Qahirənin dinamikasını və onun sivilizasiyalar arasında körpü rolunu əks etdirən zəngin mədəni mühitdə - Misirdəki British University in Egypt-də “Mədəniyyət və ədəbiyyat… xalqlar arasında əməkdaşlıq körpüsü” adlı yüksək səviyyəli beynəlxalq simpozium keçirib. Tədbir Misirdən və dünyanın müxtəlif ölkələrindən tanınmış alimləri, mütəfəkkirləri və yaradıcı şəxsləri bir araya gətirib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Dünya Yazıçılar Təşkilatından (WOW) verilən məlumata görə, simpoziumu İncəsənət və humanitar elmlər fakültəsinin dekanı professor doktor Şadiya Fahim açaraq, qlobal çağırışların artdığı bir dövrdə akademik qurumların mədəni dialoqun inkişafındakı rolunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, mədəniyyət sadəcə bilik sahəsi deyil, siyasi və dil sərhədlərini aşaraq xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşma yaradan fundamental insani dəyərdir.
Onun sözlərinə görə, ədəbiyyat xalqların vicdanının aynası kimi tarix boyu cəmiyyətlərin təcrübə və arzularını ifadə edib. Şekspir, Tolstoy kimi dahilərin yaradıcılığı isə nəsillər boyu insan şüurunun formalaşmasına təsir göstərən əbədi nümunələr kimi qiymətləndirilib.
Simpoziumda Çin Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru professor doktor Həsən Raqab və Ərəb İqtisadi Birliyi Şurasına bağlı Kadr Hazırlığı Ərəb İttifaqının prezidenti doktor Diyaa Helmi əl-Feki də iştirak ediblər. World Peoples Assembly adından tədbirə şairə Marqarita Al (Dünya Yazıçılar Təşkilatının prezidenti) və təşkilatın media məsələləri üzrə vitse-prezidenti, Afrika Jurnalistlər Konqresinin baş katibi doktor Əşrəf Əbu əl-Yazid qatılıblar.
Professor Həsən Raqab çıxışında dili sivilizasiyalararası yaxınlaşmanın əsas vasitəsi kimi dəyərləndirib. O vurğulayıb ki, dillərin öyrənilməsi yeni intellektual və mədəni dünyalara çıxış yaradır, stereotipləri aradan qaldırır və xalqlar arasında qarşılıqlı hörməti gücləndirir.
Doktor Diyaa Helmi əl-Feki isə mədəniyyətin insanın formalaşmasındakı roluna dair geniş baxış təqdim edərək bildirib ki, əsl inkişaf maddi resurslardan deyil, insanın düşüncə və mənəvi dünyasından başlayır. O, ədəbiyyat, poeziya, teatr və tərcümənin insan şüurunun formalaşmasında mühüm rol oynadığını qeyd edərək Naguib Mahfouz, Kahlil Gibran və Victor Hugo kimi müəllifləri nümunə göstərib.
Beynəlxalq kontekstdə çıxış edən şairə Marqarita Al mədəniyyət və ədəbiyyatı “yumşaq güc” kimi xarakterizə edərək bildirib ki, onlar siyasətin bacarmadığı nəticələrə nail ola bilir. O, müasir dünyanın qarşılıqlı etimad və anlaşmanı gücləndirən mədəni diskursa ciddi ehtiyac duyduğunu vurğulayıb.
O, həmçinin “Dünya xalqlarının dilləri onilliyi” (2026–2035) təşəbbüsünü irəli sürərək 2026-cı ilin rus dili, 2027-ci ilin isə ərəb dili ili kimi qeyd olunmasını təklif edib.
Bundan əlavə, “Biz bir planetin insanlarıyıq” adlı ikidilli antologiyanın nəşrini və “İki dil… bir ruh” adlı müqayisəli elmi tədqiqatı əhatə edən Rusiya–Misir birgə mədəni layihəsi təqdim olunub.
Doktor Əşrəf Əbu əl-Yazid çıxışında tərcümənin yalnız dil çevrilməsi deyil, mətnin yeni mədəni mühitdə yaradıcı şəkildə yenidən qurulması olduğunu vurğulayıb. O, xüsusilə Abdulla Tukay yaradıcılığının ərəb dilinə tərcüməsini qeyd edərək bunu mədəniyyətlər arasında real körpü kimi dəyərləndirib.
Tədbir çərçivəsində “Dünya xalqlarının dilləri onilliyi”nin Misirdə həyata keçirilməsi üzrə fəaliyyət planı da təqdim olunub. Bu plan beynəlxalq konfransların təşkili, nəşriyyat və tərcümə layihələrinin icrası, eləcə də görkəmli mədəniyyət xadimlərinin mükafatlandırılmasını nəzərdə tutur.
Həmçinin, Dünya Yazıçılar Təşkilatının bir sıra üzvləri təltif edilib və təşkilata yeni üzvlərin qəbulu açıq elan olunub.
Simpozium çərçivəsində keçirilən mükafatlandırma mərasimi mədəni dialoqa töhfə verən şəxslərə ehtiramın ifadəsi kimi yadda qalıb. Professor doktor Şadiya Fahim, şairə Marqarita Al, professor Həsən Raqab və doktor Əşrəf Əbu əl-Yazid müxtəlif mükafatlarla təltif olunublar.
Marqarita Al doktor Diyaa Helmi əl-Fekini Dünya Yazıçılar Təşkilatının medalı ilə mükafatlandırıb. Bu addım mədəniyyətin qarşılıqlı tanınma və hörmət üzərində qurulduğunu bir daha nümayiş etdirib.
Simpozium üç dildə — ərəb, ingilis və rus dillərində keçirilib və geniş auditoriya tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
Bu cür görüşlər gələcək mədəni əməkdaşlığın inkişafı baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(13.04.2026)
