Rəqsanə Babayeva, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Novruzun nəfəsi duyulan, torpağın yavaş-yavaş oyanmağa başladığı günlərdə xalqımızın minillik yaddaşından süzülüb gələn od çərşənbəsi Beyləqan rayonunun Birinci Aşıqlı kəndində böyük ruh yüksəkliyi ilə qeyd olunub. Baharın ikinci müjdəçisi sayılan bu çərşənbə qədim inanclarımızda odun müqəddəsliyini, işığın zülmət üzərində qələbəsini və insan ruhunun yenilənməsini təcəssüm etdirir.
Tədbirdə Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov, rayon prokuroru Elşad Əzimov, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rayon şöbəsinin rəisi Vidadi Qurbanov, icra hakimiyyətinin məsul əməkdaşları, şəhid ailələri, mədəniyyət işçiləri, ziyalılar və kənd sakinləri iştirak ediblər.
Novruz ənənəsinə uyğun olaraq mərasim tonqal ətrafında təşkil olunub. Xalq inanclarına görə, od çərşənbəsində qalanan tonqal yalnız fiziki istilik mənbəyi deyil, həm də mənəvi təmizlənmə rəmzidir. İnsanlar tonqal üzərindən atlanaraq “ağırlığım-uğurluğum odda yansın” deyir, köhnə ilin çətinliklərini geridə qoyduqlarına inanırlar. Bu qədim ritual zərdüştilik dövründən bu yana formalaşmış od kultunun xalq yaddaşında yaşamasının bariz nümunəsidir.
Şənlik çərçivəsində Mil-Muğan Regional Mədəniyyət İdarəsinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Beyləqan rayonu üzrə mədəniyyət müəssisələrinin kollektivləri və Birinci Aşıqlı kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin şagirdləri tərəfindən musiqi nömrələri və milli rəqslər təqdim edilib. Səslənən el havaları, ifa olunan yallılar, səhnələşdirilmiş Novruz səhnəcikləri tədbirə xüsusi rəng qatıb. Xüsusilə Kosa və Keçəl obrazlarının iştirakı uşaqların və gənclərin böyük marağına səbəb olub; bu obrazlar xalq teatrının qədim qatlarından gələn satirik və maarifləndirici ənənəni yaşadır.
Səməni süfrəsi, boyanmış yumurtalar, şəkərbura, paxlava və qoğal kimi bayram nemətləri Novruzun bolluq və bərəkət arzusunu simvolizə edib. Qədim inanclara görə, od çərşənbəsi evlərdə ocağın sönməməsi, ailə birliyinin möhkəmlənməsi və ruzi-bərəkətin artması üçün dua və niyyətlərlə müşayiət olunur. Birinci Aşıqlı kəndində də sakinlər tonqal ətrafında toplaşaraq birlik və həmrəyliyin canlı mənzərəsini yaradıblar.
od çərşənbəsi Novruzun dörd əsas ünsüründən biri olan odla bağlıdır; Su, od, yel və torpaq çərşənbələri xalq təfəkküründə kainatın yaradılış mərhələlərini əks etdirir. Bu baxımdan, Beyləqanda keçirilən mərasim təkcə təqvim hadisəsi deyil, milli-mənəvi dəyərlərimizin yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından əlamətdar mədəni hadisə kimi dəyərləndirilir.
Alovlanan tonqalın işığında üzlərdəki sevinc, səmimi təbəssümlər və coşğun alqışlar baharın gəlişindən doğan ümidi daha da gücləndirib. Qədim ənənələrə sədaqət və müasir dövrün təşkilatçılıq ruhu bir araya gələrək Beyləqan torpağında yaddaqalan bayram ovqatı yaradıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.03.2026)
