Fatimə Məmmədova, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Hər yeni ilin başlanğıcı ötən ilin son hesabatı kimidir. Qazandıqlarımızla yanaşı, itirdiklərimiz də yaddaşımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilir. 2025-ci il Azərbaycan mədəniyyəti, incəsənəti, ictimai və dövlət həyatında iz qoymuş bir sıra görkəmli şəxslərlə vidalaşdığımız il kimi tarixə düşdü. Sənət ölmür, sənətkar ölsə də, sənət əsrlərlə yaşayır – bu da onlardan bizə qalan əvəzsiz yadigardır.
Onlar fiziki olaraq bu dünyadan getdi, amma yaratdıqları dəyərlər, səsləri, rolları və əməlləri cəmiyyətimizin yaddaşında əbədi olaraq qalacaq.
Ötən il itirdiyimiz simalar arasında sənət, musiqi, teatr, ədəbiyyat və iqtisadiyyat sahəsində iz qoymuş, həmkarları və izləyiciləri üçün nümunə olmuş şəxsiyyətlər yer alır. Onlar təkcə öz sahələrinin deyil, bütöv bir dövrün yaddaşını da yaşatdılar.
Tək bizim itirdiyimiz yox, ümumən ədəbiyyatımızın itirdiyi dahisi
ELÇİN ƏFƏNDİYEVdən başlamaq istəyərəm. Çünki onun əsərləri ilə böyümüş, onun sözləri ilə öyrənmişəm. İndi də onun əsərləri danışır, bizə yol göstərir. Çünki sənətkar dünyadan köçsə də, sənəti hər zaman yaşayacaq.
Dahi yazıçımız, nasir, dramaturq, tənqidçi, ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Xalq yazıçısı (1998), “İstiqlal” ordenli (2003), dövlət və ictimai xadim. Elçin Əfəndiyev 2025-ci il avqustun 3-də, ömrünün 82-ci ilində vəfat edib.
Musiqi və sənət sahəsində itkilər
ARİF BABAYEV (1 avqust 2025) – Xalq artisti, muğam ustadı, Azərbaycan musiqisinin canlı yaddaşı.
RAMİZ QULİYEV (15 oktyabr 2025) – Tanınmış tarzən, Xalq artisti, professor və pedaqoq. Uşaqlıqdan musiqiyə maraq göstərib, 7 yaşında tar çalmağa başlayıb. ABŞ, Kanada, Fransa, Türkiyə, Almaniya, İran, İsrail, Norveç, Yaponiya və digər ölkələrdə çıxış edib. 1989-cu ildə Yaponiyada 40 gün ərzində 30-dan çox şəhərdə konsert verib.
ÇİMNAZ SULTANOVA (15 yanvar 2025) – Televiziya və teatr siması, aktrisa. Peşəkar fəaliyyəti və səmimiyyəti ilə yadda qaldı. “Vicdan haqqı”, “Sənə inanıram”, “Bayram axşamı” kimi layihələrdə rol alıb.
RƏŞAD BƏXTİYAROV (16 oktyabr 2025) – Əməkdar artist, səhnəyə sədaqəti və peşəkarlığı ilə tanınan aktyor. Uzun müddət xəstəliklə mübarizə aparıb.
VAHİD ƏLİYEV (6 noyabr 2025) – Əməkdar artist, səhnədə təbiiliyi və xarakter rollarında uğuru ilə seçilən sənətkar.
CABİR İMANOV (29 sentyabr 2025) – Aktyor, hüquqşünas və polis polkovnik-leytenantı. Həmkarları tərəfindən nümunəvi insan, izləyicilər tərəfindən etibarlı və səmimi şəxs kimi tanınıb.
ƏNVƏR HƏSƏNOV (16 mart 2025) – Aktyor, rejissor, Xalq artisti. Kino və teatr sahəsində yaratdığı obrazlarla yadda qaldı.
YADİGAR MURADOV (18 noyabr 2025) – Şuşa Dövlət Milli Dram Teatrının direktoru, əməkdar artist. Musiqi sahəsində fəaliyyəti ilə seçilib.
ROZA CƏLİLOVA (19 noyabr 2025) – Sənət və mədəniyyət sahəsində tanınan sima, öz dəsti-xətti ilə seçilən sənətkar.
AĞAKƏRİM (19 dekabr 2025) – Xalq arasında tanınan meyxanaçı. Söz improvizasiyası və üslubu bu janrın yaddaşında qalacaq.
TAMİLLA ŞİRƏLİYEVA (12 mart 2025) – Xalq artisti, Azərbaycan teatr və kino sənətinin sevilən aktrisası. Yarım əsrdən artıq sənət yolu keçib və yaratdığı obrazlar milli teatr tarixinin qızıl səhifələrində qalacaq.
AZƏR BAXŞƏLİYEV (5 yanvar 2025) – Əməkdar artist, cəmiyyət üçün faydalı işləri ilə xatırlanacaq. Uzun illər sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparıb.
İctimaiyyət və iqtisadi sahədə iz qoymuş şəxslər
Abdolbari Gözəl (18 yanvar 2025) – “Azərsun Holdinq”in prezidenti, Azərbaycan iqtisadiyyatına mühüm iz qoymuş iş adamı. Minlərlə insan üçün iş yeri yaratmış, ölkəyə strateji dəyər qatmışdır.
Ədəbiyyat və poeziya sahəsi
Əminə Yusifqızı (9 oktyabr 2025) – Ədəbiyyat və söz dünyasında tanınan şəxs. İncə duyğularla yazılmış yaradıcılığı oxucuların yaddaşında qalacaq.
Əlisəmid Kür (13 oktyabr 2025) – Əməkdar şair, müasir Azərbaycan poeziyasının fərqli səsi. Şeirlərində həyatın ağrısını və insanın daxili mübarizəsini cəsarətlə ifadə edirdi.
Bu adlar təkcə insanlar deyil, bütöv bir dövrün səsi, nəfəsi və yaddaşı idi. Onların hər biri Azərbaycan tarixində, mədəniyyətində və ictimai həyatında öz izini qoyaraq bu dünyadan köçdü. Amma əsl itki yalnız onların fiziki yoxluğunda deyil – bu, eyni zamanda bir dövrün sükutudur.
Onlar gedib, amma yaratdıqları əsərlər, səslər, rollar və toxunduqları həyat uzun illər boyu yaşamağa davam edəcək. Hər birimiz üçün bu, həm xatırlatma, həm də ilhamdır:dəyərlərimizi yaşatmaq, sənətə, sözə və insanlığa hörmət göstərmək üçün. 2025-ci ilin itkisi bizə göstərir ki, hər səslə, hər yaradılmış obrazla, hər yazılmış sözlə bir ömür boyunca bir iz qoymaq mümkündür.
Hər itki bir dərsdir, hər xatirə bir məktəb. Onların sükutu isə bizi düşündürməyə, yaşadığımız dünyanı daha dəyərli etməyə çağırır. İnsanlar ölə bilər, amma onların dəyərləri, yaradıcılığı və toxunduqları həyat həmişə yaşayacaq.
SƏNƏTKAR GETSƏ DƏ, ONUN SƏNƏTİ HƏR ZAMAN VAR OLACAQ...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(05.01.2025)
