Super User
Paşinyansayağı pAKT
Əkbər Qoşalı yazır
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı tanınmış şair, publisist Əkbər Qoşalının siyasi gəlişmələrini diqqətinizə çatdırır. Söhbət Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Azərbaycanla qarşılıqlı olaraq "Hücum etməmək haqqında Pakt" bağlanması təklifindən gedəcək.
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Azərbaycanla qarşılıqlı olaraq "Hücum etməmək haqqında Pakt" təklifini səsləndirib. İlk baxışda həncəri də gözəl səslənir, elə deyilmi? – Təklif keçmiş işğalçıdan və bugünkü “əvəzçıxma” qara “sevda”lısından gəlir, deyir gəlin Sülh danışıqlarını qoyaq bir qırağa, pakt imzalayaq. Əlbəttə, Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Paşinyana anındaca və tutarlı cavab verib – bu öz yerində; deyirəm, biz də bir kaç kəlmə deyək.
"Hücum etməmək haqqında Pakt" dedikdə, Ermənistana hərbi-siyasi rəhbərlik etmiş şəxslərin “ideal”ı Qaregin Njdenin əməl ortağı olduğu Hitlerin (ümumən alman faşistlərinin) irəli sürdüyü Sovet-Alman Paktı (“Molotov-Ribbentrop Paktı”) yada düşür. Əlbəttə, biz (Tanrıya şükürlər olsun) keçmiş SSRİ-nin oxşarı olmasaq da, faşist Almaniyasının son illərdəki ən uyğun oxşarı (cırtdan dövlət olsa belə) Ermənistandır. O zaman faşist Almaniyası, bu zaman faşizmdən arınmamış Ermənistan pakt irəli sürür. “Molotov-Ribbentrop Paktı” işləmədi – işğalçı Almaniya üçün bir müddətlik fürsət yaratmış oldu, vəssalam (keçmiş SSRİ-nin, Kremlin dərdinisə o vaxt-bu vaxt biz çəkəsi deyilik, təbii). Məsələ bu ki, XX yüzildə iki dəfə dünyanı qana çalxalamış, nəhayət iki ağır məğlubiyyətdən sonra faşizmdən rəsmən imtina etmiş Almaniya 1939-cu ildə müvafiq pakt irəli sürərkən gizli məram-məqsədə malik idi. Əvəzçıxma şakərli, fürsət qovalayan Ermənistanın da çirkin məqsədləri var. “Molotov-Ribbentrop Paktı”ndan 85 il keçib, amma böyük alman faşizmindən cırtdan Ermənistanın materiyasına keçən faşizm və fürsətçilik ötüb-keçməyib... İrəvanda oturanlar gah Moskvadan, gah Berlindən, gah da Starsburq, Paris qarışıq Fransadan, okeanın o tayından – Vaşinqtondan (Vaşinqtonun deformasiyaya uğramış tərs üzü Tehrandan) və b. mədəd uma-uma, görə-görə girlənmək istəyir...
“Hücum etməmək haqqında Pakt” təklif edən Paktinyan, pardon, Paşinyan, paktdan öncə bir sürü daxili akt icra etməlidir. – Konstitusiyasını, dövlət ideologiyasını (habelə qonşularla münasibətlərə dair gizli məqsədlərini), dərsliklərdən anti-Azərbaycan (anti-Türk) materiallarını çıxartmalı; qondarma “erməni soyqırımı” haqqında məramları köklü surətdə dəyişməli, o cümlədən (terrorçulara qoyulmuş) bütün anti-humanist abidələri sökməlidir;
Ermənistan qeyd-şərtsiz olaraq, 4 minə yaxın azərbaycanlı əsir-girovun taleyinə aydınlıq gətirməlidir;
Ermənistan səhih “mina xəritələri”ni tam şəkildə Azərbaycana təhvil verməlidir;
Ermənistan Naxçıvanın blokadasına son qoymalı, bəlli Üçtərəfli Bəyanata uyğun olaraq “Zəngəzur Dəhlizi”nin açılmasını təmin etməli – ən azından buna uyğun iradə nümayiş etdirməldir;
Ermənistan öz hərbi bölüklərini Kərkidən və Qazaxın 7 kəndindən qeyd-şərtsiz geri çəkmək surətiylə, delimitasiya, demarkasiya müzakirələrinə səmimi hazırlıq nümayiş etdirməlidir;
Ermənistan Qərbi Azərbaycan İcması ilə Tarixi qayıdışa dair danışıqlara hazır olduğunu açıqlamalıdır.
İlla da paktdan söhbət gedəcəksə, o zaman Ermənistan 30 il boyunca Azərbaycana qarşı törətdiyi dövlət cinayətlərini, o cümlədən soyqırım aktlarını etiraf etməyə, Azərbaycana vurduğu ziyana görə təzminat ödəməyə, Azərbaycan dövlətindən, xalqından üzr istəməyə hazır olduğunu nümayiş etdirməlidir.
Özü də, bu vurğuladıqlarımız yalnız Paşinyan hökuməti tərəfindən deyil, bütün aparıcı partiyalar (ən azı parlament partiyaları yaxud Ermənistan Avropa Şurasına üzv olarkən, (hökumətlə yanaşı) müvafiq öhdəliklərə qol çəkmiş partiyalar), habelə böyük vətəndaş cəmiyyəti institutları tərəfindən də qəbul görməlidir.
Yuxarıda sadaladıqlarımız olduqdan sonra pakta nə hacət? – Artıq Böyük Barış Anlaşmasına (Sülh Müqaviləsinə) yollar açılmış olacaq... Belə bir Anlaşma isə ən çox Ermənistana lazımdır. İstəmirlərsə, bizə ya Anlaşma, yaxud Ermənistan adlı dövlətmi lazımdır?.. – Müzəffər Ali Baş Komandanın mübarək sözləri onlarçün yol xəritəsi olmalı: “Endir o bayrağı dirəkdən, bük, qoy cibinə”! Vəssalam!
DÖVLƏTİMİZ ZAVAL GÖRMƏSİN!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(31.01.2024)
Tələbə əhvalatları
Sərtyel, “Ədəbiyyat və incəsənət”
1
ELVİZ MÜƏLLİMİN XATİRƏLƏRİNDƏN
Dəqiq yadımdadır, 89-cu il idi. Orta əsrlər tarixindən imtahan götürürdüm. Bir tələbə oğlan o qədər gözəl cavab verdi ki, ona əla yazmaq qərarına gəldim və zaçot kitabçasını istədim. Amma zaçot kitabçası sözü nə illah etdimsə yadıma düşmədi.
-zadı ver…
-nəyi, müəllim?
-şeyi də…
-nəyi axı?
Nəhayət dedim:
-o ki bütün tələbələr ciblərindən çıxarır…
O da qıpqırmızı qızarmış halda cibindən şparqalka çıxartdı…
2.
MQU ƏHVALATI
Fizmatda Şneyderman soyadlı yəhudi professor dərs deyirmiş. Çox elmli pedaqoq imiş, kim elmlə maraqlanırsa əla bilik əldə edirmiş.
Di gəl, Şneydermanın qulağında dinləmə aparatı var imiş və onun ağır eşitməsinə görə dərsdə qışqır-bağır salanlar, hətta söyənlər də az olmurmuş.
Nəhayət, imtahan zamanı yetişəndə Şneyderman içəri girib dinləmə aparatını qulağından çıxararaq deyib:
-Hə, bax indi biletləri götürün.
Tələbələr təəccüblə və qorxu-hürkü ilə bir-birinə baxıblar, biri yavaşcadan deyib ki, bu bizə divan tutacaq.
Şneyderman deyib:
-Tutacam da sözdür?
3.
SUMQAYIT MƏKTƏBİNDƏ
Fizika müəlliməsi var idi, Şahanə xanım. Olduqca sərt, zəhmli biri idi, imtahanda hamını kəsib-tökərdi. Şagirdlərin hamısının ondan zəhləsi gedərdi.
Növbəti imtahanda Nəsibov soyadlı şagird ona bir qızılgül biketi gətirib hədiyyə edəndə müəllimə çox təsirlənir, həyatında iık dəfə idi ki, hansısa şagird onu saya alırdı.
Tez Şahanə xanım qaçır ki, gülü qoymağa bir qap tapsın. On beş dəqiqə bu proses, daha beş dəqiqə qabı su ilə doldurmaq vaxt aparır.
Həmin müddətdə uşaqlardan cəmi birinin ağlına gəlmir ki, cavabları köçürsün. Odur ki, o uşağın adını o gündən Qoyun Xəlil adlandırırlar.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(31.01.2024)
GÜNEY AZƏRBAYCAN POEZİYASI ANTOLOGİYASInda Vida Heşmətidən “Bitsin savaş”
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Güney Azərbaycan Poeziyası Antologiyası layihəsində portalımızın Güney təmsilçisi Əli Çağla bu dəfə sizlərə Vida Heşmətinin şeirlərini təqdim edir.
Vida Heşməti, 1968-ci il oktyabr ayının 26-da Təbriz şəhərində doğulmuşdur. O, uşaqlıq dövründən ədəbiyyata marağı olduğu üçün Təbriz universitetində fars dil və ədəbiyyatı fakültəsini bitirmişdir. Onun “Ağ qanadlı kəpənək” və “Ulduzların nəğməsi” adında uşaq kitabları çap olunmuşdur. Kitabın rəsimlərini şairənin bacısı Lida Heşməti çəkmişdir. Şairənin “Tanrı boyalı saçlarım” adlı şeir kitabı da 2021-ci ildə Təbriz şəhərində çap olunmuşdur.
BİTSİN SAVAŞ
Yenə bu köndələn yer kürəsi,
Dumana bələdi dağlarını.
Göyündə qaraldı göyərçinlərin ağuuuş dimdikləri
Lalalar yallılanır torpaqları.
Yenə okeanların nefti üzərində
Qumarlaşır naqqalar.
Yenə generalların əllərində oyuncaq oldu
Ürəyi kabab adaxlı qızın əsgər nişanlısı.
İtdi-batdı nişan bəlgəsi
Hələ xəritə çəkir imperiyalların günəş gözlüyü
Qaraqançıl köksündə.
Uşaqların bayram sevinci isə
Boy atırdı ayaqqabılarında
Oysa boğuldu xonçasında.
Anasının ləçəyi yaş,
Cibində məktubu sevginazlanan oğlanın
Tapılmadı bir pişikyolu da.
Yenə görəsən boylanacaq əriklər
Tüstülü ağaclardan?!..
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(31.01.2024)
GÜNEY AZƏRBAYCAN POEZİYASI ANTOLOGİYASInda Vida Heşmətidən “Qadın”
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Güney Azərbaycan Poeziyası Antologiyası layihəsində portalımızın Güney təmsilçisi Əli Çağla bu dəfə sizlərə Vida Heşmətinin şeirlərini təqdim edir.
Vida Heşməti, 1968-ci il oktyabr ayının 26-da Təbriz şəhərində doğulmuşdur. O, uşaqlıq dövründən ədəbiyyata marağı olduğu üçün Təbriz universitetində fars dil və ədəbiyyatı fakültəsini bitirmişdir. Onun “Ağ qanadlı kəpənək” və “Ulduzların nəğməsi” adında uşaq kitabları çap olunmuşdur. Kitabın rəsimlərini şairənin bacısı Lida Heşməti çəkmişdir. Şairənin “Tanrı boyalı saçlarım” adlı şeir kitabı da 2021-ci ildə Təbriz şəhərində çap olunmuşdur.
QADIN
Dünyanın yaraşığı qadındırsa
Hələ qadınların yaraşığı deyil dünya!
Mikrofonların əngində
Saqqız olub qadın.
Sekolaritəsinə
İpəkdən don geydirsələr də,
Demokrasiyasına bal qatsalar,
Göbək ciyəsi
Aşxanaya atılmış
Canı düşlərindən çıxmalıdır.
Ancaq
Hələ də onu qiymətləndirən
Erkək yasaların yazılmamış
Səhnə arxasıdır.
Yoxsa vitrinlər
Boş bəhanədi...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(30.01.2024)
Gülüş klubu
Fransızların şorbası
Sərtyel, “Ədəbiyyat və incəsənət”
1
Parisdəki məlum hadisə hamının diqqətini çəkdi. Ekofəallar Luvr muzeyində Mona Lizanın portretinin üzərinə düyü şorbası tökdülər. Bu hadisəyə bizim “Gülüş klubu”nun interpretasiyası:
Ekofəallar Mona Lizanı supa bələyəndə qışqırışıblar:
-Bizim kənd təsərrüfatı xəstədir!
Soruşulacaq ki, bəs Mona Lizanın məsələyə nə dəxli?
Deyək! Giperinflyasiyaya qədəm qoyan fransızlar ətdən-mətdən məhrum olub sonuncu şorbalarını yeyir. Bu itin qızı isə gülümsəməkdədir.
2
Özünüz barədə tez-tez yaxşı şeylər danışmaqdan utanmayın. Belədə, qəbristanlıqda yola salanlarınız barı deməyə söz tapacaqlar.
3.
Görəsən niyə dəniz sahilində yaşayan balığı satın alır?
4.
Özünəxidmət terminalından qocalar uşaqlığa bilet ala bilməzlər, amma marazm, Alsheymer və tremor testindən keçə bilərlər.
5.
Yadınızdadır, uşaqlıqda siz sürüşkəndən sürüşəndə o biri uşaqlar zarafatyana üstünüzdə oturardılar ki dura bilməyəsiniz?
Böyüklükdə həyat məhz bu cürdür, özü də zarafatsız.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(30.01.2024)
POETİK QİRAƏTdə Ruslan Dost Əlinin “Məni” şeiri
Poetik Qiraətdə bu gün sizlərlə olduqca istedadlı gənc şair, Silk way Beynəlxalq Ədəbiyyat Festivalının Azərbaycan turunun qalibi Ruslan Dost Əlinin yenicə yazdığı “Məni” adlı şeirini təqdim edirik. Ovqatınıza lirik ricətlər daxil olsun, bir qədər də həyatın şablon axınından qopmaq barədə düşünün.
görən məni kim ağladar,
görən kim güldürər məni.
bu yağışda anam kimi
kimsə geyindirər məni?
dostlar keçər sağ-solumdan,
hərdən azaram yolumdan:
kim çıxar, tutar qolumdan
yolumdan döndərər məni?
qəfil, yenə də azmışam,
yenə andımı pozmuşam:
o qıza şeir yazmışam,
bilməsin, öldürər məni...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(30.01.2024)
“Canyataq-Gülyataq qızılı” – Zahirə Cabir
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı Zahirə Cabirin nağıllarını ardıcıl təqdim etməkdədir. Nağıllar uşaqlar üçün yaradılır. Amma bu nağılları böyüklər də məmnuniyyətlə oxuyurlar və bəyənirlər.
Növbəti təqdim edilən nağıl Canyataq-Gülyataq qızılı adlanır.
Hamam hamam içində, xəlbir saman içində, dəvə dəlləklik eylər köhnə hamam içində, balçının bal tası yox, baltaçının baltası, burdan bir tazı keçdi, onun da xaltası yox. Nağıl-mağıl bilmərəm, bilsəm də söyləmərəm, xandan gəlmiş nökərəm, dinmə böyrünü sökərəm.
Biri vardı, biri yoxdu. Bir padşah vardı. Onun Can adlı aman-zaman bir oğlu vardı. Can igidləri başına yığıb ova gedər, at çapıb, ox atardı. Bir gün ov dalınca düşərkən meşədə çırpı yığan gözəl bir qızla rastlaşdı. Qız nə qız, görən bunun camalına heyran qalardı, qaş qara, gözlər sürməyi, boyu sərv. Qız onu görçək ürkək baxışları ilə tez şələsini götürüb getmək istədi. Can atdan düşüb qızdan hansı obadan olduğunu sordu. Qız heç bir söz demədi. Yalnız qorxu, həyəcanla icazə istəyib ordan uzaqlaşdı. Can xeyli vaxt qızın gözəlliyi qarşısında donub qaldıqdan sonra özünü birtəhər ələ alıb və evə dönür. Qızın dərdindən rəngi saralır, solur, bir an belə onu unutmur. Xəstələnir. Padşah məmləkətin loğmanlarını sarayına dəvət edir, oğlunun dərdinin əlacını soruşur. Onlar xəstəliyi ilə bağlı heç bir söz deyə bilmirlər. Bir dərviş gəlir, Cana baxır və padşaha bildirir ki, oğlunun xəstəliyi sevgi xəstəliyidir. Oğlunu sevən ata Candan onun kim olduğunu sorur. Can isə gördüklərini danışır, qızın hansı obadan olduğunun bilmədiyini deyir. Atası söz verir ki, o qızı tapıb, onunla Canı evləndirəcək. Atasının ona mərhəmət göstərdiyi görən Can o qızı axtarmaq eşqilə sağalır, ayağa durur. Yenə də meşəyə üz tutur, axtarır, taqətdən düşür, yorulur. Yaxınlıqdakı çaya gedib yuyunmaq, bir az dincliyini almaq istəyir.
Hə, sizə kimdən deyim, Canın meşədə rast gəlib, gördüyü qızdan. Bu qızın adı Gül idi. Körpəlikdən anasını itirmiş, atası dul qadınla evlənmişdi. Analığ ona gün verib, işıq vermirdi. Gününü göy əskiyə döndərmişdi. Evin bütün ağır işlərini ona gördürərdi. Gül hər gün çaya gəlib, ağır səhənglə evlərinə su daşıyardı. Ögey ana Gülün günü- gündən gözəlləşdiyini görüb daha da qəddarlaşırdı. Bütün günü onu işlətməkdən, söyməkdən, təhqir etməkdən həzz alırdı.
Gül də meşədə cavanı gördüyü gündən könlün ona salmışdı. Hər cün çaya gəlir, çayın kənarında məskən salmış salxım söyüdün altında oturub dərdini caya danışır, dərdləşirdi. Və yenə də çaya gəlib səhəngini doldurdu. Gözlərini qaldıranda qarşısında Canı gördü. Gül özünü bir anlıq itirib, çaş-baş qalır. Can onu axtardığını, onu gördüyü gündən yalnız onun eşqilə yaşadığını, sevdiyini bildirir. Gül də ona biganə qalmadığını söyləyir. Nəhayət, Can padşaha istədiyi qızdan danışır, ona bir könüldən min könülə aşiq olduğunu deyir. Padşah oğlu ilə razılaşır və Gülü oğlu üçün istəməyə elçi göndərir. Ögey ana padşahın oğlunun Gülü sevdiyini eşitcək hikkəsindən, paxıllığından az qalır ki, çatlasın. Dərdə düşür. Bütün günü fikirləşir ki, nə etsin. Axır ki, tapır. Gələn elçilərə qızının əvəzində qızıl yatağı istəyir və bu yataqların yalnız Canın əli ilə tapılmasını istəyir. Əri nə qədər onu bu fikrindən daşındırmaq istəyirsə əl çəkmir.
Can, bu yolun gedər-gəlməz olduğunu bilsə də, sevdiyi qızın yolunda qızıl yatağı əldə etmək üçün yola düşür. Yorulmadan, gecə, gündüz bilmədən çayın qırağındakı qayalarda qızıl yatağı axtarır. Gülün eşqiylə sıldırım, adamkeçməz qayalarda külüng vurur. Nəhayət ki, tapır. Həmin vaxt Gül Canı görmək ümidilə çayın kənarına gəlmişdi. Çayın kənarındakı qayalardan Canın külüngünün səsini eşidir. Can həmin vaxt artıq qızıl yatağını tapmışdı. Külüng səsi ara verəndə Gül aşağıdan onu səslədi. Can Gülün səsin eşitdi, tez sevgilisinə qovuşmaq istədi. Qayaların üstündən sanki uça-uça ona qızıl yatağını tapdığını söyləmək istədi. Elə bu vaxt ayaqları yerdən üzüldü, qayadan sürüşdü, ölümcül halda çaya düşdü. Gül onu dizləri üstə aldı, sevgilisinə son anda doyunca baxdı, qayaların üstünə çıxdı, özünü qayadan atmaq istədi. Bu vaxt bir pəri peyda oldu. Onun əllərindən tutub, qayadan aşağı endirdi. Qıza dedi ki, yaxınlıqdakı qalanın arxasında yerdən bir bulaq çıxır, dirilik suyudur. Get o bulaqdan su götür, Canın yaralarına tök, Can sağalacaq. Gül pərinin dediyi kimi etdi, axtarıb bulağı tapdı, dirilik suyundan gətirib Canın yaralarına tökdü. Can gözlərini açdı. İki sevgili yenidən bir-birinə qovuşdu.
Bəli, padşah bu xəbəri eşidən kimi bütün şəhəri xalça-xalı ilə bəzədi. Böyük sevinc, coşqu ilə çıxdı oğlunun, gəlninin qabağına. Analığ bunları gördükdə qan başına vurdu, paxıllıqdan bağrı çatlayıb öldü.
Padşah oğluna qırx gün, qırx gecə toy elədi. Onlar yedi, içdi, yerə keçdilər. Siz də yeyin, için, kama çatın. Göydən üç alma düşdü. Biri mənim, biri özümün, biri də nağıl danışanın.
İllər keçir. Həmin qızıl yatağı Canyataq-Gülyataq adı ilə məşhurlaşır. Onların sevgi dastanı dillərdə gəzir. Can və Gül bir-birini sevən bütün aşiqlərə bu qızıl yatağından pay verir.
Danışdığım nağıl Kəlbəcərdəki Canyataq-Gülyataq qızıl yatağı haqqındadır. O yer sevgililərin qovuşduğu yerdir. Ordan nə qədər qızıl daşısalar da, həmin yataqdan qızıl tükənməz, cünki o müqəddəs yer - əbədi sevginin yatağıdır. Oradan çıxan qızıldan həmin yerlərin insanları xeyir görər. Xaincəsinə əl uzadanların apardıqları qızıl isə onlara xeyir gətirməz, gilə dönərək ayaqlara yapışar.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(30.01.2024)
Marketinq planı - Varlanmaq üçün uğur formulu
Əlibala Məhərrəmzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bu dəfə sizlərə marketinq planı barədə danışmaq istəyirəm. Nədir marketinq planı?
Potensial müştərilərin real müştərilərə çevrilməsi üçün kiçik müəssisə marketinq planına malik olmalıdır. Bu plan müştərilərin sizin məhsulu niyə alacaqlarını özündə əks etdirməlidir.
Siz burada marketinq planınızın əsas elementlərini düşünüb hazırlamalı və potensial partnyor və ya investorlara izah etməlisiniz: qiymətqoyma, əmtəənin yayım sxemi, reklam, satışı stimullaşdırma metodları, satışardı müşayiətin təşkili, imicin formalaşması.
Bəs əmtəəyə necə düzgün qiymət qoymalı? Əsas prinsiplər bunlardır:
· Əmtəənin qiyməti maya dəyərindən yüksək olmalıdır;
· Qiymət bazar imkanları ilə müəyyənləşir;
· Qiymət maksimal gəliri təmin etməlidir (vahid məhsula görə deyil, hər hansı zaman kəsiyinə görə).
İnsan kimi istənilən əmtəə də bazarda öz həyatını yaşayır: gənclik, yetkinlik, qocalma və ölum. Bu mərhələlərin hər birində də qiymətqoyma məsələləri özünəməxsus qaydada həll edilir.
Məsələn, əmtəə cavan olanda ona olan tələbatı qiymət vasitəsilə stimullaşdırmaq lazımdır. Burada qiymətlərin müvəqqəti olaraq uzlaşdırma strategiyası özünü doğruldur. Əmtəə yetkinlik dövrünə çatdıqda və ona olan tələbat formalaşdıqda məsələ başqa cür olur. Bu zaman ilkin əmtəənin modifikasiyalarının qiymətlərində bacarıqla manevr edərək ən yüksək gəlir əldə etmək məqsədilə onları bir qədər qaldırmaqla satış həcminin artımını stimullaşdırmaq olar. Əmtəə köhnəlməyə başlayanda isə ona tələbat düşdüyündən, onun həyatını qiymətləri kəskin aşağı salmaqla uzatmaq olar (məsələn, mikrokalkulyatorların belə qiymət düşümü onların satış həcmində kəskin sıçrayışa və istehsalçıların gəlir kütləsinin artımına gətirdi, çünki yeni qiymətlə bu əmtəə hər bir məktəbli üçün əlçatan olmuşdu).
Satışın stimullaşdırılması kampaniyası planlaşdırılarkən dörd faktora xüsusi diqqət yetirmək lazımdır:
· Potensial müştəriləri tapmaq;
· Onları maraqlandırmaq və stimullaşdırmaq;
· Onların tələbatlarını təmin etmək;
· Satmaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(30.01.2024)
QİRAƏT SAATInda “Eşq mələyi”
“Ədəbiyyat və incəsənət”in Qiraət saatı rubrikasında bu gündən etibarən siyasi romanlar müəllifi kimi tanıdığınız Adəm İsmayıl Bakuvinin bu dəfə eşq romanı ilə tanış olacaqsınız.
“Eşq mələyi” sizi bir başqa dünyaya aparacaq. Orada haqq ilə nahaq, yalan ilə həqiqət, namus ilə əxlaqsızlıq mübarizə aparır. Bu sayaq mübarizələrdə ədalət qalib gəlirmi?
Bu sualın cavabını romanı bitirərkən biləcəksiniz.
44-cü hissə
Yenə eyni yolda
Keçmiş günlərdə o qədər ağrı-acı var idi ki... Bununla belə, həbsxanada gördüklərindən sonra keçmişdə yaşadıqları ona xoşbəxtlik işartılı günlər kimi gəlirdi. Uşaqlığı, bacısı Leyli ilə oyunları, məktəb illəri, atasının, qardaşının qadağalarına baxmayaraq gizlicə seriallara baxmaqları, kişi-qadın münasibətlərinin dərinliklərini bildikcə oğlanlara maraqla tamaşa etmələri, böyüdükcə öz ağ atlı oğlanlarını gözləmələri...
Sonra Rüfətli günlər, ürkək-ürkək dəhlizdə baxışmaları, söhbətləşmələri, ilk dəfə əlini Rüfətin ovcunda hiss eləməsi, Rüfətin göndərdiyi şeirlər, hədiyyə olaraq verdiyi açarqabı...
Sonra Bakı günləri, yaddaqalan tələbəlik illəri. Qızlarla boş dərslərdə alış-veriş mərkəzlərinə, kitabxanaya, kinoya getməkləri... Toyunun, Madarlı günlərinin üstündən sükutla keçib o günlərdən yalnız eyvandan gizlicə qonşu oğlanla baxışmasını xatırlayırdı, bir də ömrünün ən xoşbəxt gününü -- Aylininin doğulduğu günü.
Rasimli günlər sonu acı olsa belə, öz gözəlliyini və təkrarsızlığını qoruyurdu. Stomatoloji kabinetdə, Rasimgildə sevişmələri, Rasimin ionika ifa etməsi, oxuması, birlikdə gələcəyə xəyal qurmaları, Xızıda keçən təkrarsız həftələri...
Rəşid müəllimlə bağlı günlərdən də xoşbəxt bir şeylər var idi. Əlinə pul gəlməsi, salonu həvəslə işlətməsi, fitnes günləri, xarici gəzintilər, Dubayın, Bodrumun qəlbi riqqətə gətirməsi, Səda Sayanın konserti, rahatlıq, əmin-amanlıq və firavanlıq. Ən bahalı hədiyyələr, ən dəb geyimlər, ən bərkgedən restoranlarda ən dadlı təamları dadmaq...
Turallı günlər büsbütün gözəl günlər idi, dinə tapınmışdılar, ibadət edirdilər, ibadət o qədər təkrarsız məşğuliyyət idi ki, insanı mənən təmizləyirdi, paklaşdırırdı. Yalnız Turallı günlərində Ülkər maddiyyatı ötəri, keçəri şey sanmış, mənəvinin mükəmməlliyinə heyran qalmışdı. Turalın qızıl kimi xasiyyəti, Banu ilə şirniyyat bişirmələri, üçlükdə çay içərək şirniyyat yemələri, cüməgünləri məscidə getmələri, Turalın doymaq bilmədən dinlədikləri söhbətləri, Aylinlə gəzintiləri...
Bilgəhli günlərdən də yaddaşına yazılan anlar olmuşdu. Masmavi dənizin nəhayətsizliyinə öz tənhalığı ilə tapınması, dənizlə dərdləşməsi, yayda Aylinlə orada keçən xoş anları unudulmaz idi...
Həbsxanadan qayıtdıqdan sonra gedib Nazəndə xanımgildə qızına sarmaşmışdı, duz kimi yalamışdı onu, götürüb evə aparmaq istəyəndə Nazəndə xanım qarşısını kəsmiş, demişdi:
-- İncimə, ancaq mən Aylini sənə verə bilmərəm. Sən nə işlə məşğul olduğunu gözəl bilirsən. Mən də bilirəm. Bununçün səni danlamaq, aşağılamaq fikrində də deyiləm. Sadəcə, o işlə övlad tərbiyə eləmək tutmaz. Səhər çıxıb gecə yarı evə gələn adamsan. Bəzən sutkalarla itirsən. Zöhrə baxırdı uşağa, indi o da yoxdu. Kim bu uşağı məktəbə aparıb-gətirəcək, dərslərinə baxacaq, yemək-içməyini verəcək? Onu başdı-başına buraxıb bədbəxtmi eləmək istəyirsən? Uşaq mənimlə qalasıdır. İstəyirsən, köç sən də bizimlə qal. Etiraz etmirəm. Öz işindir. -- Susub əlavə etmişdi:-- Əslində, sənin getdiyin yolun yolçusuna bəraət ola bilməz, yəni cəmiyyət sənin kimilərini qəbul etməməlidir, mən məhkəmə yolu ilə nəvəmi səndən alıb səninlə əlaqələri bilmərrə kəsməli, sənin Aylinlə yaxınlaşmağına imkan verməməliyəm. Amma göydə Allah var. Sən bu qapıya gələndə ağıllı, ismətli bir qız idin, başına nə gəldisə, mənim murdar övladımın əliylə gəldi. Bu, sənin bəraətin də olmasa, ən azından, günahlarının yarıbayarı yüngülləşməsidir.
Əlbəttə ki, qadın düz deyirdi. Aylinlə kimsə məşğul olmalıydı. Üstəlik, Nazəndə xanımın nənə olaraq da hüquqları var idi. Ülkər öz evində qalmaq qərarı verdi. İki-üç gündən bir gəlib nənə-balanı yoluxurdu, yenə qazandığı pulları deyil, lombarddan götürdüyü pulları gətirib Nazəndə xanıma verir, balası üçün xərcləməsini təvəqqe edirdi. Utandığından üzünə üzlər keçirib qadını aldatmağa da çalışmışdı ki, vallah, mən o yola qulluq etmirəm, bir firmada çalışırdım, firmanın qız alveri ilə məşğul olduğunu əsla bilmirdim.
Guya indi də başqa bir firmada çalışırdı, fahişəlik pulları deyildi gətirib verdiyi.
Maliki də sürücü kimi qızını gəzdirmək üçün bu dönəmdə tutmuşdu, Nazəndə xanımgilin qonşusu idi Malik.
Yatıb-çıxandan sonra bir müddət Nazadan uzaq qaçıb özünə iş tapmaq istəmişdi, amma “ləkəli avtobioqrafiyası” ona hər yerdə əngəl olmuşdu, bir həftə uğursuz cəhdlərdən sonra yenidən Nazanın qapısını döymüşdü. Naza onu ələ verməyən, mərd-mərdanə “srokunu yatıb çıxan” Ülkəri artıq sağ əli hesab edirdi.
Tezliklə Ülkər Dubaya da gedib-gəlməyə başladı, bir dəfəsində beş-altı qız aparırdı, haradasa bir həftə-on gün çəkirdi turneləri, ərəblərin tər qoxuyan yaşıl əsginaslarını üst-üstə qalaqlayıb Bakıya qayıdır, növbəti gedişə hazırlaşırdı. Beləcə ömür davam edirdi. Həyat nisbətən stabilləşmişdi. Özü daha müştərilərlə yatağa girmirdi deyə Ülkər nisbətən sakit, həyəcansız idi.
Bir dəfə qardaşı Xəyalla da rastlaşmalı olmuşdu. “Park-bulvar”dan özünə və Aylinə pal-paltar alırdı, Xəyal da arvad-uşağı ilə uşaq şöbəsində idilər. Onu görcək Xəyal ailəsindən aralanıb Ülkərin yanına gəldi. Ülkərin əlində son “Ayfon” vardı, olduqca bahalı libasdaydı, üç iri paket də pal-paltar almışdı, zəngin yaşadığı sezilirdi. Xəyal onu öldürəcəyi ilə hədələdisə də, sözləri çox sönük çıxdı, bir xeyli ordan-burdan söhbətləşdilər, Xəyalın sonradan hər halda doğmalıq hissləri oyanmışdı deyəsən, bacısını öldürmək fikrindən vaz keçmişdi. Gün-güzərandan söhbət düşəndə isə qardaşı çətin durumda olduğunu, dolana bilmədiyini dilə gətirmiş, Ülkərdən iki yüz dollar borc da almışdı.
Ülkər həyatının növbəti dönümünün ssenarisini yazmışdı artıq. Nazayla birgə işləmək. Pul-para qazanmaq. Lap pullu olanda çəkilib bir salon açıb işlətmək. “Aylin” salonunu bərpa eləmək. Bütün çabalarını qızını böyütməsinə həsr etmək. Qızını oxutmaq, ağıllı-kamallı bir oğlana ərə verib xoşbəxt eləmək.
Amma insan heç vaxt burnundan uzağı görə bilməz.
Ülkərin ağlına gəlmədiyi başına gəldi.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(30.01.2024)
SƏNİ UNUTMADIQ - Polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərovun Şəhadətindən 16 il keçir
Səbinə Yusif, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Nə qədər istədim ki, onun Şəhadət gününü səhər tezdən Votsap qrupunda paylaşım. Nədənsə alınmadı. Facebook sosial şəbəkəsində bir video paylaşdım. Günün sonuna kimi onun haqqında nə qədər çalışsam da "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin qrupunda nə yazı yaza bildim, nə də paylaşım edə bildim. Bəlkə bu da səbəbsiz deyil. Neçə vaxtdır çox götür-qoy etdim özüm-özümlə: Onun məzarı yoxdur, onu necə yad edək? Xatirəsinə ehtiramımızı necə bildirək? Çıxış yolu kimi bircə onu tapmışam ki: Şəhid olduğu ərazidə, onu bizdən alıb aparan Xəzər dənizinin sahilinə gedib bir dəstə gülü Xəzərə ataq və sulara deyək: "Bu gülləri yerin dibində də olsa bizim adımızdan Qazaxlı polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərova çatdırarsınız". Bundan o yana heç nə düşünə bilmirəm...
Əzizlərim, yəqin bildiniz kimdən yazıram. Müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk, xüsusi, seçilən, hərbi sirlərə dərindən bələd olan hərbi pilotu polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərovdur bu yazımın Qəhrəmanı. Axı onun özü də Qəhrəmandır. 31 yaşında polkovnik-leytenant rütbəsinə yüksəlmiş Eloğlumuzun Hərbi Hava Qüvvələrindəki xidməti danılmazdır. Vaxt vardı Fəxrəddin Əsgərov deyiləndə hər kəsin gözünün önünə Göylər, açıq Səma gəlirdi. Tale elə gətirdi ki, indi Fəxrəddin Əsgərov deyiləndə təkcə Səmanın əngillikləri yox, yerin ən son nöqtələri, dalğanın, qasırğanın ən güclüsü, ən amansızı yadımıza düşür. Dövründə keçirilən hərbi paradların təşkilində yüksək fəallıq göstərən, Azərbaycanın Üçrəngli bayrağını Vətən səmasına çəkən ilk pilotlardan idi Fəxrəddin Əsgərov. Həmin dövrün ən çox uçuş saatı olan pilotu da o idi.
Qazaxlı Fərrux Ağa Qayıbov Azərbaycanın ilk hərbi təyyarəçisi idi. Qazaxlı Fəxrəddin Əsgərov da müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk hərbi təyyarəçilərindən ən savadlı, ən peşəkarı idi. Bənzər taleləri var bizim ilklərin. Fərrux Ağa Qayıbovun da məzarı yoxdur. Fəxrəddin Əsgərovun da. Fərqli dövrlərdə ilkə imza atan Qəhrəmanların məzarı yoxdur. Bəlkə onlar Xızır peyğəmbər idi. Yerlərin köməyinə çatmaq üçün göndərilmişdilər. Gəldilər, missiyalarını şərəflə yerinə yetirdilər və bir göz qırpımında qeybə çəkildilər. Bəlkə onlar bizi Qazağa gedəndə qarşılayır, Qazaxdan qayıdanda yola salır. Bəlkə Fərrux Ağa Qayıbovun xatirəsinə ucaldılmış Təyyarə abidəsinin yanında Fərrux Ağa ilə birlikdə Fəxrəddinin də yeri var. Biz görə bilmirik, hiss edə bilmirik.
İndi isə bir neçə il öncəyə qayıtmaq istədim. 2021-ci ilin sonları idi. Fəxrəddin Əsgərov 13 ildən artıq idi Şəhadətə ucalsa da ona rəsmi olaraq Şəhidlik statusu verilməmişdi. "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin sədri professor İlham Pirməmmədovun və İctimai Birliyin İdarə heyətinin qərarı ilə həmin məsələ ictimailəşdirildi. Mətbuat vasitəsilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı Cənab İlham Əliyevə və vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya müraciət edildi. Təbii ki, ailə üzvü olaraq Fəxrəddin Əsgərovun qardaşı Səməndər Əsgərov da bizimlə əlaqə saxlayırdı. Səməndər Əsgərov eyni vaxtda rəsmi müraciət ünvanlamışdı rəsmi dövlət qurumlarına. Bizim müraciətdən qısa zaman keçmişdi. 2022-ci ilin fevral ayı idi. Səməndər Əsgərovun həyat yoldaşı Humay xanım mənə bir şəkil göndərdi. Şəkil rəsmi dövlət sənədi idi. Müdafiə Nazirliyindən Səməndər Əsgərova göndərilmişdi. Məktubda yazılmışdı: Hörmətli Səməndər Əsgərov, müraciətinizə cavab olaraq bildiririk ki, Cənab prezident İlham Əliyevin göstərişinə əsasən qardaşınız Əsgərov Fəxrəddin İlham oğluna Şəhidlik statusu, ailəsinə Şəhid ailəsi statusu verilib".
Humay xanım mesajda bu sözləri yazmışdı mənə: "Səbinə xanım, Allah sizlərdən razı olsun. "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin diqqəti sayəsində 14 ildən sonra Fəxrəddin öz haqqına çatdı".
Səməndər Əsgərov da mənimlə telefon əlaqəsi saxladı və öz təşəkkürünü bildirdi: ""Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinə təşəkkür edirik. İndiyə kimi getmədiyimiz yer qalmadı. Ancaq müraciətlərimiz cavabsız qaldı. Anam dözmədi, dünyasını dəyişdi". Səməndər qardaşı dinlədim və dedim: "Onların ruhu şaddır. Biz Cənab prezident İlham Əliyevə inanırdıq. Bilirdik ki, cənab prezident İlham Əliyev, vitse-prezident Mehriban xanım Əliyeva hər zaman olduğu kimi ədaləti bərpa edəcəklər".
Həqiqətən bu xəbərə hamımız sevinirdik. Sevindiyimdən bilmirdim nə edim? Elə bilirdim ki, Fəxrəddin sağ-salamat qayıdıb. Dərhal İlham müəllimə zəng etdim: "Dədə, sizə şad xəbərim var. Fəxrəddin Əsgərova Cənab prezidentin göstərişinə əsasən Şəhidlik statusu, ailəsinə Şəhid ailəsi statusu verilib". Məni təmkinlə dinləyən İlham müəllim sevinclə dilləndi: "Səni şad xəbər olasan. Cənab Prezidentə, Mehriban xanıma təşəkkür edirəm. Səsimizə səs verdi". İlham müəllim o qədər sevinirdi ki. 14 ildən sonra Fəxrəddin Əsgərov öz haqqını almışdı. Sanki çiynimizdən bir dağ götürülmüşdü. Daha sonra yenə də İlham müəllimin məsləhəti ilə cənab Prezident İlham Əliyevə və vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya "Qazax" Xeyriyyə İctimai Birliyinin, Qazax mahalının ziyalıları adından təşəkkürümüzü bildirdik. Bu bir tarixdir - Göylərin Qəhrəmanı polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərova rəsmi olaraq Şəhidlik statusunun verilməsinin tarixi.
Mən İlham müəllimə təşəkkür edirəm. Fəxrəddin Əsgərov kimi unudulmaz bir hərbçinin Şəhidlik statusunu almaq üçün onun necə narahat olduğunun şahidiyəm. Bu gün səhər tezdən İlham müəllim dedi: Səbinə, bu gün hansı tarixi gündür, bilirsən? Dedim, Dədə, Fəxrəddinin Şəhid olduğu gündür. İlham müəllim dedi: "Halaldı sənə. Yadındadır. Yazarsan Fəxrəddin haqqında". İlham müəllim belə diqqətli insandır. Hər kəsə, hər hadisəyə diqqət edir. Bu onun böyüklüyündən, Qazax mahalına necə bağlı olmasındandır. Hörmətli İlham müəllim, bir az gec yazdım. Üzrlü sayın. Bu gün axşama kimi gözlərim önündə Xəzər canlanır, qulaqlarıma uğultulu səslər gəlir, o günün faciəsi başımda dolanırdı.
Əziz Qazaxlılar, Fəxrəddin Əsgərov 24 iyun 2003-cü il tarixdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı, 25 iyun 2006-cı il tarixdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin adından, Azərbaycan Respublikası Müdafiə nazirinin əmri ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif olunmuşdur. Hərbi Hava Qüvvələrinin yüksək səviyyədə formalaşmasında Polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərovun xidməti danılmazdır. Vətən Müharibəsində düşmənin başına od yağdıran Qəhrəmanların böyük hissəsi Polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərovun tələbələridir. Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Şəhid polkovnik Zaur Nudirəliyev, Qazağın Birinci Şıxlı kəndindən olan Vətən Müharibəsində düşmənə ən çox aviazərbə endirən pilot polkovnik-leytenant "Qarabağ" ordenli Elçin Məmmədov da Fəxrəddin Əsgərovun yetirməsidir.
P.S. Fəxrəddin Əsgərov 1974-cü il 29 iyun tarixində Qazax rayonunda ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. Orta təhsilini Qazax rayonunun 2 saylı orta məktəbində alıb. Məktəbi yüksək qiymətlərlə bitirib. Yuxarı siniflərdə oxuyanda könüllü kimi Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə (Qazax rayonunun kəndlərində) iştirak edib.
1992-ci ildə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinə daxil olub və elə həmin il müsabiqə yolu ilə seçilərək təhsilini davam etdirmək üçün Türkiyə Respublikası Ali Hərbi Təyyarəçilik məktəbinə (Hava Harp Okulu) göndərilib. 1996-cı ildə ali təhsilini fərqlənmə ilə başa vurur. 1996–2006-cı illərdə Kürdəmir rayonunda yerləşən N saylı hərbi hissədə xidmət edib. Bu dövr ərzində baş təyyarəçi vəzifəsindən hərbi hissə komandiri vəzifəsinə qədər yüksəlib. 2006–2008-ci illərdə isə başqa bir hərbi hissədə qərərgah rəisi vəzifəsində xidmət etmişdir. Təyyarəçi kimi xidmət etdiyi dövrdə L-39, Su-17, Su-25, MiQ-29 tipi döyüş təyyarələrini idarə etməyi qısa müddətdə mənimsəyərək ölkəmizin gənc təyyarəçilərinin yetişdirilməsində təlimatçı-təyyarəçi kimi fəal iştirak etmişdir. 1999-cu il 25 aprel-2 may və 2000-ci il 13-25 noyabr tarixində Türkiyədə, 2001-ci il 7-18 may aralığında Macarıstanda, 2006-cı il 24 iyuldan 27 sentyabra qədər Ukraynada ezamiyyətdə olmuşdur. 2007-ci il 10-13 noyabr tarixində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Dubay şəhərində keçirilən "Dubay-2007" Aerokosmik Beynəlxalq Sərgisində iştirak etmişdir. 2008-ci il yanvarın 29-da döyüş hazırlığı planı əsasında kapitan Əfqan Aslanovla birlikdə MiQ-29 təyyarəsi ilə, təlimatçı qismində, hava döyüşü uçuşu yerinə yetirərkən təyyarənin Xəzər dənizinin Şuraabad istiqamətinə düşməsi nəticəsində həlak olurlar. Aparılan axtarışlar nəticəsində digər pilotun nəşi tapılıb dəfn edilir. Lakin Fəxrəddin Əsgərovun nəşi tapılmır. Həyatını Azərbaycan Hərbi Hava qüvvələrinin inkişafına adayan pilot 33 yaşında sözün hər mənasında canını vətən uğrunda verir. 16 fevral 2022-ci il tarixində, Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Fəxrəddin Əsgərova şəhidlik, ailəsinə isə şəhid ailəsi statusu verilib.
P.P. S. 2022-ci ildə rəsmi olaraq Şəhidlik statusuna layiq görüldükdən sonra Qazaxda Şəhid polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərovun xatirəsi əbədiləşdirilib. Qazax Tarix - Diyarşünaslıq Muzeyində Şəhidlərimizin şəkli həkk olunan guşədə polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərovun xatirəsinin əbədiləşdirilməsi məqsədilə şəkli vurulub. Həmçinin Qazax Şəhidlər Xiyabanında mərmər lövhədə polkovnik-leytenant Fəxrəddin Əsgərovun şəkli vurulub.
Sizi unutmadıq, unutmayacağıq, mərd, qorxmaz, qəhrəman Eloğlumuz. Fəxrimiz,
Azərbaycanın fəxri!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(30.01.2024)
