Rəqsanə Babayeva,

”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

Həyatda elə qapılar var ki, onların qarşısında uzun müddət dayanırıq. Əlimizi dəstəyə uzadır, açılacağına inanırıq. Bəzən günlərlə, aylarla, hətta illərlə gözləyirik. Özümüzü inandırırıq ki, bir gün həmin qapı mütləq açılacaq. Çünki o qapının arxasında arzuladığımız həyatın, sevdiyimiz insanın, gözlədiyimiz xəbərin və ya illərdir qurduğumuz bir xəyalın olduğunu düşünürük.

Sonra bir gün qapı bağlanır.

Əvvəlcə bunun ədalətsizlik olduğunu düşünürük. "Niyə?" deyə soruşuruq. Axı bu qədər istəmişdik, bu qədər çalışmışdıq, bu qədər səbir etmişdik. Bəlkə bir az da gözləsəydik, bəlkə başqa cür davransaydıq, bəlkə bir sözümüzü dəyişsəydik, hər şey başqa cür olardı...

İnsan itirdiyi hər qapının qarşısında bir müddət özünü günahlandırır.

Amma həyatın qəribə bir həqiqəti var: Bəzən bağlanan qapı cəza deyil, qorunmaqdır.

Biz bunu həmin an başa düşmürük. Çünki insan qarşısındakı qapını görür, arxasındakı yolu isə görə bilmir. Biz yalnız içəri girmək istəyirik. Orada nə olduğunu təsəvvür edir, gözümüzdə böyüdür, ona öz arzularımızı əlavə edirik. Halbuki bəzən bizi özünə çəkən qapının arxasında düşündüyümüz xoşbəxtlik yox, illər sonra anlayacağımız böyük bir peşmanlıq dayanır.

Həyat bunu bizə əvvəlcədən demir.

Sadəcə qapını bağlayır.

Biz isə uzun müddət həmin qapının qarşısında dayanıb döyürük.

Bəzən qapını başqa biri bağlayır. Sevdiyimiz insan uzaqlaşır. Dostluq bitir. Bir münasibət sona çatır. Arzuladığımız iş alınmır. İllərlə hazırlaşdığımız bir yolun qarşısına gözləmədiyimiz bir maneə çıxır. Bir insan üçün etdiyimiz hər şeyə baxmayaraq, o insan bizi seçmir.

Belə anlarda özümüzə bir sual veririk:

"Deməli, mən kifayət qədər yaxşı deyildim?"

Xeyr.

Hər bağlanan qapının səbəbi bizim yetərsizliyimiz deyil.

Bəzən insanlar bizi sevmədikləri üçün yox, bizimlə eyni yolda gedə bilmədikləri üçün gedirlər. Bəzən bir iş alınmadığı üçün deyil, bizim üçün başqa bir yol hazırlandığı üçün dayanırıq. Bəzən arzuladığımız şəhərə gedə bilmirik, çünki həyat bizi başqa bir şəhərdə özümüzü tapmağa aparır.

Biz isə həmin vaxt bunu itki adlandırırıq.

Çünki insanın ən böyük yanılğılarından biri budur: O, yalnız istədiyi şeyin onun üçün yaxşı olduğuna inanır.

Halbuki hər istədiyimiz bizə yaxşı gəlməyə bilər.

Bəzən çox sevdiyimiz insan bizi özümüzdən uzaqlaşdırır. Bəzən uğrunda illərimizi verdiyimiz bir arzu bizi içəridən yorur. Bəzən açılması üçün dua etdiyimiz bir qapı açılsa, həyatımızın ən böyük səhvini etmiş olarıq.

Ona görə də həyat bəzi qapıları bizim üçün bağlayır.

Biz bunu gec anlayırıq.

Çox gec.

Elə qapılar var ki, bağlandığı gün ağlayırıq, illər sonra isə "Yaxşı ki, açılmadı" deyirik.

Bəlkə də böyümək bir az da budur. Vaxtilə bizi ağladan şeylərə illər sonra başqa gözlə baxa bilməkdir. Bir vaxtlar "niyə mənim başıma gəldi?" dediyimiz hadisənin əslində bizi hansı təhlükədən uzaqlaşdırdığını anlamaqdır.

Həyat hər zaman istədiyimizi vermir.

Bəzən bizə lazım olanı verir.

Amma lazım olanla istədiyimiz eyni şey olmur.

İnsan bunu qəbul etməyi öyrənənə qədər çox qapı döyür. Bəzən açılmayan qapının qarşısında o qədər uzun qalır ki, yanındakı açıq qapıları görmür. Həyat qarşısına başqa imkanlar çıxarır, başqa insanlar gətirir, başqa yollar göstərir. Amma o, gözlərini hələ də bağlı qapıya dikir.

Çünki itirdiyimiz şeyə bağlanmaq, əldə edə biləcəyimiz şeyə inanmaqdan daha asan gəlir.

Bəzən isə qapı bizim üzümüzə yox, köhnə həyatımızın üzünə bağlanır.

Və biz bunu özümüzə qarşı edilmiş bir haqsızlıq kimi qəbul edirik.

Halbuki bəlkə də həmin qapının bağlanması ilə həyat bizə deyir:

"Artıq burada qalma."

"Artıq özünü izah etməyə çalışma."

"Artıq səni seçməyən birinin seçimini gözləmə."

"Artıq bitmiş bir hekayəni davam etdirməyə çalışma."

Bəzi qapılar ona görə bağlanır ki, biz arxaya baxmağı dayandıraq.

Çünki insan bəzən keçmişə o qədər bağlanır ki, gələcəyin qarşısında dayanır.

Bir qapının bağlanması dünyanın sonu deyil. Sadəcə bir yolun sonudur. Yolun bitməsi isə həyatın bitməsi demək deyil.

Bəlkə qarşıda başqa bir yol var.

Bəlkə daha sakit.

Bəlkə daha çətin.

Bəlkə daha gec.

Amma daha çox sənə aid olan bir yol.

Həyatın ən gözəl tərəfi də budur: Heç bir qapının arxasında bütün həyatımız gizlənmir. Bir qapı bağlananda hər şey bitmir. Sadəcə bir ehtimal yox olur və başqa ehtimallar üçün yer yaranır.

Ona görə bəzi qapıları zorla açmağa çalışmamaq lazımdır.

Bəzən dəstəkdən əlimizi çəkməyi bacarmalıyıq.

Bəzən arxaya dönüb getmək məğlubiyyət deyil.

Əksinə, insanın özünə verdiyi ən böyük hörmətdir.

Çünki hər qapının qarşısında ömür boyu dayanmaq olmaz.

Bəzən dönüb getmək lazımdır.

Bir az susaraq.

Bir az ağlayaraq.

Bir az da içimizdə ölən ümidlərlə vidalaşaraq...

Sonra bir gün anlayırıq ki, həyat bizi boşluqda buraxmayıb. Sadəcə əlimizdə tutduğumuz köhnə qapının dəstəyini buraxmağımızı gözləyib.

Və biz nəhayət başımızı qaldıranda qarşımızda başqa bir qapı görürük.

Bu dəfə onu döyməyə qorxuruq.

Çünki əvvəlki qapının ağrısını hələ unutmamışıq.

Amma bəlkə də həyatın bizdən istədiyi yalnız budur:

Yenidən cəhd etmək.

Yenidən inanmaq.

Yenidən açılmaq.

Çünki bağlanan hər qapı bizi bir az dəyişir. Bəzən daha ehtiyatlı, bəzən daha güclü, bəzən də daha anlayışlı edir. Ən əsası isə bizə öyrədir ki, xoşbəxtlik həmişə açılmasını gözlədiyimiz qapının arxasında olmur.

Bəzən xoşbəxtlik o qapının bağlandığını qəbul etdiyimiz anda başlayır.

Bəlkə də həyatın bizə verdiyi ən böyük dərslərdən biri budur:

Hər bağlanan qapının arxasınca ağlama. Bəzən həyat səni içəri buraxmadığı üçün deyil, oradan çıxara bilməyəcəyini bildiyi üçün qapını bağlayır.

Və bir gün geriyə baxanda anlayırsan ki, vaxtilə bağlanmasına görə ağladığın o qapı, əslində, səni özünə aparan yolun başlanğıcı imiş.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(09.09.2026)