Fatimə Məmmədova,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında Şota Rustaveli adına Gürcüstan Milli Teatrı Esxilin "Zəncirlənmiş Prometey" tamaşasını təqdim etdi. Söhbətimiz bu barədədir. Anşlaq, tamaşaya baxmağa gəlmiş rəsmilər, tamaşaçıların xoş təəssüratları belə deməyə əsas verir ki, gürcülər bizləri təsirləndirə bildilər.

Nümayişdən əvvəl çıxış edən Akademik Milli Dram Teatrının direktoru Əməkdar mədəniyyət işçisi İlham Əsgərov iki ölkə arasındakı mədəni əlaqələrdən danışdı. Qeyd etdi ki, tamaşanın Bakı premyerası Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi və Gürcüstan Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə iki milli teatr arasında imzalanan əməkdaşlıq haqqında memorandum çərçivəsində reallaşıb.

Tamaşasının quruluşçu rejissoru Robert Starua rejissorun tamaşadan əvvəl  çıxış etməyini  mənasız olaraq gördüyünü də açıqladı:

"Çünki bir neçə dəqiqədən sonra tamaşa başlayacaq və onun yaxşı və ya pis olacağını yalnız səhnədə görəcəyik. Biz çox həyəcanlıyıq və istəyirik ki, əziz şəhərimizin gözəl sakinlərini, ümumilikdə Azərbaycan tamaşaçılarını məyus etməyək. Qeyd etməliyəm ki, bu tamaşa eramızdan əvvəl IV–V əsrlərdə qədim yunan dramaturgiyası əsasında yazılıb. Tragediya janrı ilk dəfə həmin dövrdə yaranıb və Aeschylus-dan əvvəl bu janr mövcud deyildi.

Biz əsərin müəyyən qədər öz versiyasını hazırladıq. Mətn uzun monoloqlardan ibarət olduğuna görə onları dəyişmədik və əsərə müdaxilə etməməyə çalışdıq. Qısaca olaraq, tamaşa belə bir fikri ifadə edir: tarix boyu insanlara yaxşılıq gətirənlər, istər tanrılar, istərsə də insanlar olsun, çox vaxt cəzalandırılıb".

Qeyd edək ki, tamaşanın baş rollarında Levan Xurtsia, Manana Abramişvili, Nino Arsenişvili və digər tanınmış aktyorlar - Qoga Barbakadze, Luka Quledani, Buka Tolordava və s. çıxış edirlər. Əsərin tərcüməsi Nino Kantidzeyə, səhnə tərtibatı Ana Ninua, Merab Merabişvili və Robert Sturuaya məxsusdur. Kostyumlar üzrə rəssam Ana Ninua, musiqi tərtibatçısı Svimon Canqulatşvili, xoreoqraf Kote Purtseladze, rejissor assistenti isə Tea Marqvelaşvilidir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)

Braziliyanın Laqo Sul şəhərində Azərbaycan zəngin mədəni irsinin tanıdılması məqsədilə "Azərbaycan Mədəniyyət Günü" adlı tədbir keçirilib.

Tədbir Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi, Braziliya Beynəlxalq Münasibətlər üzrə Jurnalistlər Assosiasiyasının prezidenti, jurnalist Fabiana Ceyhanın təşkilatçılığı ilə baş tutub.

Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən məlumat verilib.

Tədbirdə Azərbaycanın qədim və zəngin mədəniyyətini əks etdirən milli musiqilər, rəqslər, ənənəvi geyimlər və xalq sənəti nümunələri geniş şəkildə nümayiş olunub. Ölkəmizin mədəni irsinin dərin tarixi köklərə malik olduğu və bu gün də beynəlxalq səviyyədə tanındığı xüsusi vurğulanıb.

Bundan əlavə, milli mətbəx nümunələrinin sərgiləndiyi stendlər qurulub, iştirakçılar aşpaz Halil Ceyhanın hazırladığı Azərbaycan mətbəxinin ləziz təamlarına qonaq edilib.

Tədbirin bədii hissəsi xüsusi maraqla qarşılanıb. Milli musiqilərimizin səsləndirilməsi qonaqlara unudulmaz anlar yaşadıb. Nyu Yorkda yaşayan azərbaycanlı musiqiçilər Röya və Rizvanın ifaları isə braziliyalı tamaşaçıların zövqünü oxşayıb.

Tədbir Azərbaycan mədəniyyətinin beynəlxalq arenada daha yaxından tanıdılmasına, milli kimliyimizin qorunmasına və iki ölkə arasında mədəni əlaqələrin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verib. “Azərbaycan Mədəniyyət Günü” Braziliya mətbuatında da geniş işıqlandırılıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)

Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin və Heydər Əliyev Fondunun birgə təşkilatçılığı ilə 2026-cı ilin 2-8 avqust tarixində Diaspor Gənclərinin 7-ci Yay Düşərgəsi keçiriləcəkdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2026-cı ili “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan etməsi münasibətilə Diaspor Gənclərinin 7-ci Yay Düşərgəsi genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri ilə yenidən canlandırılan Şərqi Zəngəzurun dilbər guşəsi Zəngilanda təşkil olunacaqdır. Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən məlumat verilib.

Dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlı və Azərbaycana dost münasibət bəsləyən digər xalqların gənclərini bu yay düşərgəsində iştiraka dəvət edirik.

Düşərgənin proqramına Şərqi Zəngəzurun, həmçinin Qarabağın tarixi, mədəni abidələri ilə tanışlıq, şəhid ailələrinin üzvləri və qəhrəman qazilərimizlə, həmçinin müxtəlif sahələr üzrə ekspertlərlə görüşlər, eləcə də gənclər üçün əyləncəli proqramlar, intellektual oyunlar daxildir.

Digər düşərgələrdə olduğu kimi, bu düşərgədə də gənclər ilk növbədə Azərbaycanla bağlarını daha da möhkəmləndirəcək, ölkəmizi uğurla təmsil etmək bacarıqları, şəbəkələşmək, yeni dostluqlar qurmaq imkanları qazanacaqlar.

Düşərgədə yaşı 18-29 arası, Azərbaycan dilində ünsiyyət bacarığı olan gənclər iştirak edə bilər. İştirak xərcləri qarşılanacaq. Bundan əvvəl təşkil edilmiş düşərgələrə qatılan gənclərin təkrar iştirakı nəzərdə tutulmur.

DİQQƏT!

Düşərgədə iştirak üçün gənclər 31 may 2025-ci il tarixinə qədər www.diaspor.gov.az/qeydiyyat səhifəsində yerləşdirilən onlayn anket formasını tam olaraq doldurub göndərməlidir. Seçim prosesi müraciətlərin qəbulu və video müsahibələrin keçirilməsi üzrə iki mərhələdə aparılacaq.

Qeydiyyat, proqram, iştirakçıların seçim prosesi və digər vacib məlumatlar üçün www.diaspor.gov.az saytını diqqətdə saxlamaq vacibdir.

Əlavə məlumat üçün:

E-mail: Bu email ünvanı spambotlardan qorunur. Onu görmək üçün JavaScripti qoşmaq lazımdır.  

Tel.: +994 12 493 10 54

Mob.: WhatsApp: +99451 867 36 02

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)

Nemət Tahir,

 “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

“Maraqlı söhbətlər”dəbu gün sizlərə Molla Cumanın qızı Reyhan xanım və aşıqlar əhvalatını danışacağam. Bu, real olmuş bir əhvalatdır.

Reyhan xanım bu əhvalatı belə xatırlayırdı:

​"Mənim təxminən altı-yeddi yaşım olardı. Payız vaxtı idi. Atam qışa hazırlıq üçün meşəyə oduna getmişdi. Həmin gün tezdən səhər yeməyini yeyib yola düşmüşdü. Evdə anamla mən idim. Başımız ev işlərinə qarışdığından, bayırdan gələn səsləri eşitməmişdik. xeyli vaxt keçdikdən sonra səs eşidib bayıra çıxdım. Gördüm ki, həyətimizin taxta qapısının qarşısında iki nəfər aşıq paltarında, at üstündə dayanıb atamı səsləyirlər.

​Evə girib anama dedim: 'İki nəfər aşıq gəlib, atamı çağırırlar'. Anam dedi: 'Get, xoş gəldin et, de ki, atan evdə yoxdur, meşəyə gedib'.

​Həyətə düşüb onların yanına getdim və xoş gəldin etdim. Bu zaman atın üstündə oturan yaşlı aşıq mənə dedi:

— Qızım, bayaqdan sizi səsləyirik, niyə cavab vermirsiniz?

Mən də cavab verdim:

— Əmi, evimizin qulağı yoxdur, ona görə eşitmədik.

​Aşıqlar təəccüblə bir-birinə baxdılar. Yenə həmin aşıq soruşdu:

— Atan haradadır?

— Meşəyə oduna gedib.

— Tez gələr, yoxsa gec?

— Uzağa gedibsə tez gələr, yaxına gedibsə gec gələr.

​Aşıqlar yenə bir-birinə baxdı. Yaşlı aşıq dözməyib atdan endi, mənə yaxınlaşdı. Cibindən tənbəki torbası çıxarıb mənə dedi:

— Qızım, mənə od gətirə bilərsənmi?

Mən dərhal soruşdum:

— Əmi, yumru od gətirim, yoxsa uzun od?

​Aşıq artıq özünü saxlaya bilməyib soruşdu:

— Qızım, mən sənin cavabların qarşısında məəttəl qalmışam. De görüm, 'evin qulağı' nə olan şeydir?

— Evin qulağı itdir, əmi. Bir adam qapıya yaxınlaşanda it hürərdi, biz də tez eşidib evdən çıxardıq, sizi də bu qədər intizarda saxlamazdıq.

​Aşıqlar cavabımdan razı qaldılar və yenidən soruşdular:

— Bəs uzağa gedib tez gələr, yaxına gedib gec — bu necə olur?

— Əgər atam uzağa gedibsə, orada odun tapmaq rahat olar, tez yükünü hazırlayıb gələr. Əgər yaxına gedibsə, odun tapmaq çətin olar, yükünü gec hazırlar və gec gələr.

​Aşıq heyranlıqla qayıtdı: 'Afərin qızım, səndəki zəkaya!' Sonra yenə soruşdu:

— Bəs bu 'yumru od, uzun od' nədir?

— Əgər siz qəlyan çəkənsinizsə yumru od (köz) gətirim, yox papiros çəkənsinizsə uzun od (kibrit).

​Aşıqlar mat-məəttəl qalmışdılar. Elə bu söhbət əsnasında atam gəlib çıxdı. Aşıqlarla görüşəndən sonra onları evə dəvət elədi: 'Uzaqdan gəlmisiniz, gedək çay-çörək yeyək, sonra deyişərik'.

​Bu zaman həmin yaşlı aşıq dedi: 'Ay Cuma, biz səninlə deyişmək üçün bura gəlmişdik. Amma artıq buna ehtiyac qalmadı. Sənin bu balaca qızın bizi bağladı. Biz bura aşıq kimi yox, sənə Allah qonağı kimi gəlmişik'.

​Atam gülümsəyərək, 'Allaha da qurban olum, qonağına da!' — dedi və onları evə dəvət elədi. Aşıqlar iki gün bizdə qonaq qaldılar."

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)

Təranə Turan Rəhimli,

filologiya elmləri doktoru, professor.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Müasir dünya ədəbiyyatında xalqlar arasında dostluq, mədəniyyətlərarası dialoq və humanist dəyərləri ön plana çıxaran əsərlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə əsərlər yalnız estetik zövq yaratmaqla qalmır, eyni zamanda insanları bir-birinə yaxınlaşdırır, fərqli coğrafiyalar arasında mənəvi körpülər qurur.

İraqın tanınmış ədibi Kərim Abdullah və İtaliyanın görkəmli yazıçısı, şairi Elisa Mascia tərəfindən qələmə alınmış “Şərqlə Qərbin Nəfəsi – Sevgi Məktubları: Roma ilə Bağdad Arasında” adlı kitab da bu baxımdan olduqca dəyərli və diqqətəlayiq bir əsərdir.

Bu əsər sadəcə iki müəllifin yazışması deyil, eyni zamanda iki fərqli sivilizasiyanın – Şərq və Qərbin, Bağdad və Romanın, keçmiş və bu günün, ağıl və duyğunun qarşılaşdığı, bir-birini anladığı, bir-birinə yaxınlaşdığı ədəbi dünyadır. Müəlliflər epistolyar janrdan istifadə etməklə səmimiyyəti, təbiiliyi və daxili hisslərin dərinliyini oxucuya olduğu kimi çatdırmağa nail olublar. Məktub üslubu əsərə xüsusi canlılıq verir və oxucu özünü bu dialoqun bir hissəsi kimi hadisələrin içində hiss edir.

Kitabın adı belə rəmzi məna daşıyır. “Şərqlə Qərbin Nəfəsi” ifadəsi iki dünyanın bir nəfəsdə birləşməsini, bir-birini hiss etməsini simvolizə edir. Burada nə Şərq Qərbə qarşı qoyulur, nə də Qərb Şərqdən üstün tutulur. Əksinə, müəlliflər göstərirlər ki, mədəniyyətlər qarşıdurma deyil, birləşmə, tamamlanma mənbəyidir. Roma ilə Bağdad arasında qurulan xəyalı körpü əslində bütün insanlıq üçün anlaşma yoludur.

Əsərin əsas xətti sevgi məktubları üzərində qurulsa da, bu sevgi yalnız iki fərd arasında olan romantik hiss kimi təqdim edilmir. Buradakı sevgi anlayışı daha geniş və fəlsəfi məna daşıyır. Bu sevgi insanlığa sevgidir, tarixə sevgidir, mədəniyyətə sevgidir, sülhə sevgidir, həyata və gözəlliyə sevgidir. Müəlliflər oxucuya çatdırırlar ki, insan qəlbində sevgi varsa, sərhədlər mənasını itirir.

Kərim Abdullahın məktublarında İraqın ağrılı taleyi, müharibələrin yaratdığı faciələr, insanın doğma torpağa bağlılığı və eyni zamanda ümidə sığınması açıq şəkildə hiss olunur. Onun sətirlərində Şərq poeziyasına məxsus emosional dərinlik, metaforik ifadələr və qəlb yanğısı diqqəti cəlb edir. Bağdad onun qəlbində yalnız bir şəhər kimi qiymətli deyil, həm də bir milli-tarixi yaddaş, bir ağır yaradır. Müharibə və dağıntılar fonunda belə müəllif sevgisini itirmir, əksinə onu yaşamaq üçün son ümid kimi təqdim edir.

Elisa Mascia isə cavab məktublarında İtaliya mədəniyyətinə xas estetik zərifliyi, humanist düşüncəni və mənəvi ucalığı nümayiş etdirir. Onun məktublarında qadın həssaslığı, mərhəmət, müdriklik və qarşı tərəfi anlamaq bacarığı ön plana çıxır. O, Roma obrazı ilə yalnız qədim imperiyanı deyil, həm də mədəniyyətin, sənətin və əbədi gözəlliyin rəmzini yaradır. Beləliklə, müəlliflərin dialoqu təkcə iki insanın yox, iki mədəniyyətin danışığına çevrilir.

Kitabda tarixi və mifoloji motivlərin geniş istifadəsi əsərə xüsusi dərinlik qazandırır. Babil bağları, Hammurapi qanunları, qədim Mesopotamiya, Roma imperatorluğu, Flavia Maxima Fausta kimi obrazlar əsərin bədii sferasını xeyliı zənginləşdirir. Bu istinadlar oxucuya göstərir ki, keçmiş yalnız arxivlərdə qalmır, bu gün də insan düşüncəsində və duyğularında yaşayır. Müəlliflər tarixi faktları poetik dillə təqdim edərək onları müasir insanın hisslər, duyğular dünyasına gətirirlər.

Əsərin dil və üslub xüsusiyyətləri də yüksək səviyyədə qiymətləndiriməlidir. Mətnlər aydın və səlis poetik nəsr üslubunda yazılmışdır. Cümlələr axıcı, emosional , ahəngdar və musiqili səslənir. Məktublarda metaforalar, bənzətmələr, rəmzi ifadələr və lirik ovqat üstünlük təşkil edir. Hər bir məktub sanki ayrıca bir şeir təsiri bağışlayır. Bu da əsərin bədii gücünü artırır və oxucuda estetik zövq yaradır.

Kitabın ən mühüm cəhətlərindən biri də onun sülh mesajı verməsidir. Müharibələrin, nifrətin, ayrılıqların çoxaldığı müasir dövrdə belə əsərlər xüsusi missiya daşıyır. Müəlliflər sübut edirlər ki, silahların bacarmadığını söz bacara bilər. Ədəbiyyat insanları birləşdirə, yaraları sağalda, qəlbləri yumşalda bilər. Bu baxımdan əsər yalnız düşündürücü bir ədəbi nümunə deyil, həm də güclü mənəvi çağırışdır.

Digər tərəfdən, kitabda qadın obrazı xüsusi incəliklə işlənmişdir. Elisa Mascia tərəfindən yaradılan Flavia Maxima Fausta obrazı güclü, müdrik, gözəl və mərhəmətli qadın simvoludur. O, sadəcə bir qadın deyil, həm də ümid, gözəllik və mənəvi xilasın rəmzidir. Kərim Abdullahın məktublarında bu obraz qarşısında duyulan ehtiram və sevgi klassik Şərq ədəbiyyatındakı məhəbbət idealını xatırladır.

Əsərin beynəlmiləl xarakter daşıması da xüsusi qeyd olunmalıdır. İraq və İtaliya kimi fərqli ölkələrin iki ziyalısının birgə yaratdığı bu kitab qlobal ədəbiyyat nümunəsidir. O göstərir ki, söz sənəti millət, din və coğrafiya sərhədlərini aşaraq ümumbəşəri dəyərə çevrilə bilər. Belə layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı hörmətin güclənməsinə xidmət edir.

“Şərqlə Qərbin Nəfəsi – Sevgi Məktubları: Roma ilə Bağdad Arasında” müasir dövr üçün son dərəcə aktual, mənəvi cəhətdən mükəmməl və bədiilik baxımdan zəngin bir əsərdir. Bu kitab oxucuya sevginin, mərhəmətin, qarşılıqlı anlayışın və mədəniyyətlərarası dostluğun gücünü xatırladır. Kərim Abdullah və Elisa Mascia dünyaya sevgi toxumu səpən ideyaları oxuculara çatdıran qələmləri ilə bəşəriyyətə mühüm bir həqiqəti çatdırırlar: insan ürəyi harada döyünürsə-döyünsün, onun dili eynidir – sevgi, ümid və sülh dili.

Bu baxımdan əsər yalnız bu günün deyil, gələcəyin də oxunmağa layiq kitabları sırasında yer almağa tamamilə haqq qazanır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının və “Ulduz” jurnalının birlikdə həyata keçirdikləri “Biri ikisində” layihəsində bu gün sizlərə Nemət Mətinin “Qisas” hekayəsi təqdim edilir.

Layihə ən yaxşı ədəbi nümunələrin təbliğinə hesablanıbdır.

Xoş mütaliələr.

NEMƏT MƏTİN

QİSAS

         Onu ilk dəfə görəndə elə bildim ki, əsli Misirdəndir. Kleopatra nəslindən gəlir. Fironun ulu nəvəsidir – deyə düşündüm. Qara saçlar, qara qaşlar, tünd-şabalıdı gözlər, südlü qəhvəyə çalan dəri rəngi. O, göz makiyajından gen-bol istifadə edirdi. Yəqin, Kleopatra haqqında çox oxuyub. Kleopatranın makiyajında dörd qurğuşun əsaslı maddə var idi və o, Qədim Misirdə olduqca geniş yayılan göz infeksiyasının qarşısını almaq üçün bundan istifadə edirdi.

         Hələ üstəlik güləndə dişlərinin ağlığı gözlərini daha çox işıqlandırırdı. Ürəkdən gülürdü. Gur səslə. Eynən mənim kimi. Onunla mütləq tanış olmalıydım. Düzdür. Sapioseksualam. Əsas olan mənim üçün beyindir. Qadın düşünürsə və bunu gözəl ifadə edə bilirsə, ona vuruluram. Lixaçovun fikriylə hər yerdə razılaşıram. İnsan xəsisdirsə, özünü əliaçıq kimi, qurdludursa, saf kimi, acıdildirsə, mehriban kimi göstərə bilər. Bircə intellekti yoxdursa, intellektual kimi görünə bilməz. Beyin adamı tez ələ verir. Bir də enerji məsələsi. Mənfi enerjini özümə yaxın buraxmıram. Bəxtimdən tanışlıq rahat oldu. O da mənim kimi ünsiyyətcil, komplekssiz və rahat insan idi. Birbaşa təklikdə yaxınlaşıb istəyimi bildirdim. Kofeyə dəvət elədim. Razılaşdı. Uzun söhbətlər oldu. Sanki Varis Dirienin "Səhra çiçəyi" romanından gəlmişdi. Ürəkli qadın idi.

         Fikirlərini eşitdikcə ona öyrəşirdim. Bu minvalla bir neçə dəfə görüşdük. Ona suallar verməyimi xoşlayırdı. Mən də qəribə, fəlsəfi sualları yağdırırdım. Təki ürəyini boşaltsın. Axı hər kəs dinlənilmək istəyir.

         Öyrəşməkdən, bağlanmaqdan axmaq heç nə yoxdur həyatda. Sezar Kleopatraya o qədər bağlanmışdı ki, ondan uşağı da oldu və sonunda Misiri sevgisinə, oğluna görə xilas etdi. Kleopatra olmasaydı, Misirin taleyi başqa cür olacaqdı...

         Gözlər, ah, gözlər. Kişini tilsimə sala biləcək ən güclü vasitədir. Ona görə gözlərimi yayındırıram. O, məndən buna görə inciyirdi. Gözlərinə baxmağımı tələb edirdi. Yavaş-yavaş alışırdım gözlərinə. Sehrə düşdükcə xoş bir hiss içimə yayılırdı.

         Tezliklə bir ev tutub birgə yaşamağa başladıq. Atom hissəciklərimiz bir-birinə alışırdı. Ümumiyyətlə, qoxu məsələsi vacib məqamdır. Bu yaxınlarda Ölü dənizdə Kleopatranın ətir fabrikinin qalıqları tapılıb. Bu yer həm də gözəllik və spa salonu kimi istifadə olunub.

Bir insanın hər bir cəhəti xoşuna gəlsə belə, qoxusuna öyrəşə bilməsən, heç nə alınmayacaq. Onun isə dərisi karamelli, südlü kofe qoxusu yayırdı aləmə. Mən dəli olmuşdum.

         Amma hər şeyin gözəl getdiyi bir gündə işləri korladım. Başqa bir qadınla görüşəndə o, məni, daha doğrusu, ikimizi gördü. Özü də sağ qolum qadının çiynində. Hərdən saçlarını qoxulayıb yanağından öpürdüm deyə, nəsə bəhanə uydurmağa yer qalmamışdı. Hər şey bitdi. Birdən-birə yox. O, başqaları kimi məni tərk etmədi. Qisas alaraq yanında saxladı. Məni başqa qadınla görəndə heç nə demədi. Yaxınlaşmadı.

         Günah məndə idi. Özümə haqq qazandıra bilmirdim. Bəlkə də, bir insana aid olmağım azadlığıma sərhəd qoyurdu deyə, alışa bilmirdim.

         Evə qayıdanda konsert başladı. Zərb alətləri simli alətlərə, simli alətlər nəfəs alətlərinə qarışdı. Dirijor bütün heyəti yordu...

         Misir kraliçası necə əsəbiləşdisə, güldanı mənə sarı atdı. Güldan gicgahımdan tutdu. Mən huşumu itirdim. Gözlərimi bir daha aça bilmədim. Amma hiss edirdim. Bir müddət sonra məni sürüyə-sürüyə həyətə çıxardı. Hava soyuq idi. Çalaya atıb, üstümü torpaqladı. Üstəlik, heç kimin şübhələnməməsi üçün güllər əkdi üstümə. O gündən ətrim güllərə hopub. O, hər dəfə bağçaya çıxanda güllərə sarı əyilərək qoxulayır və üzünə kədər dolu sevinc həkk olunur...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)

Sərtyel, “Ədəbiyyat və incəsənət”

1.

Hələ də anlaşılmır ki, niyə koronavirus dövründə sarımsaq və zəncəfillə birlikdə (bunlar əlbəttə ki, virus əleyhinə faydalıdırlar) qarabaşağın və tualet kağızının defisiti və hədsiz bahalaşması yaşandı?

Bir də, niyə transfer bazarında futbolçuların qiyməti düşdü?

2.

Əskitəpə kəndində gecə sauna yandı. Hadisə yerində ən birinci yerli kənd nümayəndəsi və sahə müvəkkili gözə dəydi.

3.

Dərdayılın xatirələrindən: “Mənim tərbiyəm üçün valideyinlərim çoxlu vaxt, əsəb və kəmər işlədiblər”.

4.

Saat 10.00-da hamiləlik testi müsbət nəticə göstərir, saat 10.30-da artıq ərlə arvad uşağın hansı universitetdə oxuyacağı barədə qırğına çıxırlar.

5.

Deputat S. müəllimin nitqindən:

-Vallah Dostluq əladır ey, kim ki onun qədrini bilmir, demək zay adamdır. Xeyli vaxtdır “Dostluq” kinoteatrını ləğv ediblər, mən tələb edirəm ki, oranı mənə versinlər, mən dostluğu bərpa etmək istəyirəm.

@sərtyel

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)

Nigar Xanəliyeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xüsusi layihələr şöbəsi

Bu gün 29 aprel. Təqvimi vərəqləyək, görək, türk xalqlarının tarixində bu gün nə ilə yadda qalıb?

1. İstanbulun fəthi ərəfəsi – 29 Aprel 1453:

• Fakt:
  29 aprel 1453-cü ildə Sultan II Mehmet (Fatih Sultan Mehmet) tərəfindən İstanbulun fəthi üçün başladılan top atəşi və hücumlar intensivləşdi.
• Ətraflı:
  Bu gün Osmanlı ordusu Konstantinopol (Bizans) şəhərinin müdafiə divarlarını ağır toplarla bombalamağa başladı.
  Ən mühüm hadisə Haliçdəki zəncirin aşılması planları idi:
  Fatih Sultan Mehmet qurudan gəmiləri aşırmaq fikrini bu günlərdə reallaşdırdı — 70-ə yaxın gəmi yağlı taxtalar üzərindən sürüşdürülərək Haliçə endirildi.
• Tarixi əhəmiyyəti:
  29 aprel günü İstanbulun müqavimət gücü ciddi şəkildə sarsıldı və şəhərin taleyi müəyyənləşməyə başladı.
  Fəth 29 may 1453-cü ildə tamamlanacaq, amma 29 aprel onun strateji dönüş nöqtəsi hesab olunur.

 2. Kütül-Əmara Zəfəri – 29 Aprel 1916:

• Fakt:
  29 aprel 1916-cı ildə Osmanlı Ordusu, İngilis generalı Charles Townshend-in başçılıq etdiyi 13.000 nəfərlik İngilis ordusunu İraqın Küt (Kut al-Amara) bölgəsində əsir aldı.
• Ətraflı:
  Bu zəfər Birinci Dünya Müharibəsi dövründə Osmanlı ordusunun qazandığı ən böyük uğurlardan biri oldu.
  Türk komandanı Halil Paşa (sonralar Halil Kut Paşa) rəhbərliyi ilə düşmən mühasirəyə alındı və 147 gün davam edən mühasirədən sonra İngilislər təslim oldu.
  Bu hadisə İngiltərə tarixində böyük bir rüsvayçılıq kimi qəbul edilir.
• Tarixi əhəmiyyəti:
  Kütül-Əmara zəfəri Osmanlı ordusunun son parlaq zəfərlərindən biri oldu və türk hərb tarixində "Kut Qəhrəmanlığı" kimi anıldı.

 3. Türk dünyasında inteqrasiya addımları – 29 Aprel 1992:

• Fakt:
  29 aprel 1992-ci ildə yeni müstəqillik qazanmış türk dövlətləri (Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Türkmənistan) arasında əməkdaşlıq təşəbbüsləri üçün ilkin razılaşmalar əldə olundu.
• Ətraflı:
  SSRİ-nin dağılmasından sonra müstəqil türk dövlətləri öz aralarında diplomatik əlaqələri qurmaq, ortaq dil, mədəniyyət, iqtisadiyyat sahələrində əməkdaşlıq üçün görüşlərə başladılar.
  Bu proses sonralar Türk Şurası və Türk Dövlətləri Təşkilatı kimi strukturların yaranmasına yol açdı.
• Tarixi əhəmiyyəti:
  Bu gün türk dünyasının siyasi və iqtisadi birliyinin təməli hesab edilir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.04.2026)