Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Dünyada 350 milyon insan naməlum xəstəliklərdən, yəni aşkarlana bilməyən və tibb üçün məlum olmayan xəstəliklərdən əziyyət çəkir. Ən faciəlisi isə, bu insanların ən azı yarısı uşaqlardır və statistikaya görə, onların 30%-i 5 yaşına çatmamış ölür.

Bundan əlavə, naməlum xəstəliklər yalnız ən kasıb Afrika ölkələrində yaşayanlarla məhdudlaşmır. Məsələn, Böyük Britaniyada hər il 6 000 körpə "adı olmayan sindrom" ilə doğulur. Təəssüf ki, müasir tibb hələ də hər şeyə qadir deyil.

Əslində isə bu xəstəliklər "naməlum xəstəliklər" yox, əksəriyyəti rəsmi olaraq təsvir və təsnif edilən, elmə məlum olan və müalicəsi olmayan nadir orfan (və ya yetim)  xəstəlikləridir.

Dünyada 7 000-10 000-dən çox nadir xəstəlik təsvir edilmişdir. Bu xəstəliklər tibbə məlumdur, lakin nadir olduqları üçün adi klinika həkimləri onlarla ömürlərində yalnız bir dəfə qarşılaşırlar və ya heç qarşılaşmırlar. Buna görə də çox vaxt xəstələrə illərlə düzgün diaqnoz qoyulmur (bu dövr "diaqnostik odissey" adlanır).

Nadir xəstəliyi olan bir insanın düzgün diaqnoz qoyması üçün orta hesabla 6 il və mütəxəssislərə çoxsaylı müraciətlər tələb olunur. O vaxta qədər xəstə rəsmi olaraq "diaqnoz qoyulmamış" hesab olunur və ya səhv diaqnozlara əsasən müalicə olunur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(03.11.2026)