Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu unikal tarixi artefaktın — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1918-ci ilə aid dövlət möhürünün naxışının aşkar edildiyini elan edir.
Qazaxıstanlı alim, IX-XX əsr Türk dövlətlərinin tarixi coğrafiyası və tarixi kartoqrafiyasının tədqiqatçısı, siyasi elmlər doktoru, professor, Qazaxıstan Respublikasının elm sahəsində Dövlət Mükafatı laureatı Muxit-Ardağer Sıdıknazarov tərəfindən Azərbaycanın sarsılmaz dövlətçiliyinin mühüm artefaktı aşkar edilib, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1918-ci ilə aid dövlət möhürünün naxışı tapılıb.
Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu məlumat verib.
Avropa və ABŞ-da aparılan arxiv kartoqrafik araşdırmalar zamanı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918–1920) Parlamentinin sədri və Paris Sülh Konfransındakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Əlimərdan bəy Topçubaşovun məktubları üzərində AXC-nin dövlət möhürünün naxışı tapılmış və tədqiq edilmişdir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlət möhürünün naxışı vahid arxiv kompleksində, orijinal xəritə və müşayiətedici məktubla birlikdə Əlimərdan bəy Topçubaşovun məktubunda aşkar olunub. Dövlət möhürünün bu naxışı hazırda yeganə nüsxədir və ilk dəfə elmi dövriyyəyə daxil edilir.
Möhür 28 may 1918-ci ildə elan edilmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə məxsusdur.
Bu mühüm artefakt Azərbaycanın və Türk dünyasının görkəmli dövlət xadimi, AXC Parlamentinin sədri Əlimərdan bəy Topçubaşovun fəaliyyəti ilə bağlıdır və onun tərəfindən istifadə edilib.
Azərbaycan dövlətçiliyinin simvolu olan bu nadir artefakt 28 may 1918-ci il – 28 aprel 1920-ci illər dövrünü əhatə edir.
Bu tapıntı yüksək elmi dəyərə malikdir. Suveren hakimiyyətin əsas atributu olan dövlət möhürü, XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan dövlətçiliyinin institusional formalaşması tarixinə dair ən mühüm mənbə rolunu oynayır.
Sözügedən möhür naxışının elmi dövriyyəyə daxil edilməsi Azərbaycanın kəsilməz dövlətçiliyi və AXC-nin diplomatiya tarixinə dair ilkin mənbələr bazasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir. Eyni zamanda, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəmzləri, kargüzarlığı və beynəlxalq nümayəndəliyi ilə bağlı məsələlərin dəqiqləşdirilməsinə xidmət edir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(20.03.2026)
