Ülviyyə Əbülfəzqızı, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Ziyalı təkcə diploma, zəngin biliklərə malik olmur, o, həm də mənəvi zənginliyə sahib insan olmalıdır.

Hüseyn Şərqidərəcək Soytürk çağdaş milli düşüncə mühitində adı hörmətlə çəkilən, sözü və mövqeyi ilə seçilən ziyalı simalardan biridir. O, yalnız bir yazar və ya ictimai fikir adamı deyil, həm də milli kimliyin, tarixi yaddaşın və türkçülük ideyasının müdafiəçisi kimi tanınır. Onun fəaliyyəti yazı, araşdırma və ictimai çıxışlar vasitəsilə milli şüurun möhkəmlənməsinə, tarixə və kökə bağlılığın güclənməsinə xidmət edir.

Soytürkün dünyagörüşünün mərkəzində türk kimliyi, milli birlik və tarixi ədalət anlayışı dayanır. O, yazılarında tez-tez tarixin təhrif olunmasına, milli dəyərlərin aşınmasına və kimlik böhranına diqqət çəkir. Onun fikrincə, bir millətin gələcəyi keçmişini necə dərk etməsindən və ona necə sahib çıxmasından asılıdır. Bu baxımdan Hüseyn Şərqidərəcək Soytürk üçün tarix sadəcə keçmiş hadisələr toplusu deyil, milli ruhun canlı yaddaşıdır.

Onun qələmində publisistika ilə elmi yanaşma bir-birini tamamlayır. Yazılarında emosional çağırışlarla yanaşı, faktlara və mənbələrə söykənən təhlil də yer alır. Bu xüsusiyyət onu sıradan polemik yazarlardan fərqləndirir. O, oxucunu təkcə hisslərlə deyil, məntiq və arqumentlərlə də inandırmağa çalışır. Xüsusilə İran, Azərbaycan və ümumtürk coğrafiyası ilə bağlı mövzularda yazdığı məqalələr milli şüurun formalaşmasına təsir göstərmişdir.

Hüseyn Şərqidərəcək Soytürk türk dünyasının parçalanmışlığını ağrı ilə qeyd edir və mədəni, dil və tarixi birlik ideyasını ön plana çıxarır. Onun fikrincə, coğrafi sərhədlər millətin ruhunu bölə bilməz. O, Güney və Quzey Azərbaycan məsələsinə həssas yanaşır, milli haqların və ana dilinin qorunmasını əsas prioritetlərdən biri sayır. Bu mövqeyi ona həm geniş oxucu rəğbəti, həm də müəyyən çevrələrdə tənqid qazandırmışdır.

Soytürkün yaradıcılığında diqqət çəkən məqamlardan biri də milli kimliklə dini kimlik arasındakı münasibətə yanaşmasıdır. O, dini inancı şəxsi və mənəvi dəyər kimi qəbul etsə də, milli kimliyin siyasi və ictimai müstəvidə əsas rol oynamalı olduğunu vurğulayır. Bu baxış onun yazılarında açıq və birmənalı şəkildə ifadə olunur.

Onun dili aydın, kəskin və birbaşa xarakter daşıyır. Bəzən sərt, bəzən isə poetik çalarlarla zəngin olan üslubu oxucunu düşündürməyə və mövqe tutmağa vadar edir. O, susmağı deyil, danışmağı; qorxmağı deyil, mövqe göstərməyi üstün tutur. Bu xüsusiyyət onu yalnız yazıçı deyil, həm də ideya adamı kimi təqdim edir.

Hüseyn Şərqidərəcək Soytürkün fəaliyyəti göstərir ki, söz hələ də güclü silahdır. O, qələmi ilə milli şüurun müdafiəsinə qalxan, tarixə və kökə sahib çıxmağın vacibliyini vurğulayan ziyalı obrazını təcəssüm etdirir. Onun yazıları bir tərəfdən polemik mühit yaratsa da, digər tərəfdən milli düşüncənin canlı qalmasına xidmət edir.

Nəticə olaraq demək olar ki, Hüseyn Şərqidərəcək Soytürk müasir dövrdə milli ideologiya, türkçülük və tarixi ədalət mövzularında sözünü deməkdən çəkinməyən bir fikir adamıdır. O, həm qələmi, həm də mövqeyi ilə milli mübarizə tarixində öz yerini tutmuş simalardandır. Onun yaradıcılığı gələcək nəsillər üçün milli kimlik və mənəvi dirəniş nümunəsi kimi dəyərləndirilə bilər.

Hüseyn Şərqidərəcək Soytürk eyni zamanda dərin biliyə malik psixoloq kimi də insanlığa xidmət edir. Mənəvi dünyası, qələmi, ruhu, dərin düşüncəsi ilə xalqına bağlanan ziyalılar həmişə gənc nəslə örnəkdirlər.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.02.2026)