Könül Əliyeva,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Xalq artisti, xanəndəƏlibaba Məmmədov Sabir Mirzəyevi muğamın klassik ənənələrinə sadiq sənətkar kimi qiymətləndirirdi. O, xüsusilə Mirzəyevin "Çahargah" muğamını böyük ustalıqla ifa etdiyini, səsinin qüdrəti və zəngulələrinin təmizliyi ilə seçildiyini qeyd etmişdi. Hər iki sənətkar Seyid Şuşinski məktəbinin davamçıları hesab olunurdu və eyni sənət mühitində fəaliyyət göstərirdilər.
Sabir Mirzəyev Azərbaycan muğam sənətinin tanınmış nümayəndələrindən biri, özünəməxsus ifa tərzi ilə seçilən xanəndə idi. O, xüsusilə "Çahargah" muğamının ən güclü ifaçılarından biri kimi tanınır və Azərbaycan muğam məktəbinin görkəmli davamçılarından hesab olunur.
Həyatı
- Doğum tarixi: 14 noyabr 1943-cü il.
- Doğulduğu yer: Cəlilabad rayonu, Bayxanlı kəndi.
- Uşaqlıqdan musiqiyə maraq göstərmiş, ilk muğam dərslərini atası Nüsrət kişidən almışdır.
- Sonralar görkəmli xanəndə Seyid Şuşinskinin məktəbində muğamın sirlərini öyrənmiş, Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecində təhsil almışdır.
Yaradıcılığı
Sabir Mirzəyev 1960-cı ildən peşəkar səhnə fəaliyyətinə başlamışdır. Uzun illər:
- Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında,
- "Azərkonsert" Birliyində,
- Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində fəaliyyət göstərmişdir.
Onun ifasında səslənən bir çox xalq mahnıları və muğamlar Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun Qızıl Fondunda saxlanılır. Ən məşhur ifaları bunlardır:
- "Qarabağın maralı"
- "Şuşanın dağları"
- "Nazlana-nazlana"
- "Gülə-gülə"
- "Aşiqəm"
- "Rast" muğamı
- "Çahargah" muğamı.
Fəxri adı
2007-ci ildə Azərbaycan muğam sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Əməkdar artist" fəxri adına layiq görülmüş, eyni zamanda Prezident təqaüdçüsü olmuşdur.
İfa üslubu
Sabir Mirzəyev yüksək diapazonlu səsi, uzun nəfəsi, mürəkkəb zəngulələri və emosional ifa tərzi ilə fərqlənirdi. Xüsusilə "Çahargah" muğamının dramatik və coşqun təqdimatı onun yaradıcılığının zirvəsi hesab olunur. Musiqişünaslar və sənətsevərlər onu bu muğamın ən parlaq ifaçılarından biri kimi qiymətləndirirlər.
Vəfatı
Sabir Mirzəyev uzun sürən ürək-damar xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. Müalicə üçün Təbrizdə olarkən 23 iyul 2011-ci ildə vəfat etmiş, cənazəsi Bakıya gətirilərək dəfn olunmuşdur.
Sabir Mirzəyevin vəfatı zamanı Azərbaycan musiqi ictimaiyyəti onu milli muğam sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri kimi yad etmiş, ifa etdiyi "Çahargah", "Rast" muğamları və xalq mahnılarının uzun illər muğamsevərlərin yaddaşında yaşayacağını qeyd etmişdir
Haqqında
Sabir Mirzəyev haqqında sənət adamlarının fikirləri mətbuatda geniş şəkildə toplanmasa da, onun yaradıcılığı barədə müxtəlif müsahibələrdə və xatirələrdə yüksək qiymətləndirmələr yer alıb.
Muğamsevərlərin və musiqişünasların ümumi qiymətləndirməsi
Sabir Mirzəyev haqqında yazılarda onun:
- "Çahargah" muğamının ən güclü ifaçılarından biri olduğu;
- klassik xanəndəlik ənənəsini qoruyub saxladığı;
- geniş diapazonlu səsə və uzun nəfəsə malik olduğu;
- muğamın dramatizmini dinləyiciyə çatdırmaq bacarığı ilə seçildiyi vurğulanır. Onun ifalarının əhəmiyyətli hissəsi Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun Qızıl Fondunda saxlanılır.
.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(22.07.2026)
