağın; General Rəhimov; Namus və məhəbbət
2. Şandor Rado. Dora
3. Vasil Bıkov. Kruqlyan körpüsü (povestlər)
Filmoqrafiya
1. Axırıncı aşırım
2. Bəstəkar Cahangir Cahangirov
3. Bir anın həqiqəti
4. Daşkəsən
5. Dərvişin qeydləri
6. Ən vacib müsahibə
7. Fitnə
8. Həyat bizi sınayır
9. Xəzinə
10. Könül mahnıları. Bəstəkar Tofiq Quliyev
Mükafatları
- Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı
- "Əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı
- 2013-cü ilin mayında Azərbaycan ədəbiyyatındakı xidmətlərinə görə "Humay" milli mükafatına layiq görülüb.
- 6 may 2023-cü ildə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
“Vaxtdan uca” vaxtdan ucada dayanmağı bacardı
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
“Vaxtdan uca”!
O bir kitab yazdı, bununla da tanındı, məşhurlaşdı.
Bəzən cəmi bir iş gələcək xoşbəxt karyeranı təmin edir.
Rafael Hüseynov 1954-cü il avqustun 12-də Kürdəmir şəhərində anadan olub. 1971-ci ildə burada 2 saylı şəhər orta məktəbini bitirib. 1971–1976-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsində fars fılologiyası ixtisası üzrə təhsil alıb. Əmək fəaliyyətinə 1976-cı ildə təyinatla göndərildiyi Azərbaycan Elmlər Akademiyası Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun fəlsəfə tarixi şöbəsində başlayıb.
1978-ci ilədək burada çalışıb. O, 1978–1982-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun İran filologiyası şöbəsində kiçik elmi işçi, 1982–1988-ci illərdə isə həmin institutun Orta əsrlər şərq yazılı mənbələrinin tədqiqi və nəşri şöbəsində baş elmi işçi vəzifəsində çalışıb. 1980-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. Nizami adına Ədəbiyyat muzeyində şöbə müdiri işləyib. Hazırda muzeyin direktorudur.
Rafael Hüseynov 1987–1989-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetində, 1990–1991-ci illərdə Konservatoriyada "Mədəniyyət tarixi", 1995-cınildə isə "Xəzər" Universitetində "Azərbaycan ədəbiyyatı" və "Azərbaycan mədəniyyəti" fənlərindən dərs deyib. O, 1995–1998-ci illərdə Xəzər Universitetində "Azərbaycan filologiyası və şərqşünaslıq" kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışıb.
2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan - İsveç parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib. 2024-cü ilin oktyabrında Azərbaycanın İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv dövlətlərin Parlament İttifaqındakı nümayəndə heyətinin rəhbəri təyin olunub. Rafael Hüseynov ədəbi fəaliyyətə 1975-ci ildə Kürdəmir rayonunda çıxan "İrəli" qəzeti səhifələrində dərc olunan şeirləri ilə başlayıb.
Dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış edib. Azərbaycan xalq musiqisi və onun görkəmli ifaçıları haqqında hazırladığı "Nəğməli ömürlər" və "Axşam görüşləri" adlı həftəlik verilişlər silsiləsi efirdə səslənib. "Qobustan" incəsənət toplusunda "Görməyən gözlərin aydınlığı", "Əsas odur ki, xalq sizi sevir", "Həsrət qatarı" və s. publisistik yazıları çap olunub.
1992-ci ildə "Baba Tahir Üryan və onun poetik irsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. Məhsəti Gəncəvinin rübailərini, Rəsul Rza və Nigar Rəfibəyli haqqında "İki ömrün işığı" adlı xatirələr kitabını tərtib edib.
07 avqust 2024-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycanda ədəbiyyatşünaslıq elminin inkişafında böyük xidmətlərinə və uzunmüddətli səmərəli ictimai-siyasi fəaliyyətinə görə "Şərəf" ordeni ilə təltif edilib.
Əsərləri
- Vaxtdan uca
- 1002-ci gecə
- Məhsəti necə varsa
- Millətin zərrəsi
- Məhsəti Gəncəvi-özü, sözü, izi
- Əbədi Cavid
- Cavidlər
- Söz məbədi. Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi
Filmoqrafiya
- Ocaq başı (film, 1990)
- Qayıdış (film, 1992)
- Cavid ömrü (film, 2007)
- Əbədiyyət (veriliş, 2007)
- Ömrün rəngləri. Xalq rəssamı Oqtay Sadıqzadə (film, 2007)
- Maestro Niyazi (film, 2007)
- Rəfibəylilər (film, 2009)
- İşıqla yazılan tarix (film, 2020)
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
Kəsişən talelər, ölümsüz qəhrəmanlar: Ərən Bülbül və Fərhad Gədik
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Ərən Bülbül və Fərhad Gədik – terrorizmlə mübarizədə göstərdikləri misilsiz cəsarət və fədakarlığı ilə Türkiyə və bütün türk dünyasının yaddaşına əbədi həkk olunmuş, adları simvola çevrilmiş iki ölümsüz şəhiddir. Onlar Trabzonun Maçka rayonu kırsalında PKK terror təşkilatının xain hücumu zamanı çiyin-çiyinə şəhadət şərbətini içmiş, bir hilal uğruna canlarını fəda etmişlər.
Bir evin kiçik bahadırı: Ərən Bülbül
Ərən Bülbül 01 yanvar 2002-ci ildə Trabzonun Maçka rayonunda çoxuşaqlı, zəhmətkeş bir ailədə dünyaya göz açmışdır. Erkən yaşlarından ailəsinə dəstək olmaq üçün tarlada, bağda işləyən, çətinliklərə sinə gərən mərd bir dağ, yayla uşağı idi.
Vətənpərvərliyi: Yaşının az olmasına baxmayaraq, kənd ərazisindəki evlərdən birinə gizlicə girən və ərzaq oglurlayan şübhəli şəxsləri (terrorçuları) fərq etdikdə heç bir qorxu duymadan vəziyyəti təhlükəsizlik qüvvələrinə xəbər vermişdir.
Hafizələrə qazınan sözü: Şəhidliyindən bir müddət əvvəl sosial şəbəkə hesabında paylaşdığı "Biri də çıxıb demir ki, Ərən, yaxşı ki varsan" cümləsi onun vəfatından sonra bütün bir millətin ortaq harayına və sloqanına çevrilmişdir.
Bədənini sipər edən qəhrəman: Baş Gizir Fərhad Gədik
Fərhad Gədik 12 avqust 1976-cı ildə Hatay vilayətində anadan olmuş, çətin şərtlər altında təhsilini tamamlayaraq uşaqlıq xəyalı olan hərbçi peşəsinə yiyələnmişdir. O, Türkiyə jandarma sistemində xidmət edərək Azərbaycan ordu strukturundakı Baş gizir rütbəsinə ekvivalent olan yüksək heyət statusuna yiyələnmiş və vətənin bir çox bölgələrində şərəflə xidmət etmiş təcrübəli bir hərbçi idi.
Xidmət eşqi: Təyinatının başqa yerə çıxmasına, Ankara şəhərinə köçməli olmasına baxmayaraq, Qaradəniz bölgəsini və onun insanını çox sevdiyi üçün könüllü olaraq xidmət müddətini uzatmış və Maçkada vəzifəsinin başında qalmışdı.
Ailəsi: Evli olan qəhrəman baş gizirin geridə gözüyaşlı, lakin məğrur iki övladı yadigar qalmışdır.
Kəsişən talelər və şəhadət tarixi
Ərən Bülbülün etdiyi xəbərdarlıq əsasında hərbi qrup Maçka kırsalındakı dağlıq əraziyə, xüsusi əməliyyat zonasına yollanır. Ərən hərbçilərə terrorçuların gizləndiyi, sığındığı və ərzaq talan etdiyi yeri göstərmək üçün onlara bələdçilik edirdi.
Xain pusqu: Əraziyə yaxınlaşarkən xain terror təşkilatının üzvləri tərəfindən qəfildən qrupun üzərinə intensiv və qəddar atəş açılır.
Ən uca fədakarlıq: Atəş xəttində qalan gənc Ərəni qorumaq, onu xilas etmək üçün Baş gizir Fərhad Gədik bir saniyə belə tərəddüd etmədən özünü irəli atır və bədənini uşağın üzərinə sipər edir.
Şəhadət tarihi: Hər iki qəhrəmanımız 11 avqust 2017-ci il tarixində eyni an və eyni döyüş meydanında şəhidlik zirvəsinə ucalmışlar. Ağır itki bütün ölkəni yasa boğmuş, Fərhad Gədik doğum günündən cəmi bir gün əvvəl doğma yurdu Hatayda, Ərən isə Trabzonda torpağa tapşırılmışdır.
Ekranlaşdırılan qəhrəmanlıq dastanı: "Kesişme: İyi ki Varsın Eren"
Ərən Bülbülün və Baş gizir Fərhad Gədiqin xatirəsini yaşatmaq və onların kəsişən hekayəsini gələcək nəsillərə ötürmək məqsədilə bədii film ərsəyə gətirilmişdir.
Filmin adı: "Kesişme: İyi ki Varsın Eren" (Kəsişmə: Yaxşı ki varsan, Ərən).
Çəkilmə və Nümayiş İli: Film 2021-ci ildə çəkilmiş və ilk dəfə 1 Yanvar 2022-ci il tarixində kinoteatrlarda geniş nümayişə buraxılmışdır.
Rejissoru: Ekran əsərinin quruluşçu rejissoru Özer Feyzioğludur.
Yaradıcı heyət və aktyorlar: TRT və Rəqəmsal Sənətlərin birgə istehsalı olan filmin baş rollarında Baş gizir Fərhad Gədik obrazını İsmail Hacıoğlu, gənc Ərən Bülbülü isə Rəhman Beşəl canlandırmışdır. Filmin musiqilərinin bəstəkarı isə Fahir Atakoğludur.
Uğuru: Film pandemiyadan sonrakı dövrdə milyonlarla izləyici toplayaraq böyük rekord qırmış və hər kəsi duyğulandırmışdır.
Qanları yerdə qalmadı
Türkiyə təhlükəsizlik qüvvələrinin bölgədə keçirdiyi genişmiqyaslı antiterror əməliyyatları nəticəsində Ərən Bülbül və Fərhad Gədikə qarşı bu xain sui-qəsdi təşkil edən terrorçu qruplaşmanın bütün üzvləri qısa müddətdə məhv edilmiş, qəhrəmanlarımızın qanı yerdə qalmamışdır. Dövlət tərəfindən başladılan irimiqyaslı daxili əməliyyatlara məhz şəhidimizin xatirəsinə ithafən "Ərən Əməliyyatları" adı verilmişdir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
Millət vəkili, media kapitanı, şair
Elman Eldaroğlu,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Köhnə kişilərə xas olan keyfiyyətləri çoxdur. Artıq danışmır, kiminsə qeybətini etmir. Nadanlardan uzaq durmağa, haqsızlığın baş qaldırdığı yeri sakitcə tərk etməyə çalışır. Yüksək ədəb, əxlaq sahibidir. Həmsöhbətinə o qədər iltifat göstərər ki, çiynindəki mələklər də sevinir. Davranışında, hərəkətlərində bir kübarlıq var. Bütün bunlar ona həm məxsus olduğu gendən gəlir və həm də aldığı ailə tərbiyəsindən. Onun siyasi baxışları, hansı partiyanı təmsil etməsi elə də önəmli deyil. Hansı mükafatlara layiq görüldüyü də yəqin ki, Tanrının qarşısında əhəmiyyət kəsb etmir. Önəmli olanı odur ki, bu insan sözün əsl mənasında fitri istedada malikdir, ədəbli şəxsiyyətdir. Necə deyərlər, hər tərəfli mükəmməl…
Bir vaxtlar rəhbərlik etdiyi kollektivdə çalışan, bu gün “Xalq cəbhəsi” redaksiyasına rəhbərlik edən Əli Zülfüqaroğlu onu belə xarakterizə edir: "Demokratik idaretmə bacarığına malikdir, məsələn bizimlə dost kimi davranırdı, sərbəst iş rejimi yaratmışdı. Bundan sui istifadə halları da olmurdu. Hər kəs bunu özünə ayıb bilirdi"...
Bu gün onun parlamentdə bir deputat kimi siyasi fəaliyyəti ictimaiyyət tərəfindən nə qədər rəğbətlə qarşılanır, nə qədər sevilir, deyə bilmərəm, amma ürəklə deyə bilərəm ki, Elçin Mirzəbəyli çağdaş poeziyamızın parlaq istedadlı nümayəndələrindən biridir, təpədən dırnağa şairdir. Sanki onun yaratdığı poeziya nümunələri təbin məhsulu yox, Tanrının pıçıltılarıdır. Və ya bu şeirlər yazılmır, ruhla istedadın vəhdətindən doğulur. “Götür ürəyini gəl bizə sarı” şeirində yazır:
Üşüyür bu gecəm Ay işığında
Yürü, çək yükünü gündüzə sarı.
Baxışım açılmış yumaq kimidi
Di al, bir ucunu...
Ulduza sarı...
Alışdım yuvamda dərd böyütməyə,
Sonra dən-dən ovub...
dərd üyütməyə...
Bir ocaq çatmışam dərdi ütməyə,
Götür ürəyini gəl bizə sarı...
Ensklopedik bilik hər insana nəsib olmur. Ötüb keçənlərdən, müxtəlif sahələrdən məlumatlı olmaq insandan diqqət, yorulmadan mütaliə, geniş dünyagörüşü tələb edir. Onun daxili aləminin zənginliyi yaşadığı müasir mühitdən daha gözəldir. Bu aləmdə fitnə-fəsada, mənəvi eybəcərliklərə yer yoxdur. İnsanın vətən təşnəsinə sərinlik səpən bu misralardakı kimi:
Yoruldum qapımı döyən küləkdən,
Üşüdür bu soyuq ev məni, Tanrım!
Sən də mənim kimi tənhasan, təksən,
Sev məni, sev məni, sev məni, Tanrım!
Bəli, Elçin Mirzəbəylinin şeir kitablarını vərəqlədikcə, gözəl poeziya nümunələri oradan adamın üzünə gülür. Onları oxuduqca isə mənəvi zövq alırsan, ruhun dincəlir...
Avqustun 12-si Milli Məclisin deputatı, Əməkdar jurnalist, Ədalət, Hüquq, Demokratiya Partiyasının sədr müavini Elçin Mirzəbəylinin növbəti ad günüdür, 59 yaşı tamam olur. Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm cansağlığı arzulayırıq.
Ad günün mübarək, ŞAİR!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)


