Super User

Super User

Türkiyə 2023-2027-ci illər üçün UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinə üzv seçilub. Bu barədə ölkənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy açıqlama verib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı TRT-yə istinadən xəbər verir ki, Türkiyənin Fransanın paytaxtı Parisdə təşkil olunan “İştirakçı Dövlətlərin 24-cü Baş Assambleyası” sessiyasında keçirilən səsvermə ilə komitəyə üzv seçildiyini bildirən nazir deyib: “Türkiyə dördillik üzvlük müddətində Ümumdünya İrs Anlaşmasının idarəetmə orqanı olan və ildə bir dəfə toplanan Ümumdünya İrs Komitəsi iclaslarında komitənin digər üzvləri ilə birlikdə Ümumdünya İrs Siyahısına namizədlərlə əlaqədar qəraralma prosesində söz sahibi olacaq. Ölkəmiz 1983-1989-cu və 2013-2017-ci illərdə UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsində olub”.

 

Xarici İşlər Nazirliyi də bununla bağlı açıqlama verib.

Açıqlamada deyilir: “Türkiyə Ümumdünya Mədəni və Təbii İrs Anlaşmasına Tərəf Dövlətlərin İdarə Heyətinin 2023-cü il 22-23 noyabr tarixlərində Parisdə keçirilən 24-cü iclası çərçivəsində bu gün baş tutan seçkilərdə namizədliyini irəli sürdüyü boş yerlər kateqoriyasında ən yüksək, 137 səs alaraq 2023-2027-ci illər üçün UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinə üzv seçilib.

Bütün insanlığın ortaq mirası qəbul edilən, bəşəri dəyərlərə sahib mədəni və təbii irsi tanıtmaq, cəmiyyəti sözügedən irsin qorunması üçün maarifləndirmək və fərqli səbəblərdən təhrif edilən mədəni və təbii dəyərlərin yaşadılması üçün lazımi tədbirlər görməklə vəzifələndirilən UNESCO Ümumdünya İrs Komitəsi ölkəmizdən də 21 mirasın daxil edildiyi Ümumdünya İrs Siyahısı ilə əlaqədar işlər görür.

 

Daha əvvəl 1983-1989-cu və 2013-2017-ci illərdə iki dəfə UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinə daxil edilən Türkiyə Neolit dövründən bu yana Anadoluda mövcud olan və bütün sivilizasiyaları təmsil edən 21 dünya irsinin idarə edilməsi və qorunması sahəsində əldə etdiyi təcrübə və biliklərini UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinə üzv olaraq beynəlxalq arenada əks etdirməyi hədəfləyir”.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Poetik qiraət rubrikasında bu gün sizlərlə ustad  şair Ramiz Qusarçaylı görüşür.

 

Mahur hindi...

 

Məni saldı yaman dərdə,

Əriyirəm pərdə-pərdə,

Bu Şuşalı pərdələrdə

Öləcəyəm...

yuxum çindi,

Mahur hindi...

 

“Rast” dəstgahı dərd ayəti,

“Əraq” əzmin “Vilayəti”,

Ruhum, öt  bu qiyaməti

Yer yarılar sussam indi

Mahur hindi...

 

Mizrab zildə dəm əhlidi,

Qərib avaz bəm əhlidi,

Can qürbətdə qəm əhlidi,

Qəmdən qəmə yollar mindi

Mahur hindi...

 

Məcnun könül biyabandı,

Leyli eşqin zülfü qandı,

Cabbar, Seyid, Zülfü, Xandı,

Naləsində daş da dindi

Mahur hindi...

 

Muğam Rəbbin səs rəngidi,

Səs də ruhun ahəngidi,

Ölüm ömrün son cəngidi,-

Bir təsnif də Ramizindi...

Mahur hindi...

Mahur hindi...

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

Noyabrın 29-da  “Yaradıcı Həftə” çərçivəsində Heydər Əliyev Mərkəzində “A-Hub Akselerasiya Proqramı”nın milli final mərhələsi baş tutacaq. Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalı Mədəniyyət Nazirliyinə istinadən xəbər verir. 

 

Mədəniyyət Nazirliyi və İslam Dünyası Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı dəstəyi ilə reallaşan layihə ICESCO-nun üzvü olan ölkələrdə 2021-ci ildən etibarən innovativ inkişaf sahəsində təşəbbüslərin dəstəklənməsi, biznes subyektlərinin və gənclərin bu sahəyə marağının artırılması, mədəniyyət sahəsi ilə özəl yaradıcı sahibkarlıq subyektlərinin əlaqələndirilməsi məqsədilə həyata keçirilib. 

Bu il proqrama Bakı, Sumqayıt və Gəncədən daxil olan müraciətlər əsasında seçilən 13 komanda altı həftəlik akselerasiya keçib və milli finalda komandalar artıq öz startaplarını təqdim edəcəklər.

Milli finalda qalib gələn komandalar böyük finalda iştirak etmək imkanı qazanacaqlar.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

Noyabrın 22-də Azərbaycan kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi, rejissor, operator, SSRİ və Azərbaycanın Dövlət mükafatları laureatı, Xalq artisti Rasim Ocaqovun (1933-2006) anadan olmasının 90-cı ildönümü tamam oldu.

 

Bu münasibətlə Azərbaycan Respublikası Birinci vitse-prezidentinin Katibliyinin rəisi Altay Həsənov, Mədəniyyət Nazirliyinin məsul şəxsləri, kino xadimləri və sənətkarın ailə üzvləri II Fəxri xiyabanda Rasim Ocaqovun məzarını ziyarət edib, üzərinə tər çiçəklər düzüblər.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı Mədəniyyət Nazirliyinə istinadən xəbər verir ki, mərasimdə çıxış edən mədəniyyət nazirinin müavini Murad Hüseynov Rasim Ocaqovu adını Azərbaycanın mədəniyyət salnaməsində qızıl hərflərlə yazdıran sənətkar kimi səciyyələndirib. Bildirilib ki, onun filmləri ölkəmizdən kənarda da rəğbətlə qarşılanır. . 

 

Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri Xalq artisti Şəfiqə Məmmədova deyib ki, Rasim Ocaqov həm operator, həm də rejissor kimi çəkdiyi filmlər bu gün də xalqımızın maraqla izlənilir.

Xalq artisti Fəxrəddin Manafov rejissorun çəkdiyi altı filmdə rol aldığını diqqətə çatdırıb və bundan fərəh hissi duyduğunu dilə gətirib.

 

Xalq artistləri Hacı İsmayılov, Oqtay Mirqasımov, Vaqif Mustafayev, Xalidə Quliyeva və Əməkdar artist Gülzar Qurbanova çıxış edərək sənətkarın yaradıcılıq yolundan danışıb, xatirələrini bölüşüblər.

Rasim Ocaqovun yaradıcılıq yolu milli kino mədəniyyəti tarixində ayrıca bir mərhələdir. Ölkəmizdə kinooperator sənətinin zəngin imkanlarının üzə çıxarılması və təkmilləşdirilməsində onun mühüm xidmətləri olub. Rejissorun lentə aldığı “Tütək səsi”, “İstintaq”, “Ad günü”, “Ölsəm, bağışla”, “Otel otağı”, “Həm ziyarət, həm ticarət” və s. filmlər Azərbaycan kinematoqrafiyasının “qızıl fond”una daxildir. Məzmun rəngarəngliyi, fəal vətəndaşlıq mövqeyi və müasirlik duyğusu ilə yanaşı, obrazların incə psixologizmi və hadisələrin həyatiliyi R.Ocaqov sənətinin əsas cəhətlərini təşkil edir.

 

Qeyd edək ki, mərasim iştirakçıları bu gün anadan olmasının 85 illiyi tamam olan görkəmli aktyor, SSRİ və Azərbaycan Dövlət mükafatları laureatı, Xalq artisti Həsən Məmmədovun (1938-2003) da məzarını ziyarət edib, xatirəsini ehtiramla anıblar. 

 

Həsən Məmmədov “Böyük dayaq” (Qaraş), “Arşın mal alan” (Əsgər), “Gün keçdi” (Oqtay), “Arxadan vurulan zərbə” (Qəmərlinski), “İstintaq” (Murad), “Dədə Qorqud” (Dədə Qorqud), “Axırıncı aşırım” (Abbasqulu bəy), “Sevil” (Balaş), “Yeddi oğul istərəm” (Bəxtiyar), “Bir cənub şəhərində” (Murad), “Bakıda küləklər əsir” (General), “Alma almaya bənzər” (Qurban), “Qəm pəncərəsi” (Məmmədhəsən əmi) və digər ekran əsərlərində yaddaqalan obrazlar qalereyası yaradıb.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

Tarixi hadisələri sadəcə təkcə xronika yazıları və ya şifahi rəvayətlərlə deyil, həm də üstündən yüzilliklər keçməsinə baxmayaraq, onların “nəfəsini” hiss etməklə öyrənmək olarmı? “Mənim Köhnə şəhərim” (“İçərişəhərim”) adlı Şirvanşahlar Sarayı Kompleksində keçirilən sərgi bu suala birmənalı cavab verir. Məkana daxil olmaq kifayətdir ki, qədim daş divarların qoxusunda hiss edilən magiyanın şahidi ola biləsən... 

Bu sətirlər AzərTAC-ın sərgi barədə reportajlndan götürülüb. 

 

Burada başlıca amil heç də muzey vahidləri deyil. Sərgidə eksponat qismində tarixi dəyəri olan əşyalar, fotoşəkillər və sənədlər nümayiş etdirilir. Onları bilavasitə Köhnə şəhərin sakinləri təqdim ediblər. Elə bu səbəbdən də sərgi sözün əsl mənasında unikaldır.

 

“Mənim Köhnə şəhərim” sərgisi, hər şeydən əvvəl, öz əcdadlarının həyat tarixçəsi bu məkanla əvvəlcədən bağlı olan yerli ailələrə xitab edir. Beləliklə, cəmiyyətə çox dərin məna kontekstində ciddi mesajlar verilir: həqiqi “qala” sakinləri hələ də köhnə şəhərdə yaşayırlar və onlar İçərişəhərin özü kimi qədim tarixə malik olan və nənə-babalarının miras qoyduqları əşyalardan istifadə edirlər. Əcdadlarının yadigarı olan hər bir eksponat konkret ailələr üçün əziz və qiymətlidir. Onların arasında təxminən üç yüz illik tarixi və öz kökləri ilə Qalaya bağlı olan insanlar da var.

 

“Mənim Köhnə şəhərim” sərgisində təqdim edilən yüzdən çox eksponatın ən qədimləri XVIII əsrə aiddir, ən müasirləri isə XX əsrin yadigarıdır. Bu əşyalar arasında musiqi alətləri, dini eksponatlar, sənəd və fotoşəkillər, nəfis aksesuarlar da var. Sonuncular diqqəti onunla cəlb edir ki, onlar çox vaxt gəlinlərin cehizlərinə daxil edilib. Ailələr indi də bu əşyaları səliqə ilə saxlayırlar. Ekspozisiyada, həmçinin XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərinə aid müqəddəs kitabları da görmək olar. Sərginin ən maraqlı eksponatlarından biri Bakının müdafiəsində öz qoşunu ilə iştirak etmiş türk sərkərdəsi Nuri Paşanın igidliyi ilə fərqlənən İçərişəhər sakininə hədiyyə etdiyi xəncərdir. Bu nadir eksponatı həmin şəxsin nəvəsi təqdim edib və onun ailəsi xəncəri bu günədək sevə-sevə qoruyub saxlayır. Sərgidəki hər bir əşya böyük tarixi hadisələrin şahididir, həmçinin qədim Bakının etnoqrafik dəyərlərini, bədii yaradıcılıq aləmini, ailə-məişət ənənələrini əks etdirir.

 

Sərgidə nümayiş etdirilən bütün eksponatlar onların həqiqi olmasını müəyyən edən mütəxəssislər tərəfindən yoxlanılıb. Onların hər biri işarələnib və etiketlər vurulub.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

Cümə axşamı, 23 Noyabr 2023 09:00

Studiyasız musiqimiz bir yana çıxa bilmir…

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı 

Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru Siyavuş Kəriminin musiqimizin problemləri ilə bağlı dəyərli fikirlərini təqdim edir. Tanınmış musiqi xadimi bir nömrəli problem kimi studiyasızlığı göstərir. 

 

Azərbaycan musiqisi dünyada heç yerdə qəbul edilmir. Çünki Azərbaycanda yazılan musiqilər beynəlxalq standartlara cavab vermir.

Elementar bir şeyi deyim, Azərbaycanın himni İngiltərədə yazılıb. O 3 dəqiqəlik səsyazmaya görə Azərbaycan İngiltərəyə 200 000 funt sterlinq pul ödəyib. Məgər Azərbaycanda lazımi studiya yaradıb onu burada etmək olmaz? Biz studiyasız heç yerə çıxa bilmərik, bilməyəcəyik. 

Qeyd edim ki, yaxşı keyfiyyətli səsyazma studiyasından əvvəl ölkədə yaxşı səs rejissorları  olmalıdır, onları yetişdirməliyik. Əvvəllər bizim səs rejissorlarımızın əksəriyyəti bəstəkarlar idi. Onlar xarici ölkəyə gedərək, bunun məktəbini öyrənir, daha sonra vətənə geri qayıdaraq, onu tətbiq edirdilər. Bu bir sənətdir. Əlbəttə, yaxşı avadanlıq da olmalıdır, amma qeyd etdiyim kimi, ilk öncə yüksək səviyyəli səs rejissorları yetişdirməli, onları oxutdurmalıyıq.

Azərbaycanda, Bakı şəhərində demək olar ki, böyük orkestr üçün studiya yoxdur. Ola bilsin ki, studiya var, amma lazımi avadanlığı yoxdur. Avadanlıqdan başqa səsyazma studiyasında mikrofonlar olmalı, həmçinin nöqtələr olmalıdır ki, hansı ifaçı harada oturmalıdır və sairə. Bu, böyük, nəhəng prosesdir və onu etmək lazımdır.

Şəxsən mən bu yaxınlarda “Zəfər” simfonik poemasını yazmışam və onu çox çətinliklə səsyazma studiyasında “Youtube” üçün yazdırmışam. Ona görə ki, 100 il keçsə belə, əsərim “Youtube”də qalsın və bu əsəri axtarıb, dinləmək hər kəs üçün əlçatan olsun. Yəni not öz yerində, amma bunu səsləndirmək və studiyada yazdırmaq lazımdır. İstər-istəməz notlar illər keçdikdən sonra saralır, köhnəlir, amma onu yazdıranda ömürlük qalır.

Beləliklə, son əsərimi çox çətinliklə yazdırdım. Çünki bütün xor eyni zamanda studiyaya girə bilmir, onların səsini eyni vaxtda yazmaq olmur. Ona görə də hər dəfə  4 və yaxud 5 nəfər olaraq, bu səsləri yazdıq. Amma avadanlıq olsaydı, bütün bunları cəmi 4-5 dəfəyə yazmaq olardı. Yəni təsəvvür edin, biri var ki, orkestr girsin, 4-5 dəfəyə səs yazılsın, biri də var ki, ifaçılar 2-3 nəfər olaraq girib, səsləri yazdırırlar. Bu, çox çətin prosesdir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

Kənan Məmmədli, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Ölkəmizdə İsrail-Fələstin müharibəsinə münasibət ikilidir. Siyasi faktorlar da əsas gətirilir, dini faktorlar da.

 

Mən sadəcə sizə Azərbaycanın adını ucaldan məşhur yəhudi əsilli vətəndaşlarımızın adlarını sadalamaq istərdim. İçlərində Qarabağ müharibəsi qəhrəmanı, Nobel mükafatçısı, minlərlə insanın xilaskarı, ulduz müğənni, şahmat çempionu, milyardçı - kim desən var.

Yevsey Gindes, 

Lev Landau, 

Lütfi Zadə, 

Mstislav Rostropoviç, 

Qavriil İlizarov, 

Leonid Vaynşteyn, 

Naum Xinkis, 

Mirzə Xəzər, 

Yuli Qusman, 

Mixail Qusman, 

Hacımurad Yegizarov, 

Lev Yelisavetski, 

Mixail Basin, 

Qod Nisanov, 

Telman İsmayılov, 

Emin Ağalarov, 

Zarax İliyev, 

Timur Vaynşteyn, 

Teymur Rəcəbov, 

Vado Korovin, 

Xəyyam Nisanov, 

Aaron İsmayılov, 

Albert Aqarunov, 

Arye Qut, 

Bella Davidoviç, 

Məryəm Şabanova, 

Timur Rodrigez, 

Emmanuil Vitorqan...

Və sonda heç bir şərh vermək istəmirəm.

 

Şəkillərdə: Ötən əsrin əvvəllərində on minlərlə azərbaycanlı uşağı epidemiyalardan xilas edən həkim Yevsey Gindes və Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, əfsanəvi tankçı, ermənilərin qənimi, Şuşa şəhidi Albert Aqarunov. 

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

Leyla Səfərova, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Ruhumda açılan hər yarayla bir addım daha atmışdım halbuki sənə. Oxuduğum hər kitabda axtarmışdım mənə aid olmayan gülüşlərini, baxışlarını, tapa bilməmişdim. Axtarmışdım, həm məni qovduğun üçün səndən gedən bütün yolları, həm sənsiz köz olan qəlbimi göstərmək üçün sənə gələn yolları axtarmışdım…

Dinlədiyim hər mahnının sevdiyim hər cümləsi idin sən. Ruhumun, hislərimin ən dərinliyində, sevginin ən gözəl yaşında qəlbimdə taxt quran idin. Və indi yoxkən də var olansan bir az məndə. Var olacaqsan, bilirəm. Qələmim yazacaq, bir ömür səndən yazacaq. Susmayacaq, mən susacam, o danışacaq. Və mən sənə gələn yollarda azacağam bir ömür. Bilə-istəyə, dönüb dolaşıb nə sənə gələcəyəm, nə səndən gedəcəyəm. Bir ömür o cığırlarda sənin gəlib almanı gözləyəcəyəm, yaralı uşaqtək səni gözləyən gücsüz vücudumu.

Ali Ashikarın hər cümləsində dönürəm biraz özümə, özlüyümə. Onun da dediyi kimi, səni sevmək mənim vaxtımı almayıb, hə. Səni sevmək məndən məni, ruhumu alıb, sevgilim.

Yağan yağış yox, yoxluğun üşüdür bu gün məni... Xatirə dəftərindən bir vərəq daha göndərdim sənə. Təki sən sağlıcaqla qal, mən arxanca baxaram. Sən sağlıcaqla qal, mən yollarını gözlərəm...

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Güney Azərbaycan Poeziyası Antologiyası layihəsində portalımızın Güney təmsilçisi Əli Çağla bu dəfə sizlərə Sara Nacinin   şeirlərini təqdim edir. 

 

 

Sara Naci kimi tanınan Sara Məhəmmədi əfqan əsillidir və 1990-cı ildə Tehranda anadan olub.  1990-cı ildən şeir yazmağa başlayıb və 1998-ci ilin mayında “Səssiz keçidlər” kitabını nəşr etdirib.  O, hazırda Tehranda yaşayır və kino rejissorluğu üzrə təhsil alır.

 

 QIRMIZI MEYVƏ

 

Kədərlə yuxarı baxdı

Qırmızı bir meyvə dərdi

Kökləri yerin dərinliklərini axtarıb və günahkarların qanını soran

Böyük bir ağacdan

Və bütün fəsillərdə

Şeytanların başlarını

Meyvə verir

Bir cəhənnəm arxın qırağında oturdu

Və meyvəsini dişlədi.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

İngiltərənin əfsanəvi “Blue” qrupu ilk dəfə Bakıda çıxış edəcək.

 

Konsert 2024-cü il fevralın 15-də Heydər Əliyev Sarayının səhnəsində baş tutacaq.

“Blue” İngiltərənin kişilərdən ibarət qrupudur, onun mahnılarından ibarət albom 7,9 milyon ümumi tirajla satılıb. Qrupun tərkibinə Dunkan Ceyms, Entoni Kosta, Li Rayan və Saymon Vebb daxildir. Qrup Elton Conun məşhur “Sorry Seems to Be the Hardest Word” mahnısını ifa etdikdən sonra bütün dünyada tanınıb.

Qrup “BRIT Awards 2002”də “Best Newcomer”, “Smash Hits Awards”da “Best Newcomer” , eləcə də “Capital FM Awards”da “Best Single”, “Best Newcomer” və “Best Pop Act” kimi çoxsaylı mükafatlara layiq görülüb.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.11.2023)

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.