Super User

Super User

Şərəf Cəlilli,

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

 

 

Nərimanovun  çıxışı bütün ölkəni silkələyir

Şəxsiyyətinə, siyasi fəaliyyətinə münasibət birmənalı olmayan komissar  Nərimanovun  milli mənlik, milli kimlik tariximizdəki yerini və rolunu  müəyyən edən kifayət qədər məlumatlar var.  Onlardan biri də Nargin adasındakı əsir Osmanlı əsirlərinə münasibətidir.

General Sisanovun Abidə Sütununu  ləğv  etdirən, sütunun daşlarını Mirzə Ələkbər Sabirin postamentinə – ayaqaltına döşətdirən, Sisianov küçəsini dəyişdirib inqilabçı Əli Bayramovun adına rəsmiləşdirən, Türkiyənin Qurtuluş Savaşına Azərbaycan büdcəsinin son quruşunu belə bağışlayan,  500 kq qızıl, 300 sisterni mazut və neft göndərərək Atatürk Cümhuriyyətinin qurulmasına təkan verən, tarixdə “Naxçıvan Şərqin qapısıdır!” nidası ilə qalan Nəriman Nərimanovun Nargin adasındakı, Osmanlı əsirlərini  necə xilas etməsi  barədə suallar da insanı düşündürən məsələlər sırasındadır.

 

 

Minlərlə insan taxta baraklarda, susuz və acılıq içərisində yaşayırdı

Birinci Dünya müharibəsində Türkiyənin uğursuzluğundan sonra Çar Rusyasının diktəsi ilə Bakıya gətirilən minlərlə Osmanlı əsgəri  Nargin adasına daşınır. Lakin burada, ada da nə baş verdiyini, əsirlərin  başına nə gətirildiyini kimsə bilmir. Nərimanov 1917-ci ildə Nargin adasında saxlanılan Türk əsirlərinin taleyi ilə maraqlanır. Onun təkidi ilə adaya komissiya göndərilir. Əsirlərinin vəziyyəti ilə tanış olduqda  Nərimanov,  Əliağa Şixlinski, Nigar Şıxlinskaya, Mirəsədulla Mirqasımov, Axund Ağa Əlizadə, hönkür-hönkür ağlamağa başlayırlar.  Minlərlə insan taxta baraklarda, susuz və acılıq içərisində yaşayırdı.  400 nəfərlik xəstəxanada 1200 xəstə üst-üstə yatırdı. Hər gün 40-45 əsir acından, soyuqdan, xəstəlikdən ölürdü.  Adada qocalar qadınlar, hətta 2 yaşlı uşaqlar da vardı.

 

 

 

“Gözyaşı tökdürən cəzirə”

Həmin günün sabahı Nərimanovun redaktorluğu ilə işıq üzü görən “Hümmət” qəzetində “Gözyaşı tökdürən cəzirə”  məqaləsi dərc olur. Bu məqalə və Nərimanovun  Dumadakı çıxışı bütün ölkəni silkələyir. Beləliklə, qərar verilir:  “Nargin adasından əsir göndərilməsin. Uşaqlar və qocalar adadan çıxarılsın. Xəstələr şəhərə köçürülsün”. Bundan sonra  Xeyriyyə Cəmiyyətləri səfərbər olunur. Uşaqlar xilas edilir.  Əsirlərə yemək paylanılır.  Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinin, Hacı Zeynalabdin Tağıyevin, Murtuza Muxtarovun və digər Bakı əsildazalərinin təqdim etdiyi ianə və dava-dərman Şıxlinskilərin, Nərimanovun və Mirqasımovun səyi ilə xəstələrə çatdırılır. Əsirlərin böyük bir qismi Murtuza Muxtarovun gəmiləri ilə Arazdan o taya, oradan da Osmanlıya keçirilir.

Bu məsələlərdə xüsusi iradə nümayiş etdirən Nəriman Nərimanov Çar Rusiyası tərəfindən cəzalandırılsa da, Bakı əsilzadələri onu müdafiəyə qalxır. Nərimanovun həbsdən azad olunması üçün küllü miqdarda vəsait dövlət büdcəsinə ödənilir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

 

(04.06.2026)

Cümə axşamı, 04 İyun 2026 12:34

Özü bilir, özü bilir…

Ülviyyə Əbülfəzqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xüsusi Layihələr şöbəsi

 

 

Tanrı, məni bağışla.

Niyə – özün bilirsən,

Nəyə – özün bilirsən.

 

Məni bağışla, Tanrı.

Necə – özün bilirsən,

Uca özün bilirsən.

 

Tanrı, bağışla məni.

Harda – özün bilirsən;

Darda – mən də bilirəm,

Varda – özün bilirsən.

 

Sən bəndə ha deyilsən,

Sən hardasa deyilsən.

Şahdamardan yaxınım,

Məni bağışla, Tanrım!

                         Əkbər Qoşalı

 

 

Şair Əkbər Qoşalı öz sosial media hesabında yeni şeirini paylaşıb.

Yığcamlığı ilə diqqət çəkən bu şeirdə əsas poetik uğur, Tanrı ilə insan arasındakı münasibəti fəlsəfi mühakimələrlə ağırlaşdırmadan, səmimi etirafdan çıxış etməsindədir. Şeirin nüvəsi “özün bilirsən” təkrarında cəmlənir. Məncə, bu təkrar həm tövbə, həm təslimiyyət, həm də ilahi bilgiyə güvən hissi yaradır.

Şeir dua ilə şeir arasındakı sərhəddə dayanır; nə tam dua, nə də sırf poetik mətndir…

“Niyə – özün bilirsən,

Nəyə – özün bilirsən”

misralarında insanın özünü tam izah edə bilməməsi, lakin Tanrının hər şeyi bilməsi fikri yığcam şəkildə ifadə olunub.

Son bənddəki “Şahdamardan yaxınım” ifadəsi “Quran”ın “Biz insana şah damarından daha yaxınıq” məzmunlu ayəsinə incə bir göndərişdir və şeirin mənəvi yükünü artırır.

“Darda – mən də bilirəm,

Varda – özün bilirsən”

misrası xüsusilə maraqlı poetik tapıntıdır. İnsan öz dərdini bilir, amma varlığının, taleyinin, qismətinin həqiqi mənasını yalnız Tanrı bilir.

Diqqət çəkən başqa bir məqam –

sonuncu bənddə kiçik bir semantik gərginlik var:

Sən bəndə ha deyilsən,

Sən hardasa deyilsən,

Bu misralar ilahi transsendentliyi vurğulayır; lakin dərhal sonra gələn:

Şahdamardan yaxınım

ifadəsi Tanrının insanın içində, ona son dərəcə yaxın olduğunu bildirir. Əslində bu təzad qüsur deyil, klassik sufi düşüncəsində tez-tez rast gəlinən bir paradoksdur: Tanrı həm “heç yerdə deyil”, həm də “hər yerdədir”; həm əlçatmazdır, həm də insana şah damarından yaxındır.

Əgər müəllifin məqsədini mistik-fəlsəfi qat yaratmaq kimi dəyərləndirsək, bu təzad şeirin gücünə çevrilir.

Ümumən, şeir poetik texnikadan çox mənəvi səmimiyyəti ilə yadda qalır. Şeir oxucunu heyrətləndirməyə yox, içindəki səssiz tövbə duyğusunu (“tövbə” demədən!) oyatmağa çalışır. Elə buna görə də onun təsiri ilk oxunuşdan sonra gəlmir, bəlkə son misradan sonra yaranan sükutda duyulur…

Şairi yeni bənzərsiz şeirə görə qutlayıram!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

 

İmran Verdiyev,

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi

 

 

Oğuz Rayon Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzində AMEA-nın Şəki Regional Elmi Mərkəzi və Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə “Erkən orta əsrlərdə Şimal-Qərbi Azərbaycanda şəhərsalma və memarlığın inkişafı” mövzusunda elmi-praktiki konfrans keçirilib.

Tədbir Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2026-cı ilin “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsi haqqında Sərəncamının və AMEA Rəyasət Heyətinin müvafiq qərarlarının icrası çərçivəsində təşkil olunub.

Konfransı giriş sözü ilə Şəki Regional Elmi Mərkəzinin direktor vəzifəsini icra edən, filologiya elmləri doktoru, dosent Kamil Adışirinov açaraq tədbirin məqsəd və əhəmiyyətindən danışıb. O bildirib ki, Şimal-Qərbi Azərbaycanın tarixi şəhərsalma ənənələrinin və memarlıq irsinin öyrənilməsi elmi baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Daha sonra Oğuz Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Aliyə Osmanova çıxış edərək qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə 2026-cı ilin ölkəmizdə “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan olunması xalqımızın zəngin memarlıq irsinin öyrənilməsi, qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması istiqamətində həyata keçirilən dövlət siyasətinin davamıdır. O vurğulayıb ki, bu mühüm qərar şəhərsalma ənənələrinin tədqiqi üçün də yeni imkanlar yaradır.

Aliyə Osmanova çıxışında bildirib ki, Azərbaycan qədim şəhərsalma mədəniyyətinə və zəngin memarlıq irsinə malik ölkələrdən biridir. Tarix boyu ölkəmizin müxtəlif bölgələrində, o cümlədən Şimal-Qərb bölgəsində formalaşmış yaşayış məskənləri, müdafiə qurğuları, dini və ictimai tikililər xalqımızın yüksək mədəniyyətinin, mühəndislik və memarlıq düşüncəsinin parlaq nümunələridir. Bu baxımdan Oğuz rayonu da öz tarixi abidələri, qədim yaşayış məskənləri və zəngin mədəni irsi ilə xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Konfrans çərçivəsində müxtəlif mövzularda məruzələr dinlənilib. Məruzələrdə erkən orta əsrlərdə Oğuz rayonu ərazisində şəhərsalma və memarlıq ənənələri, Şəki–Oğuz bölgəsinin alban memarlıq abidələri, yazılı mənbələrdə Şəkinin şəhər tarixi, eləcə də son illərdə Oğuz rayonunda aparılan tikinti-quruculuq işləri və şəhərsalma prosesləri barədə elmi təhlillər təqdim olunub. Həmçinin şəhərsalma və memarlıq sahəsində müasir yanaşmalar, eləcə də mediasiya proseslərinin rolu müzakirə edilib.

Məruzəçilər sırasında Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, tədqiqatçı Yusif Rzayev, Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin Memarlıq şöbəsinin əməkdaşı Nərmin Yəhyayeva, Şəki Regional Elmi Mərkəzinin Arxeologiya və etnoqrafiya şöbəsinin müdiri Elşən Abdurahmanov, Tarix və epiqrafika şöbəsinin müdiri Rahim Həsənov, eləcə də Qəbələ Mediasiya Təşkilatının direktoru Ədalət Əliyev yer alıblar.

Sonda konfrans iştirakçıları mövzu ətrafında fikir mübadiləsi aparıb, Şimal-Qərbi Azərbaycanın şəhərsalma və memarlıq irsinin tədqiqinin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

 

 

Cümə axşamı, 04 İyun 2026 13:27

Həm ifaçı, həm konsertmeyster, həm pedaqoq...

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

 

Ötən il bu vədələrdə - 75 illik yubileyi qeyd ediləndə Xalq artisti Firuz Əliyev "Qonaqcanlı" verilişinə oğulları Əli və Abbas Əliyevlə birlikdə qatılmışdı. Bütün ailə musiqiçilərdən ibarətdir, proqram zamanı tar ifaçısının oğlu Əli canlı oxudu.

Onun ifası zamanı Firuz Əliyev kövrəldi, gözləri yaşardı. Sənətçi bildirdi ki, hər dəfə oğlu ifa edəndə kövrəlir...

Əsl musiqiylə insan həqiqətən də yaşamalıdır...

 

Firuz Əliyev 1950-ci il iyunun 4-də Buzovna qəsəbəsində anadan olub. 1957-ci ildə 206 nömrəli məktəbədaxil olub, 1965-ci ildə 8-ci sinfi bitirib və həmin ildə indiki Asəf Zeynallı adına musiqi kollecinə daxil olub, 1969-cu ildə oranı bitirib, 1970-ci ildə Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının "Xalq çalğı alətləri" şöbəsinə daxil olub, 1975-ci ildə oranı bitirib.

Əmək fəaliyyətinə 1967-ci ildən Əzizbəyov rayonundakı mədəniyyət evində müəllim kimi başlayıb. bir qədər sonra isə 19 nömrəli və Buzovnadakı 4 nömrəli musiqi məktəblərində müəllim işləyib. 1983-cü ildən mərhum müğənni, xalq artisti İslam Rzayevin rəhbərlik etdiyi instrumental ansamblda konsertmeyster kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb.

1992-ci ildən Azərbaycan Dövlət Milli Musiqi Akademiyasında, hal-hazırda Milli Konservatoriyada baş müəllim, dosent vəzifəsində çalışır. Eyni zamanda "Abşeron" instrumental ansamblının bədii rəhbəridir. 2002-ci ildə Heydər Əliyev tərəfindən "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülüb. Xalq artisti fəxri adını isə İlham Əliyevdən alıb.

Müxtəlif illərdə çoxsaylı xarici ölkələrdə: ABŞ-da, Kanadada, Fransada, Braziliyada, Yunanıstanda, Türkiyədə, İranda, Hollandiyada, Almaniyada, Avstraliyada, Macarıstanda, Rumuniyada, Belçikada və s. yerlərdə qastrolda olmuşdur. Dəfələrlə beynəlxalq müsabiqələrdə, festivallarda iştirak edib. Laureat adına layiq görülüb. Xarici ölkələrdə muğamlarımızdan ibarət kompakt-diski buraxılıb. 

Moskva şəhər Azərbaycan Təhsil Mədəniyyət Mərkəzi və Ümum-Rusiya Azərbaycan Konqresinin Moskva regional Bölməsinin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə, kamança ustası Mirnazim Əsədullayevlə, eyni zamanda Qorxmaz Axundov və Zaur Teymurbəyovla birlikdə münsiflər heyətinin üzvü olub.

Bəli, bu gün sənətkarın 76 yaşı tamam olur. Səksənə doğru!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

Cümə axşamı, 04 İyun 2026 08:32

O, əsl korifey sənətçi idi

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

İnsanınsəsionunregionalmənsubiyyətiilə bağlıdır, bunu mən demirəm, mütəxəssislər deyir. Baxın, musiqimizin beşiyi Qarabağdır, deyilmi? Sonra isə Şirvan gəlir. Yəni bu regionlardakı insanların səsləri gur, vokal imkanlı, gözəl olur.

Bəs Quba? Deyəsəksiniz ki, oradan məşhur müğənni çıxa bilməz?

 

Fatma Mehrəliyeva 4 iyun 1926-cı ildə Qubada anadan olub. O, orta məktəbdə tədris olunan nəğmə dərslərində xüsusi fəallıq göstərib. Bunun nəticəsi olaraq Fatma Mehrəliyeva müəllimlərinin təkidi ilə Bakı musiqi festivalında iştirak etmək üçün Bakıya gedib və festivalda "Qubanın ağ alması" xalq mahnısını ifa edib. On bir yaşlı Fatmanın ifası Üzeyir Hacıbəylinin diqqətini cəlb edib

Bəstəkar Fatma Mehrəliyevanı himayəsinə götürərək yaxşı təhsil alması üçün hər cür şərait yaradıb. Belə ki, Fatma Mehrəliyeva 1938-ci ildə Üzeyir Hacıbəylinin təşəbbüsü ilə Bakıya köçüb. Fatma Mehrəliyeva 1940-cı ildə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası nəzdindəki "Sazçı qızlar" ansamblında əmək fəaliyyətinə başlayıb.

Elə həmin ildə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının solisti olub və geniş konsert proqramları ilə çıxış edib. 1941-1945-ci illərin Böyük Vətən müharibəsi zamanı cəbhədə hərbçilər qarşısında çıxış edən Fatma Mehrəliyeva Üzeyir Hacıbəylinin vətənpərvərlik mövzusunda yazdığı musiqi nümunələrini ifa edib.

Mehrəliyeva, həmçinin Musiqisi Üzeyir Hacıbəyovun sözləri Səməd Vurğunun olan "Şəfqət bacısı" mahnısının ilk ifaçısı olub, lakin həmin ifanın lent yazısı qazanıb. Fatma Mehrəliyeva muğam, xalq mahnı və təsniflərinin, eləcə də bəstəkar mahnılarının mahir ifaçısı kimi şöhrət qazanıb.

Elə bu şöhrət sayəsində lirik soprano səsə malik olan müğənni 1945-ci ildə Üzeyir Hacıbəylinin eyniadlı operettası əsasında çəkilən "Arşın mal alan" filmində Telli roluna çəkilib. Yaratmış olduğu Telli obrazı Mehrəliyevanın yaradıcılığında böyük rol oynayıb.

Fatma Mehrəliyevanın oxuduğu muğamlar arasında "Kəsmə şikəstə"nin özünəməxsusi yeri olub. Belə ki, musiqişünas alim, professor Ramiz Zöhrabov "Zərbi muğamlar" kitabında "Kəsmə şikəstə"ni məhz Fatma Mehrəliyevanın ifasında nota köçürüb.

Bundan başqa, "Getmə dayan", "Olmaz-olmaz", "Ceyranım", "Qubanın ağ alması", "Azərbaycan maralı", "Ahu kimi", "Qaragilə", "Muğan qızı", "Lay-lay", "Unuda bilmirəm" və s. kimi xalq və bəstəkar mahnlarını oxuyan müğənni "Qatar" və "Segah-zabul" muğamlarını ifa edərək Azərbaycan musiqi mədəniyyətinə öz töhfələrini verib.

 

Filmoqrafiya

- Arşın mal alan

- Üzeyir ömrü

 

Mükafatları

Azərbaycan musiqi sənətindəki xidmətlərinə görə 1956-cı ildə respublikanın Əməkdar artisti adına layiq görülüb.

 

Fatma Mehrəliyeva 4 yanvar 2000-ci ildə vəfat edib

Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

Cümə axşamı, 04 İyun 2026 17:36

Kamançanın mahir ifaçısı

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

ElmanBədəlovkamançasını bir ayrı cür dilləndirirdi. Həm solo ifaçı kimi və həm də muğam üçlüyünün tərkibində konsertlərdə çıxış edir, bir çox ölkələrdə - Türkiyə, Yaponiya, Danimarka, İsveç, Norveç və s. qastrol səfərlərində, beynəlxalq musiqi festivallarında çıxış edirdi, mədəniyyətimizi şərəflə təbliğ eləyirdi. Kamançada çaldığı "Bayatı-Şiraz" "Dilkəş", "Şüştər" və s. muğamları, bəstəkarların əsərlərini elə məharətlə ifa edirdi ki, xüsusən əcnəbilər bir çalğı alətindən bu qədər əsrarəngiz, yanıqlı səsin çıxmasına təəccüblənirdilər...

 

Elman Bədəlov 4 iyun 1929-cu ildə Ağdam rayonunda anadan olub. Gənc yaşlarından musiqi ilə məşğul olub, tar və kamaça alətlərində meyl salıb. Ağdam Dövlət Dram Teatrının tamaşalarında, kosertlərlə çıxış edib, Azərbaycan gənclırinin II festivalının laureatı olub (1957).

Bununla yanaşı, Ağdam Pedoqoji Məktəbində fizika-riyaziyyat sahəsində təhsil alıb və müəllim kimi çalışıb. Peşəkar musiqi təhsilini Azərbaycan Dövlət Musiqi Məktəbində (1957-1961) və Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında (1975-1980) alıb.

1958-ci ildən ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Teleradiosunun S.Rüstəmov adına xalq çalğı ansambl-orkestrinin solisti və kamaça qrupunun konsertmeysteri olub.

Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs deyib, bir çox olimpiadalarda və festivallarda iştirak edib.

Elman Bədəlov 25 iyun 1991-ci ildə vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

Unutmuşam, kiminsə sözləridir – 37-ci il repressiyasından sonra – 30-ların sonlarında dünyaya çox istedadlı insanlar gəlirdi. Anarın və Vaqif Səmədoğlunun timsalında belə istedadlılardan bəhs edən müəllif daha 10-larca ad da çəkirdi.

Dəhşət saçan 37-ci ildən sonra dünyaya gələnlərdən biri də Solmaz Qurbanova idi...

 

Solmaz Qurbanova 1939-cu il 13 noyabrda Bakıda anadan olub. Sənətə 1955-ci ildən Azərbaycan Gənc Tamaşaçılar Teatrından fəaliyyətə başlayıb. Yeniyetmə oğlan rollarında çıxış etmiş Solmaz Qurbanova teatrın səhnəsində əvəzolunmaz ifası ilə yaddaqalan obrazlar yaradıb.

O, Qavroş (V. Hüqonun "Səfillər" romanı əsasında), Antonio ("Puerto Sorido alovları", M. Minçkovski), Rəcəb ("Anacan", Y. Əzimzadə), Petya ("İnqilab naminə", M. Şatrov), Kamal ("Sehrli yaylıq", K. Həsənov), Cülyetta, Culiya ("Romeo və Cülyetta", "İki veronalı", U. Şekspir) rolları ilə tanınırdı.

Maraqlıdır, deyilmi? Bu mürəkkəb rolları oynamağa gənc oğlan tapılmırdı, gənc qızsa bu işin öhtəsindən məharətlə gəlirdi.

Solma xanımın Kraliça ("İki ağanın bir nökəri", K. Qoldoni), Cemma ("Ovod", E. Voyniç), Flavio ("Sükut divarı", P. Missini), Yaqut ("Məlikməmməd", Ə. Abbasov), Paşa xala ("Unutmayın", Y. Əzimzadə), Dilarə ("Ötən ilin son gecəsi", Anar), Şəcərət ("Əlvida, Hindistan", Q. Rəsulov), Afərid ("Söhrab və Rüstəm", İ. Coşğun), Bibi ("Bala bəla sözündəndir" Əli Əmirli), Qəmər banu ("Mahmud və Məryəm", Elçin) və s. rolları bu gün də yaddaşlardadır.

Azərbaycan Respublikasının xalq artisti adını Solmaz xanım əlbəttə ki, haqq edibdir.

Yaşlaşanda belə aktrisa səhnədən ayrılmaq istəmir, özünə, yaşına uyğun obrazlar canlandırırdı. Həvəsi və çğvqü əvvəlki kimi idi. Amma 74 yaş na “dayan” dedi. Solmaz Qurbanova 4 iyun 2013-cü ildə Bakıda vəfat etdi.

Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

 

Osmanlının məşhur tarixçisi Əbdürrəhman Şərəf bəy Qalatasaray litseyində tarix dərsi keçirmiş. Bir dəfə sinifdə hamının yanında dərs oxumayan cahil və mədəniyyətsiz bir məmurun oğluna:

- Adam ol, atan kimi eşşək olma!-deyir.

Uşaq müəllimin bu sözünü dərhal atasına çatdırır. Məmur bərk hirslənir. Müəllimə həddini bildirmək üçün məktəbə gedir. Müəllimi müdirin otağına çağırırlar. Məmur hiddətlə:

- Hoca əfəndi, mən paşayam. Mənə eşşək deməyə nə haqqınız var? Bu nə cəsarətdir?!, - söyləyir.

Əbdürrəhman Şərəf bəy aramla cavab verir:

- Mən sizi heç tanımıram. Belə bir şey də deməmişəm.

Paşa:

- Bəli, demisiniz. Tələbəniz olan oğluma "Adam ol, atan kimi eşşək olma" demisiniz.

Əbdürrəhman Şərəf bəy heç nə olmamış kimi davam edir:

- Həəə... Bəli. Oğlunuz dərsdə nadinc və çalışmadığı üçün onu danldım. Lakin sözlərimlə sizi təhqir etməmişəm. Əksinə, sizi nümunə göstərdim. Mən ona "Adam ol, atan kimi eşşək olma" yox, "Adam ol atan kimi, eşşək olma" demişəm.

Bunu eşidən məmur duruxub qalır. Bir söz tapa bilmir. Sonda müəllimə təşəkkür edərək məktəbdən uzaqlaşır.

Bir vergülün hikmətinə baxın!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

Cümə axşamı, 04 İyun 2026 10:44

Donald Trampın İlham Əliyevə məktubu - AÇIQLAMA

Fatimə Məmmədova,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb. Ağ Evdən göndərilən məktubda Bakı ilə Vaşinqton arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın strateji əhəmiyyəti vurğulanır, həmçinin Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesinə dair mesajlar yer alır. Sənəddə iyun ayında keçiriləcək sülh müzakirələrinin əhəmiyyəti qeyd olunaraq, bu danışıqların regionda sabitlik və əməkdaşlığın gücləndirilməsi baxımından mühüm mərhələ olacağı bildirilir.

 

"Biz Ağ Evdə görüşdüyümüz zaman irəliyə doğru addım atdıq və Ermənistan ilə Azərbaycan arasında uzunmüddətli sülhə nail olduq. Bildiyiniz kimi, regional enerji inteqrasiyası avqustun 8-də keçirilmiş tarixi sülh sammitinin əsas sütunudur. Mənim Administrasiyam bu mövzu ilə əlaqədar iyun ayında məhsuldar müzakirələri səbirsizliklə gözləyir.

Biz birlikdə sülhü irəliyə doğru aparacaq, rifahı gücləndirəcək və Sizin bölgədə, bütün dünyada daha əmin gələcək quracağıq. Uğurlu "Bakı Enerji Həftəsi" münasibətilə bir daha təbriklərimi çatdırıram".

 

Sözügedən məktubla bağlı politoloq Oktay Qasimov "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalına fikirlərini bildirib:

“Trampın prezidentimizə göndərdiyi məktubda bir neçə məqam xüsusi diqqət çəkir. Belə ki, bu məktubla Tramp Amerikanın Cənubi Qafqaza verdiyi önəmi nümayiş etdirir. Digər tərəfdən, sənəd ötən il 8 avqustda Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Vaşinqtonda keçirdiyi görüş və əldə olunan razılaşmalara ABŞ-nin sadiqliyini də ifadə edir. Eyni zamanda gələcəyə yönəlik mesajlar da ehtiva olunur. Həmin razılaşmalarda Azərbaycan və Ermənistan arasında dayanıqlı sülhün təmin edilməsi xüsusi məqam kimi qeyd olunub. Bu məktubda da iyun ayında sülh və müzakirələrin davam etdirilməsi vurğulanır. Yəni mesaj ondan ibarətdir ki, Ermənistanda keçirilən seçkilərdə Paşinyanın qələbə qazanacağı və sülh tərəfdarlarının hakimiyyətdə qalacağı təqdirdə Azərbaycanla münasibətlərin daha da dərinləşməsi istiqamətində konkret addımlar davam etdiriləcək. Bunun müqabilində, Paşinyanın qələbəsi halında referendumun keçirilməsi, müvafiq dəstəyin əldə olunması və daha sonra sülh müqaviləsinin imzalanması nəzərdə tutulur”.

Politoloq bildirib ki, Trampın sülh məsələsinə həssas yanaşması məlumdur və o, hakimiyyətə gələrkən də sülh vədləri ilə çıxış edib:

“Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün əldə olunması Trampın daxili siyasi maraqlarına da uyğundur. Çünki gələcək aralıq seçkilərdə bu, vacib təbliğat tezisi kimi seçicilərə təqdim oluna bilər. Bundan başqa, enerji sahəsində əməkdaşlıq və onun sülh prosesinə təsiri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gələn aydan etibarən Zəngəzur dəhlizi və ‘Tramp marşrutu’ ilə bağlı real işlərin başlanması gözlənilir. Bu layihələrin həyata keçirilməsi Ermənistanın blokadadan çıxmasına şərait yarada bilər. Eyni zamanda həmin dəhlizlərdən keçəcək enerji xətlərinin Ermənistan tərəfindən istifadəsi mümkün olacaq ki, bu da sülh prosesinə ciddi töhfə verəcək”.

O.Qasımovun fikrincə, əməkdaşlıq, qarşılıqlı iqtisadi əlaqələr və sabitliyin bölgədə sülhə töhfə kimi qiymətləndirilməsi bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır:

“ABŞ administrasiyası bu istiqamətdə müəyyən addımlar atmaqda maraqlıdır və xüsusilə 8 avqust 2025-ci ildə Vaşinqtonda əldə olunmuş razılaşmaların icrasını diqqətdə saxlayır”.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

 

Cümə axşamı, 04 İyun 2026 11:00

Danışan baxışlar

Aynur İsmayılova,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Yaradıcılıq şöbəsi

 

O, hər gün gəlirdi. Hər səhər yuxulu-yuxulu, bəzən səssiz, bəzən gülərüz. Amma baxışları heç zaman dəyişmirdi. Çox məsum və gerçək idi. Özünü sevdirmək üçün bir səbəb verməmişdi. Lakin gerçək olan bu idi :sevmək üçün hər zaman bir səbəbə ehtiyac yoxdur. Nə bir ehtimal vardı, nə də bir gözlənti.Onu niyə sevdiyimi özümə belə izah edə bilmirdim. Bəlkə də bəzi hisslərin səbəbi olmur.

 

Yollarımız çox zaman bir kəsişərdi. Bir - birimizi baxışlarda salamlayaraq günə başlardıq. Gün sonunda isə yenə həmin baxışlarla ayrılardıq.

Bu səhər o yenə gəldi, amma bu dəfə yad bir səslə,yad bir baxışla. Bədənim titrədi. Nə olduğunu anlamamışdım. Onu heç vaxt belə görməmişdim. Bu dəfəki gəliş hər zamankı kimi deyildi. Sakitcə yanına yaxınlaşdım. Əlini tutdum. Sakitləşmək istəmirdi. Gözlərində kədər vardı. Hər gün məsum görünən o baxışlar indi yaşla dolmuşdu. İncinmişdi. Kimdən, nədən bilmədim. Amma ilk dəfə idi ki onu qoruma istəyi sevməkdən güclü idi. Onu sakitləşdirmək üçün əlimdən gələni etməyə çalışdım. Amma çox çətin idi. Otaqda əlinə keçən hər şeyi yerə atırdı. Sanki içində yığılanları sındırmaq istəyirdi. Biraz sonra hər şey susdu. O daha ağlamırdı. Amma bu susqunluq baxışlarda sözə çevrilə bilməyən bir sirr kimi qalmışdı. Çünki o, hələ uşaq idi — və bəzən uşaqlar ən çox susanda ağlayır.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.06.2026)

23 -dən səhifə 2941

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.