Nemət Tahir,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi
1979-cu ilin oktyabrında italyan jurnalisti Oriana Fallaçi İslam İnqilabının Ali Lideri ilə müsahibə aparmaq üçün İranın Qum şəhərinə səfər edir.
Müsahibə götürülən otağa girmək üçün Fallaçi yalnız üzünü görünən saxlamaqla, başdan ayağa qədər ağır qara çadra ilə örtməyə məcbur olur. Otaqdakı söhbət əvvəldən gərgin keçir. Fallaçi çətin sual verməkdən çəkinməyərək, Ayətullahdan siyasi edamlar, müstəqil qəzetlərin qəfil bağlanması və yeni rejim dövründə İran qadınlarının hüquqlarının kəskin şəkildə itirilməsi barədə soruşur. Fallaçi çadra barədə soruşduqda, Xomeyni onun bu iddiasını rədd edir və geyimin gənc və hörmətli qadınları qorumaq üçün nəzərdə tutulduğunu bildirir. Daha sonra əlavə edir:
-Əgər İslam geyimlərini sevmirsinizsə, onu geyinməyə məcbur deyilsiniz.
Bu sözləri eşidən Fallaçi cavab verir:
-Təşəkkür edirəm, cənab imam. Əgər bu belədirsə, mən onu indi çıxaracağam.
Bundan sonra o, sürətli bir hərəkətlə çadrasını başından çıxarır və saçlarını Ali liderin qarşısında tamamilə açıq qoyur. Bunu görən Xomeyni dəhşətə gəlir, qəzəbli halda ayağa qalxır və bir söz demədən otaqdan çıxır. Araya dərin bir sükut çökür və müsahibə yarımçıq qalaraq,qəfildən başa çatır. Lakin Fallaçi müsahibəni bitirmək üçün ertəsi gün qayıdana qədər İranı tərk etməkdən imtina edir.
Bu qarşıdurma jurnalistika tarixində əfsanəvi bir hala gəlir. Bu, bir jurnalistin təsəvvür edilə bilən ən təhlükəli vəziyyətlərdən birində belə, hakimiyyətə tabe olmaqdan imtina etdiyini göstərirdi.
Fallaçi Ayətullah Xomeyninin qarşısında çadrasını çıxarmağa cəsarət etməklə sübut etdi ki, əsl jurnalistika avtoritar hakimiyyətə qarşı durmalı, çətin suallar verməyi və qorxu və ya ənənə ilə susdurulmaqdan imtina etməyi tələb edir. Jurnalistlər asan giriş və rahat sükut müqabilində cəsarətlərini qurban verəndə, tiraniyaya qarşı ən güclü qalxanlarımızdan birini itiririk.
Oriana Fallaçinin cəsarətli mövqeyi bizə dürüst jurnalistikanın hələ də qaranlığı işıqlandırmaq, səssizlərə səs vermək və gələcək nəsilləri qorxmadan həqiqəti deməyə ruhlandırmaq gücünə malik olduğunu xatırladır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.11.2026)
