
Super User
2 aprel – Beynəlxalq Uşaq Kitabı Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib
2 aprel 2025-ci il tarixində F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasında “Beynəlxalq Uşaq Kitabı Günü”nə həsr olunmuş uşaq kitab sərgisi təşkil edilib. Bildiyimiz kimi, Beynəlxalq Uşaq Kitabı Günü hər il aprelin 2-də qeyd olunur və uşaq ədəbiyyatının əhəmiyyətini vurğulamaq, uşaqlara kitab oxumağın faydalarını anlatmaq məqsədini güdür.
Bu gün, həmçinin, uşaqların oxuma vərdişlərini inkişaf etdirmək və onlara dünyanı kitablar vasitəsilə daha yaxşı anlamağa kömək etmək məqsədini daşıyır.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Kitabxanadan verilən məlumata görə, sərgidə Azərbaycan və dünya uşaq ədəbiyyatı nümunələri sərgilənib.Tədbirdə tanınmış uşaq yazarları Reyhan Yusifqızı, Mehriban Nağıyeva, Gülizar İbrahimova və Zahirə Cabir iştirak ediblər. Oxucularla görüşdə yazarlar kitabları haqqında məlumatlar verib, oxucuların suallarını cavablandırıblar. Yazıçılarla canlı ünsiyyət qurmaq şagirdlər üçün unudulmaz təcrübə olub, onlar yaradıcılıq prosesi, kitablarının mövzuları və uşaq ədəbiyyatının əhəmiyyəti barədə maraqlı məlumatlar əldə ediblər. Tədbirdə 1 saylı Uşaq evi sosial xidmət müəssisəsinin, Mickey's House uşaq bağçasının körpələri, 49, 151, 164, 194, 281 nömrəli ümumtəhsil məktəblərinin şagirdləri iştirak ediblər. Tədbir iştirakçılarını və qonaqları salamlayan kitabxananın direktoru Şəhla Qəmbərova çıxış edərək “Beynəlxalq Uşaq Kitabı Günü”nün əhəmiyyəti və kitabxananın bu istiqamətdə gördüyü işlər barədə məlumat verib və bildirib ki, kitabxana tərəfindən uşaqların kitab oxuma vərdişlərini inkişaf etdirmək, mütaliəyə həvəs yaratmaq və uşaq ədəbiyyatını təbliğ etmək məqsədilə mütəmadi olaraq bu cür tədbirlər təşkil edilir. Beynəlxalq Uşaq Kitabı Günü, uşaqları oxumağa təşviq etməklə yanaşı, həm də cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıracaq gənc nəsillərə müsbət təsir göstərir. Bu günün keçirilməsi, dünyada kitabların və təhsilin vacibliyini bir daha vurğulamaq üçün əhəmiyyətlidir.
Tədbirin sonunda tədbir iştirakçılarına musiqi proqramı təqdim edilib. Musiqiçi, pianoçu Sevil Qasımovanın rəhbərliyi altında gənc və istedadlı fortepianoçular klassik əsərlər və uşaq melodiyalarından ibarət musiqi nömrələri ifa ediblər. Kitab və musiqinin vəhdəti tədbirin daha yaddaqalan və ruhlandırıcı keçməsinə şərait yaradıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.03.2025)
"Ulduz"lu görüşlər"in növbəti qonağı yazıçı Varis oldu
Taleh Mansur, “Ədəbiyyat və incəsənət” üçün
Ulduz" jurnalının təşkilatçılığı ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda yazıçı Varislə görüş keçirilib. Görüş jurnal redaksiyasının həyata keçirdiyi "Ulduz"lu görüşlər”in növbətisi idi.
Azərbaycan Univerisiteti tələbələrinin iştirak etdiyi tədbiri "Ulduz" jurnalının baş redaktoru Qulu Ağsəs açaraq, Varisin yaradıcılığı haqda geniş məlumat verib. Jurnalın şöbə redaktoru Taleh Mansur gənc filoloqlara onları maraqlandıran suallarla yazıçıya müraciət etməyə çağırıb. Gənclərlə görüşə məmnunluqla qatıldığını bildirən yazıçı Varis, öz təcümeyi-halını danışıb, jurnalist, naşir və ədib kimi keçdiyi yola nəzər salıb.
Varis tələbələrə onu da xatırladıb ki, "Ulduz" jurnalı və "Ədəbiyyat və incəsənət" portalı dost mətbu orqanlardır, "Biri ikisində" adlı birgə layihələri illərdi uğurla davam edir.
Öz yazı texnikası və ədəbi düşüncülərini bölüşən Varis gənc filoloqların suallarını cavablandırıb, onlara imzalı kitablarını hədiyyə edib.
Qeyd edək ki, "Ulduz"lu görüşlər"in növbəti qonağı yazıçı Əyyub Qiyas olacaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Azərbaycanın mədəniyyət nazirinin müavini ilə görüşüb
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Aktotı Raimkulova və Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət nazirinin müavini Murad Hüseynov arasında görüş keçirilib. Görüş zamanı ortaq layihələrin icrası, o cümlədən Fond və Nazirlik arasında gələcək əməkdaşlıq istiqamətləri ilə bağlı ətraflı fikir mübadiləsi aparılıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Fonddan verilən məlumata əsasən, görüşdə həmçinin Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru Kamilə Dadaş-zadə və prorektoru Lalə Hüseynova, eləcə də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Folklor İnstitutunun direktoru Hikmət Quliyev iştirak ediblər.
Görüş çərçivəsində Türk dünyasının zəngin mədəni irsinin qorunması və təbliği, o cümlədən birgə tədbirlərin, festivalların və konfransların təşkili məsələləri müzakirə edilib.
Tərəflər, həmçinin, Üzeyir Hacıbəyli Beynəlxalq Musiqi Festivalı çərçivəsində baş tutacaq tədbirlər, Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun festivalda iştirakı haqqında danışıblar.
Aktotı Raimkulova Türk dövlətləri arasında mədəni əlaqələrinin daha da inkişaf etdirilməsinin vacibliyini qeyd edərək, Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən Fondun fəaliyyətinə göstərilən dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib.
Murad Hüseynov yeni layihələrin ərsəyə gəlməsi və faydalı işbirliyinin yaradılası üçün əvəzsiz platforma olan bu kimi görüşlərin mütəmadi əsasda təşkil edilməsinin önəmini vurğulayıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)
Xanım Aktotı Raimkulova Memarlıq və İnşaat Universitetinin rektoru ilə görüşüb
1 aprel 2025-ci il tarixində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Aktotı Raimkulova Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin rektoru, professor Gülçöhrə Məmmədova ilə görüşüb.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Fonddan verilən məlumata görə, görüş zamanı iki qurum arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, Fondun layihələrində gənclərin fəal iştirakının dəstəklənməsi, eləcə də Fondun nəzdində yaradılmış Türk Dünyasının Bərpaçılarının və Arxitektorlarının Məşvərətçi Şurasının fəaliyyəti barədə fikir mübadiləsi aparılıb.
Görüşdə həmçinin Türk Dünyasının mədəni irsinin qorunması və bərpası sahəsində birgə təlimlərin, elmi seminarların və təcrübə proqramlarının təşkili məsələləri müzakirə edilib, Türk dünyasının memarlıq irsinin bərpası istiqamətində birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi ilə bağlı razılığa gəlinib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)
ANAİB məktəblilər arasında mütaliə yarışı keçirəcək
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi Müşahidə Şurasının elan etdiyi müsabiqənin 2025-ci il üzrə nəticələrinə görə “Azərbaycan Nəşriyyatları Assosasiyası” İctimai Birliyinin (ANAİB) “Zəfərin uşaqları ilə Oxu Marafonu” – Şimal bölgəsi (Quba, Qusar, Xaçmaz) məktəblilərinin mütaliə yarışı layihəsi orta Qrant müsabiqəsinin qaliblərindən seçilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Birlikdən verilən xəbərə görə, bu, ANAİB-in qazandığı ilk qrant layihəsidir.
Layihənin əsas məqsədi şimal bölgəsində məktəblilər arasında oxu vərdişlərini inkişaf etdirmək, gənclərə vətənpərvərlik ruhunu aşılamaq, milli-mənəvi dəyərləri təbliğ etmək və Azərbaycan dilinin zənginliyini göstərməkdir.
Layihədə nəzərdə tutulan fəaliyyətlər hədəf qruplarını daha çox nəzəri baxımdan deyil, praktiki olaraq bu prosesə cəlb etməyi nəzərdə tutur:
- 300 şagird, 18 müəllim və 6 kitabxanaçı mütaliə vərdişləri ilə bağlı önəmli təcrübə qazanacaq;
- Quba, Qusar, Xaçmaz rayonlarından layihəyə cəlb edilmiş məktəblər 450 ədəd kitabla təmin olunacaqlar;
- Quba, Qusar, Xaçmaz rayonlarında oxuyub-anlama mövzusunda 6 kitabxanaçı, 108 müəllim təlimlər keçəcək;
- Quba rayonunda 3 günlük kitab festivalı baş tutacaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)
Qubanın Əhmədovlar ailəsinin 9 uşağından biri
Elman Eldaroğlu, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Ölkənin parlamentində təmsil olunmaq hər adama nəsib olmur. Zarafat deyil, on milyonluq əhalinin arasında yüz iyirmi beş adamdan biri olursan. Bu isə təsadüf ola bilməz. Gərək buna Allahın da izni olsun. O ki qaldı xalqın məhəbbətini qazanmağa, bu artıq həmin adamdan fədailik tələb edir...
Bu gün sizə dörd çağırış deputat olmuş Vahid Əhmədovdan söhbət açmaq istəyirəm. O, 1947-ci ildə Quba rayonunun Qonaqkənd qəsəbəsində dünyaya gəlib. Qonaqkənd orta məktəbini qızıl medalla bitirdikdən sonra, Azərbaycan Politexnik İnstitutunda ali təhsil alaraq mühəndis-energetik ixtisasına yiyələnib. Dörd il indiki Səttərxan adına maşınqayırma zavodunda fəhlə, sex ustası, sex rəisi vəzifələrində çalışıb. 1971–1972-ci illərdə Sovet ordusu sıralarında xidmət edib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra, yenidən maşınqayırma zavoduna qayıdaraq orada beş il sex rəisi vəzifəsində işləyib. Daha sonra Bakı Radio zavoduna keçərək orada sex rəisi, istehsalat şöbəsinin rəisi vəzifələrində əmək fəaliyyətini davam etdirib. 1981–1983-cü illərdə Bakı Dəzgahqayırma İstehsalat Birliyində baş mühəndis vəzifəsində çalışıb. 1983–1986-cı illərdə "Bakı fəhləsi" adına maşınqayırma zavodunun, 1986-cı ildə Keşlə maşınqayırma zavodunun, 1989-cu ildə "Bakneftmaş" İstehsalat Birliyinin baş direktoru olub. 1989–1992-ci illərdə Almaniyada Bonn Menecment İnstitutunda təhsilini davam etdirərək, menecment-iqtisadçı beynəlxalq diplomuna layiq görülüb. Almaniyada təhsilini başa vurduqdan sonra, 1992- ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə baş nazirin müavini vəzifəsinə təyin olunub. Bir qədər bu vəzifədə çalışdıqdan sonra baş nazirin birinci müavini vəzifəsi ona həvalə edilib. İki il sonra bu vəzifədən azad olunub. Həyatının sonrakı hissəsi parlamentlə bağlı olub. Xidmətlərinə görə "Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi" fəxri adına və “Şöhrət” ordeninə layiq görülüb. Hazırda təqaüddədir...
Tükənməz həyat enerjisi var. Qərarlı davranışı ilə başladığı hər işi sonuna çatdırmağı bacarır. Güclü əsəb sisteminə, yaradıcı təfəkkürə, mahir idarəetmə qabiliyyətinə malikdir. Həllini tapmamış problemlərə nifrət edir. Hər zaman yenilik arzusunda olması ən diqqət çəkən xüsusiyyətlərindən biridir. Sərbəst insandır, müstəqilliyinin məhdudlaşdırılmasını, fəaliyyətinə sərhəd qoyulmasını sevmir. Ona məmnun olmadığı nəyisə bəyəndirməyə çalışmaq olduqca çətin və yorucudur. Həssas təbiəti var, yardım etməyi, necə deyərlər, ehtiyacı olanlara əl tutmağı xoşlayır. Praktiki zəkası çox inkişaf etdiyindən mülahizə və təhlillərdə çətinlik çəkmir...
Deyir ki,- “Atam mühasib, anam isə evdar qadın idi. Böyük ailəmiz vardı- 7 qardaş, 2 bacı olmuşuq. Birinci sinifdən 10-cu sinifə kimi təhsil aldığım orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirmişəm. Bütün bu 10 ildə “5”dən başqa qiymət almadım. Halbuki, çox çətin şəraitdə yaşayırdıq. 10-12 yaşımdan etibarən ailəmizin dolanışığına kömək etmək, çörəkpulu qazanmaq üçün dərsdən sonra meşəyə odun qırmağa gedirdim. Gətirib, həmin odunları kənddə satır, ailəmizin ehtiyaclarına xərcləyirdik. Bir müddət sonra böyük qardaşım Bakıda Tibb İnstitutuna daxil oldu. Artıq tələbə olan qardaşıma da maddi köməklik etmək lazım gəlirdi. Kəndimizdə bütün ailələr bizim kimi yaşamırdı. Bəzi ailələrdə uşaq sayı az olduğundan həyat şəraiti normal idi. Bizim kimi çoxuşaqlı ailələrdə isə uşaqların hamısının geyinib-keçinməsi, oxuması maddi problemlərə səbəb olurdu. Evimizdən yalnız atam işləyirdi. Gəlir az, külfət çox olduğuna görə, bütün ailənin atamın maaşı ilə dolanması mümkün deyildi. İşləməsəydim oxumaq, Bakıda təhsil alan qardaşıma maddi kömək etmək imkanımız olmazdı...”
Uşaq yaşlarından çevikliyi, qoçaqlığı ilə fərqlənib. Böyüdüyü ailənin maddi problemlərinin həllində bacardığı qədər fəallıq göstərib. Ata-anasına yardımçı olub...
Göründüyü kimi, aşağıdan yuxarıya uzun yol keçib. Kifayət qədər savadlıdır və zəngin təcrübəsi var. Məhz bunların sayəsində iqtisadiyyatı güclü bilir, verdiyi proqnozlar doğru çıxır. Bir iqtisadçı millət vəkili kimi də fəal olub, xalqın mənafeyinə uyğun çıxışları ilə rəğbət qazanıb. Mənəviyyata bağlı, ənənəyə sadiq adamdır. Heç vaxt insanlara yuxarıdan aşağı baxmaz. Necə deyərlər, uşaqla uşaq, böyüklə böyükdür. Kiminsə xətrinə dəymək, kobudluq etmək təbiətinə ziddir...
Bəli, haqqında danışdığım Vahid Əhmədov Azərbaycan xalqının sevimli ziyalılarından biridir və xalqı sevməyi bacardığından ürəklərdə yuva qura bilib. Bu gün deputat olmasa da adı ehtiramla çəkilir...
Aprelin 2-də - yəni bu gün 78 yaşı tamam olur. Ona ağrı-acısız günlər, hələ uzun müddət ayaqüstə olmağı arzulayırıq.
Yaxşı kişinin yeni yaşı mübarək olsun!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.05.2025)
BİR ŞAİR, BİR ŞEİR – “Ağaca verdiyin əzab”
İlkin Vəliyev, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bir zaman bu ağac üstə əsirdin
Üzülərdin dəysə bir əl ağaca.
Sən bir-bir budağın nədən kəsirdin?
Hər gün su verdiyim özəl ağaca.
Allaha şəkk deyil, sənin təkliyin?
Günahla eynidir etdiyin savab.
Az deyilmiş kimi mənə verdiyin,
Bəs nədir ağaca verdiyin əzab?
Ruhumu özünə edəndə sirdaş,
Sevgimə sədd çəkdin hasarlar kimi.
Sənin ürəyindən çıxmayaydım kaş,
Taxtaya saplanmış mismarlar kimi.
Qoydum bir kənara qəmi, kədəri
Gör ümidimizi necə incəltdin...
Ağacdan qurduğun yelləncəkləri,
Bəyənməyib bizə tabut düzəltdin.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)
GAP Antologiyasında Məryəm Səfəvinin “Müharibəsiz sevgi” şeiri
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Güney Azərbaycan Poeziyası Antologiyası layihəsində Təbriz təmsilçimiz Əli Çağlanın növbəti təqdim etdiyi şair Tehranda yaşayan Məryəm Səfəvidir.
Məryəm Səfəvi
Tehran
MÜHARİBƏSİZ SEVGİ
Həyat müharibələrlə doludur.
İnsanın ilk müharibəsi isə
Beləsi bir başlanğıcı olmalıdır;
Həvva ilə şeytanın arasındakı müharibə!
Həvvanın şeytana tovlanıb da,
Yasaq almanı dişləməsi!
İnsanın doğulmanın isə səbəbi
Doğulduğundan bəri müharibələrdə olmasıdır.
Onun üçün,
Doğulduğumuz gündən bəri,
Hər gün müharibədəyik, özümüz ilə!
Türlü-türlü müharibə meydanlarında
Döyüşürük bir-birimiz ilə.
Bəzən də
Müharibə meydanlarının
İçərisində doğulmuşuq sanki biz!
Özümüz heç bilmədən,
İstəmədən də döyüşürük, hər birimiz!
Bu isə bizim cəzamızdır,
Yasaqların qarşısında
Baş qaldırdığımız üçün!
Biz insan oğlu insan
Məhkum doğulduğumuzu bilə-bilə,
Ağlaya-ağlaya
Ayaq qoymuşuq bu dünyaya
Anamızın bilməzdən etdiyi cinayətinə xatir.
Biz ağrı çəkməliyik indi bu gün,
Sınmalıyıq,
Sınaqdan keçə bilmədiyimiz üçün!
Bu bizə verilmiş olan
Cəza olmalıdır sanki əzəldən,
Biz bu müharibə ilə
Yaşamağa məhkum olmuşuq əbədə qədər.
Çünki müharibələr
İnsanın insanlığını bəlli edər,
Şeytanın isə şeytanlığını...
Bütün yanlışların sonu şeytandır
Həqiqət, tanrıya tərəf gedər...
Təkcə alıb da verdiyimiz
Bir şeylərimiz vardır müharibəsiz!
Bir sevgimiz vardır,
Bir də sevincimiz!
Bunlardır bu boyda dünyada, bizim
Qiymətsiz sayılan iki incimiz.
Bu dünyanın qalibi olmaq istərsənsə,
Sən sevgini əsirgəmədən,
Sevinclə, məhəbbətlə
Toxunmaqdan çəkinməyəcəksən
Büsbütün bu canlılara!..
Aldığımız cəzamızdan bizi, əlbəttə
Mütləq elə bunlar qurtaracaqdır,
nəhayət də.
Şeytana bir daha aldanıb da,
qulaq verməkdənsə,
Müharibəsizcəsinə
Könüllərin məmləkətini
Topsuz, tüfəngsiz fəth etməlisən!
Durmadan,
Çəkinmədən...
Bu bizim yasamızdır –
“Müharibəsiz sevgi...”
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)
QƏRBİ AZƏRBAYCAN NİSGİLİ - “Talın qalası”
Murad Vəlixanov, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bir millətin başına nə gətirilirsə gətirilsin, o millət heç vaxt keçmişini, gəldiyi soyu unutmur. Bu gün tarixi Azərbaycan torpaqlarından olan Qərbi Azərbaycanda yerləşən Talın qalası barədə danışmaq istəyirəm.
Talın mahalı coğrafi baxımdan İrəvan xanlığının şimal-şərqində Alagöz dağının cənub ətəklərində yerləşirdi. Arpaçay çayı mahalı Qars paşalığından ayırırdı.
Talın mahalı şimaldan Şörəyel sultanlığı, qərbdən Qars paşalığı, cənubdan Sərdarabad və Səədli mahalları, şərqdən Seyidli-Ağsaqqallı mahalları ilə həmsərhəd idi. Qərbi Azərbaycanın məşhur qalalarından olan Aşağı Talın qalası Aşağı Talın kəndinin cənub kənarında yerləşir. Qala iki cərgə dairəvi bürcləri olan qala divarları, kiçik məbədi və onun mərkəzi hissəsində ucaldılmış təyinatı barədə müxtəlif fikirlər səsləndiriilən tikilidən ibarətdir. Həmin tikili daha çox siqnal qülləsinə bənzədilir. Ümumiyyətlə, qala mövcud olduğu tarix ərzində öz dövrünün görkəmli tarixi-memarlıq abidələrindən biri kimi hesab edilir və bu kimi xüsusiyyətləri özündə cəmləşdirir.
Bu unikal quruluş Qərbi Azərbaycanın keçmiş tarixi sirrlərini yaşadan sübutlardan biri kimi göstərilir.
Sonradan sturuktur qismən təmir edilib, ibadətgahı isə tamamilə yenidən qurulmuşdur. Qalanın şərq divarında 1174-cü ilə aid ərəbcə kufi xətti ilə yazılmış ithab yazısı mövcuddur. Mətndə qeyd edilir: “ Allah ucaltsın. 570-ci ilin mübarək səfər ayında bu möhkəm qalanın ağası şahzadə, böyük spasalar, iman sütunu, islamın vəsf edəni sultan ibn Şavur ibn Mahmud”.
Tikili Anidə hökmranlıq edən Şəddadi şahzadələrindən olan Sultan İbn Mahmuda aid edilir. Qalanın ətrafını səkkizguşəli divar əhatə edir və XIX əsrin əvvəllərində tikilmişdir. Səkkiz dənə qala və pərdə divarlarından ibarət davamlı xətt daxili istehkamları əhatə edir. Şimalda yeddi dənə müntəzəm çoxbucaqlı istehkam, bir dənə yarımdairəvi və ya "aypara" qala yerləşir. Aşağı Talın kəndində yerləşən yarımdairəvi və nizami istehkamlar arasındakı pərdə divarları birincisi bitişik çıxıntılı istehkamlarla qorunsun deyə bir qədər bucaqlıdır. Əsas darvaza şimal bastionun şərqindən sağ bucaq altında daxil olmağı tələb edir. Bu dizayn basqın zamanı süvarilərin girişi doldurmasına mane olur.
Tağvarı darvazanın üstündə yerləşən xarici divarda "panellər"də aşağı relyefli aslan təsvirləri var. Alçaq düzbucaqlı onbucaqlı daxili divar qala qoruğunu və ona bitişik X əsrə aid Müqəddəs Sarkis kilsəsini əhatə edir. On orijinal yarımdairəvi istehkamdan beşi ayaqda qalır. Qalıq XII əsrə aid olduğu ehtimal edilən dörd yarımdairəvi qüllədən ibarətdir ki, onlar daha sonra X əsrin əvvəllərində tikilmiş istehkamlara bərkidilmişdir.
Təbii ki, düşmən tapdağında olan torpaqlarda qalmış abidə indi uçulub dağıdılmışdır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)
“Bir qaranlıq otağın küncündən boylanıram sənə...” - Şamil Ənvəroğlunun şeirləri
“Ədəbiyat və incəsənət” portalı sizlərə Şamil Ənvəroğlunun şeirlərini təqdim edilir.
BİZİ UNUTMA, TANRI...
Bizi unutduğun yerdən yazıram sənə, Tanrı.
Demək istəyirəm ki,
bir boşluğa yığılmış axar su kimiyəm,
bu yer mənimki deyil,
yad nəfəslər duyuram ətrafımda.
Yad əllər toxunur əllərimə,
itkin düşən bədənimi axtarıram ümidsizcə...
Mənim deyil bu ömür də,
bu dünya da...
Nəsə yanlış olmalı...
Səssizəm, çaşqınam...
Sınıq ümidlərin batdığı sabahlar kimiyəm-
xəstəyəm, qırğınam...
Bir qaranlıq otağın küncündən boylanıram sənə.
Demək istəyirəm ki,
beynimdə bir yalnızlıq simfoniyası,
qəlbimdə bir həsrət nəğməsi səslənir neçə vaxtdır, aramsız və nədənsiz...
Hər dəfə qapı səsinə diksinirəm,Tanrı.
Yenə də gələn ağrılar olacaq deyə, yeyirəm içimi.
Demək istəyirəm ki,
gələnlərim heç xoş nəsə olmadı ki...
Ya susmayan hıçqırıqlar döydü qapını,
gözü yaşlı, sözü yaşlı,
ya da aldanıb sınmış adamlar,
sürüşkən ayaqlı, yüngül başlı...
Zamanla göz yaşına düşüb üzməyi də öyrəndim.
Bir vaxtlar bir damla acıda boğulurdum çarəsizcə,
indi isə nə dəryalarda üzürəm, nə dəryalarda...
Demək istəyirəm ki,
yanlışlığın deyil, yaxşılığın əsarətinə düşdüm,
yaxşı olmaqdan da bezərmiş insan.
Və içimdə bir dəli üsyan da var bütün pisliklərə...
Sanki min illərin dərviş yolçusuyam,Tanrı,
elə ağır yorğunam ki,
əsir torpaq misali,
nə alan var, nə verən,
elə ağır susqunam ki,
sahibsiz məzar kimi,
nə gələn var, nə gedən...
Bir az mənasız ümidləri yaşamaqdan yoruldum,
bir az "dəyməz"miş deyilən insanları daşımaqdan,
bir az da heç enişləri olmayan yoxuşlara dırmaşmaqdan...
Sındı...
əlimdən düşüb sındı sən verən ümidlər də, Tanrı,
qəlbimdən düşüb sınan sevdalar kimi.
Üzümüzdən uzaq düşdü təbəssümlər, gülüşlər,
əməlindən yetim qalan qupquru sözlər kimi...
İnsan olmaq nə qədər də zormuş, Tanrı.
Ya "olmaz"ları görə-görə ölür adam,
ya dərd yükünü çəkə-çəkə,
ya da bir nankoru sevə-sevə ölür adam...
Demək istəyirəm ki...
Ya da boş ver, susuram...
Zatən görürsən özün,
hər şeyi də, hər kəsi də...
Ancaq səndən bircə xahişim var, Tanrı,
bircə xahişim...
Əgər imkan varsa,
əgər bacara bilsən, BİZİ UNUTMA...
***
Elə körpə arzular var
sınıq arzular içində,
həyat dolu,
ümid dolu...
Qıyıb da, ata bilmirik.
Neçə sevinc itkin düşüb
ağrıların arasında,
eşələyib hər bir günü
gəzirik, tapa bilmirik.
bu dünyanın bazarında
gün satıb
dərd alan olduq,
səsimiz də çıxan kimi
doğru ikən yalan olduq,
Həyat dedik,
sabah dedik...
için-için dolan olduq,
Sarılırıq boşluqlara,
donuruq, yata bilmirik.
yanımızdan ötüb keçir
biz gözləyən
sabahlar da,
adamlar da,
arzular da...
Bir də baxıb görürük ki,
gələn başqa,
üzümüzə gülən başqa,
içimizi didən başqa...
Elə də səssiz gəlirlər,
heç bilmirik gələn nəydi?
Bir baxırıq,
tufan qopdu,
sol tərəfə nəsə dəydi.
Sonra qəfil ağırlaşdı,
qəddimizi nəsə əydi,
Sonra əl açıb Tanrıya,
yerində tapa bilmirik.
***
Tənhalıq o deyil ki,
kimsə olmaya yanında,
Tənhalıq o ki, bu qədər çoxluq içində başını dizinə qoyub rahatca ağlaya biləcəyin,
bu gün ən zəif yerini bilib də,
sabah elə o həmin yerdən səni vurmayacaq bir kimsən yoxdur yanında.
Tənhalıq o ki,
arzun arzusu,
ümidin ümidi,
səbəbin səbəbi olan bir kimsən yoxdur yanında...
Sevmək o deyil ki,
təkcə əllərindən tutmağı,
sarılıb öpməyi,
çılğınca sevişməyi arzulayasan.
Sevmək o ki,
onun adını duyanda yenidən doğulasan bu dünyaya, yenidən...
Yenidən hər gün bir daha sevəsən o hər kəsin saydığın insanı.
Dünyan, sadəcə, ondan ibarət deyilsə,
dünyanı aydınlatmırsa, SEVGİ adlı günəşin,
nə yaşayıb
nə gördün ki sən?
Ölmək o deyil ki,
büküb atalar bir boşluğa,
sən də zamanla yox olasan bir ovuc torpaq şəklində.
Ölmək o ki, insan olmaqdan çıxıb olursan bir əşya,
ya da nəsə...
Ya bıçaq olarsan ümidlər doğrayan,
ya qazan olarsan nifrət qaynadan,
ya da gedər səndən səni SƏN edən hər şey,
qalar səndən geriyə yeriyən bir daş parçası hər gün öz ayağına dolaşa-dolaşa,
hər gün öz başına düşə-düşə.
Nəyi qaldı ki,
İNSAN olmaqdan çıxanların???
BİR ADI DA YENİDƏN DOĞULMAQDIR SEVMƏYİN...
Nəfəs bədənin,
sevgi ruhun Tanrısıdır,
bədən nəfəssiz,
ruh da sevgisiz olanda "adı var, özü yox"ların cəm halına çevrilər.
"Adı insan olanın həyatı bir ağrılı roman olar" demişdi nə vaxtsa bir şair.
Həyatlar əsərlərdə yaşar,
əsərlərdə gülər,
əsərlərdə ağlar...
Homer gözlərindən yetim qalandan sonra yazmışdı ən gözəl əsərini.
Bəlkə də, gözlər düşünməyin ən qəddar düşmənidir,
bəlkə də, düşünmək ruhun ən ağır işgəncəsidir.
Ən çox ağrıyanlar isə ən çox düşünənlərdir,
ən gözəl əsərlər bir ağrıyan ruhun ölüm duasıdır...
Və bir adı da ağrımaqdır yazmağın...
Dünənlər hər zaman kövrəldər,
ya xoş xatirələrin,
ya da "təəssüf"lərin melodiyası ağladar insanı.
Dünənlər sabahların keçmiş zaman formasıdır,
sabahlar dünənin gələcək zaman forması olduğu kimi...
İnsan dünəniylə kövrələr,
bu günüylə yaşayar,
sabahıyla ovunar...
Ağlamaq... ağlamaq dünyanın ən məsum duasıdır,
ən səssiz üsyanıdır,
ən gerçək üsyan faktıdır...
Və bir adı da səssizlikdir üsyanların...
İnsan sevgidən açılar,
sevgidən gülər,
sevgidən küsər,
sevgidən ölər...
Sevgi ən səmimi ibadətdir,
heç düşməyən hərarətdir...
İnsan sevəndə anlar həyatı,
yaşamağı,
yaşatmağı...
İnsan sevəndə anlar səssizcə danışmağı,
susub, susub uzlaşmağı...
İnsan ən çox itirəndə anlar itirdiyinin dəyərini,
ən çox itirənlər axtarar dünənini,
ən çox axtardığını tapmaz insan, tapmaz...
Sevgi axtarmaqla tapılmaz,
çağırmaqla gəlinməz,
istəyəndə var olmaz...
Sevgi özü gələr,
özü seçər insanını...
Sevgi ölməzdir,
insan ruhunda yaşamağa gələr,
sonra da bir həyat bitən kimi başqa bədənə köçər.
sevgi enerjinin müsbət halıdır,
qovuşanların xoşbəxtliyi,
ayrı qalanların müsibət halıdır.
Bir filmdə deyildiyi kimi:
"Bir insan əgər sevibsə,YAŞAYIB, demək"
Və bir adı da yenidən doğulmaqdır sevməyin...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2025)