Nigar Xanəliyeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xüsusi Layihələr şöbəsi

Bəhmən Yusif oğlu Axundov (1910–1980) XX əsr Azərbaycan ziyalı mühitinin formalaşmasında iştirak edən simalardan biri kimi diqqət çəkir. O, 1910-cu il dekabrın 28-də İrəvan quberniyasının İrəvan şəhərində fəhlə ailəsində dünyaya gəlmişdir. Uşaqlıq illəri mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə keçmişdir; 1917-ci ildə atasının vəfat etməsi ailənin sosial vəziyyətini ağırlaşdırmış, 1918-ci ildə bölgədə baş verən milli qarşıdurmalar nəticəsində ailə doğma yurdunu tərk edərək Şərur rayonunun Yenica kəndinə köçmək məcburiyyətində qalmışdır.

Ailənin böyük övladı olması səbəbindən Bəhmən Axundov erkən yaşlarından əmək fəaliyyətinə başlamış, bununla yanaşı təhsilini də davam etdirmişdir. O, ilkin təhsilini Yenica kənd məktəbində başa vurduqdan sonra Naxçıvan Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna daxil olmuşdur. Təhsilini daha da inkişaf etdirmək məqsədilə sonradan Orta Asiya Dövlət Plan İnstitutunda oxumuşdur.

1934-cü ildə ali təhsilini tamamladıqdan sonra Azərbaycan Dövlət Universitetində əmək fəaliyyətinə başlamış, lakin elmi fəaliyyətə marağı onu daha irəli aparmışdır. Qısa müddət sonra Moskvada Krjijonovski adına Plan İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunmuş və 1939-cu ildə burada görkəmli alim Stanislav Qustoviç Strumilinin elmi rəhbərliyi altında namizədlik dissertasiyası üzərində işləməyə başlamışdır.

Bu faktlar göstərir ki, Bəhmən Axundovun həyat yolu sosial çətinliklərə baxmayaraq təhsilə və elmə yönəlmiş, ardıcıl inkişaf xətti ilə xarakterizə olunmuşdur. Onun bioqrafiyası XX əsrin ilk yarısında Azərbaycan ziyalılarının formalaşma modelini, yəni erkən əmək, paralel təhsil və mərkəzi elmi mühitlərə inteqrasiyanı aydın şəkildə əks etdirir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.04.2026)