İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Sufi musiqisi...

Ondan təkcə dindarlar deyil, hər bir kəs zövq ala bilir. Və son dönəmlərdə türklərin səmavi rəqslərinə heyranlıqla tamaşa edə-edə biz bu musiqiyə alüdə olmağa başlamışıq.

Bu gün doğum günü olan Nusrat Fateh Ali Khan (Nüsrət Fateh Əli Xan) (13 oktyabr 1948 – 16 avqust 1997) Pakistanın məşhur müğənnisi, bəstəkarı və musiqiçisi olub. O, xüsusilə sufi musiqisinin mühüm janrlarından biri olan qəvvali ifası ilə dünyada tanınıb. Güclü səsi, emosional ifası və özünəməxsus musiqi üslubu ilə XX əsrin ən yaddaqalan vokal ifaçılarından birinə çevrilib.

Nusrat Fateh Ali Khan 13 oktyabr 1948-ci ildə Pakistanın Pəncab bölgəsində, o vaxtlar Lyallpur adlandırılan, indiki Faisalabad şəhərində anadan olub. O, musiqiçi ailəsində böyüyüb. Atası Fateh Ali Khan tanınmış qəvvali ifaçısı idi və ailələri nəsillər boyu bu musiqi ənənəsini yaşadırdı.

Atası oğlunun gələcəkdə həkim olmasını istəsə də, Nusratın musiqiyə böyük marağı və istedadı vardı. O, kiçik yaşlarından musiqi öyrənməyə başlamış, atasından mənəvi musiqi və ifaçılıq dərsləri alıb. 1964-cü ildə atasının vəfatından sonra Nusrat ailəsinin musiqi ənənəsini davam etdirməyə qərar verib. 1971-ci ildə ailə qəvvali qrupunun rəhbəri olub və qısa müddətdə Pakistanın tanınmış ifaçılarından birinə çevrilib

Nusrat Fateh Ali Khanın ifa etdiyi qəvvali musiqisi dini, mənəvi və poetik məzmunu ilə seçilirdi. Onun ifalarında Allaha məhəbbət, insanlıq, mənəvi axtarış və sevgi kimi mövzular mühüm yer tuturdu. O, ənənəvi Cənubi Asiya musiqisini müasir musiqi elementləri ilə birləşdirərək bu janrın beynəlxalq səviyyədə tanınmasına böyük töhfə verib.

1980-ci illərdə Avropada və digər ölkələrdə çıxışları onun şöhrətini daha da artırdı. Britaniyalı musiqiçi Peter Gabriel ilə əməkdaşlığı və beynəlxalq musiqi layihələrində iştirakı sayəsində onun ifaları daha geniş auditoriyaya çatıb. Nusratın səsi geniş diapazonu, improvizasiya qabiliyyəti və uzun müddət yüksək enerji ilə oxumaq bacarığı ilə fərqlənib. O, bəzən saatlarla davam edən musiqi çıxışları ilə də tanınıb.

Onun ən məşhur ifaları arasında aşağıdakılar var:

- Allah Hoo — Allaha məhəbbəti və mənəvi bağlılığı ifadə edən məşhur qəvvali.

- Yeh Jo Halka Halka Suroor Hai — emosional ifası ilə seçilən əsər.

- Tumhe Dillagi Bhool Jani Padegi — sevgi və ayrılıq mövzulu məşhur mahnı.

- Mere Rashke Qamar — sonralar müxtəlif ifaçılar tərəfindən də yenidən səsləndirilmiş məşhur əsər.

- Afreen Afreen — Nusratın geniş auditoriyaya tanınmasına kömək edən məşhur mahnılardan biri.

- Mustt Mustt — ənənəvi musiqi ilə müasir səslənməni birləşdirən tanınmış əsər.

Onun musiqisi yalnız Pakistan və Hindistanda deyil, Avropa və Şimali Amerikada da dinləyicilərin diqqətini cəlb edib. İfa etdiyi əsərlərin bir qismi müxtəlif filmlərdə və beynəlxalq musiqi layihələrində istifadə olunub.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.10.2026)