Bu gün onun anadan olmasının 127-ci ildönümüdür

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Alfred Hiçkok XX əsr dünya kinosunun ən böyük rejissorlarından biri hesab olunur. O, xüsusilə detektiv, triller və psixoloji gərginlik janrlarında yaratdığı filmlərlə məşhurlaşıb. Tamaşaçını hadisələrin içərisinə çəkmək, gərginliyi tədricən artırmaq və gözlənilməz sonluqlar yaratmaq onun yaradıcılığının əsas xüsusiyyətlərindən olub.

Alfred Cozef Hiçkok 13 avqust 1899-cu ildə İngiltərənin London şəhərində anadan olub.

Kino fəaliyyətinə səssiz filmlər dövründə başlayıb və sonralar həm İngiltərədə, həm də ABŞ-da böyük uğurlar qazanıb. 1930-cu illərdən etibarən onun adı artıq dünya kinosunda tanınmağa başlayıb. 1939-cu ildə ABŞ-a köçdükdən sonra isə Hollivudda fəaliyyətini davam etdirib.

Hiçkokun filmlərində cinayət və sirr mühüm yer tutsa da, onun əsas diqqəti insan psixologiyasına yönəlib.

O, qorxunun, şübhənin, günahkarlıq hissinin və naməlum təhlükənin insan davranışına necə təsir etdiyini göstərib. Buna görə də onun filmləri adi detektiv əsərlərindən fərqlənib. Hiçkokun ən məşhur filmlərindən biri “Psycho”dur. 1960-cı ildə çəkilən bu film psixoloji triller və qorxu janrının ən mühüm nümunələrindən biri sayılır.

Filmdə Norman Beyts obrazı və onun idarə etdiyi motel ətrafında baş verən hadisələr təsvir olunub. Digər məşhur əsəri “Vertigo” filmidir. 1958-ci ildə çəkilən ekran əsərində keçmiş polis əməkdaşının sirli bir qadınla bağlı araşdırması və zaman keçdikcə onun bu qadına qarşı yaranan vəsvəsəsi göstərilib.

“Rear Window” filmində isə ayağından zədə aldığı üçün evdən çıxa bilməyən fotoqraf qonşularını müşahidə etməyə başlayıb və qonşu mənzillərdən birində cinayət törədildiyindən şübhələnir. Film müşahidə, şübhə və insan marağının sərhədləri haqqında maraqlı psixoloji hekayədir.

Hiçkokun “North by Northwest”, “The Birds”, “Strangers on a Train”, “Dial M for Murder” və “The 39 Steps” kimi filmləri də dünya kinosunun məşhur əsərləri sırasındadır. Onun filmlərində tez-tez günahsız insanın cinayətdə ittiham olunması, kimliyin qarışdırılması, izlənilmə qorxusu, gizli sirr, cinayət və şübhə kimi mövzulara rast gəlinib.

Hiçkok tamaşaçıya hadisənin təhlükəli tərəfini bəzən əvvəlcədən göstərib və bununla gərginliyi daha da artırırdı.

O, filmlərində qısa müddətə özü də görünməsi ilə də məşhur idi. Bu çıxışlar sonralar onun yaradıcılığının tanınmış xüsusiyyətlərindən birinə çevrilib.

Alfred Hiçkok 29 aprel 1980-ci ildə ABŞ-ın Los-Anceles şəhərində vəfat edib. Buna baxmayaraq, onun filmləri bu gün də izlənilir və rejissorun kino dilindən istifadə etdiyi üsullar müasir triller və detektiv filmlərinə təsir göstərməkdə davam edir.

Alfred Hiçkok sadəcə cinayət və qorxu filmləri çəkən rejissor deyildi. Onun əsas sənəti tamaşaçıda gözlənti yaratmaq, şübhə oyatmaq və insan psixologiyasının ən həssas nöqtələrinə toxunmaq olub. Məhz buna görə o, kino tarixində gərginlik ustası kimi xüsusi yer tutub.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.08.2026)