Rəqsanə Babayeva,

”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

Bu gün necə olduğumu soruşsan, yəqin ki, bir sözlə cavab verə bilmərəm. “Yaxşıyam” desəm, içimdəki yorğunluğa haqsızlıq etmiş olaram. “Pisəm” desəm, hələ də içimdə işığını qoruyan o kiçik ümidə. Ona görə bu gün özümü nə yaxşı, nə də pis adlandıra bilirəm. Mən sadəcə bir az susmuşam, bir az yorulmuşam, bir az da həyatın ağırlığını ürəyimdə daşıyıram.

Bəzən insanın üzünə baxıb onun necə olduğunu anlamaq mümkün deyil. Çünki insan ən böyük ağrılarını çox vaxt səssiz yaşayır. Gülür, danışır, gündəlik işlərini görür, başqalarının dərdini dinləyir, hətta onlara təsəlli də verir. Amma gecə hamı susanda, otağın işığı sönəndə və insan öz düşüncələri ilə tək qalanda içində gizlətdiyi hər şey bir-bir üzə çıxır.

Bu gün mən də bir az eləyəm.

Gün ərzində neçə dəfə gülümsədiyimi bilmirəm. Amma bilirəm ki, hər gülüşüm ürəyimdən gəlməyib. Bəzi gülüşlər sadəcə insanlara “narahat olmayın, mən yaxşıyam” deməyin başqa formasıdır. Bəzən insan yaxşı olmadığı halda yaxşı görünməyi bacarır. Çünki hər kəsə içindəki fırtınanı danışmağa gücü çatmır.

Bu gün mənim içimdə də sakit görünən bir fırtına var.

Nə tam ağlamaq istəyirəm, nə də gülmək. Sadəcə bir müddət heç kim məndən heç nə soruşmasın istəyirəm. “Nə oldu?”, “Niyə susursan?”, “Niyə belə baxırsan?” kimi suallara cavab verməyə belə həvəsim yoxdur. Çünki bəzi hisslərin cavabı olmur. Bəzi ağrıları sözə çevirəndə onların özündən də çox yorulursan.

Bəzən insan danışmaqdan deyil, izah etməkdən yorulur. Özünü izah etməkdən, hisslərini sübut etməkdən, niyə belə olduğunu anlatmaqdan, niyə bəzi şeylərin ona toxunduğunu başa salmaqdan yorulur. Halbuki insanın ürəyi məhkəmə zalı deyil ki, hər hissinin qarşısında sübut təqdim etsin.

Bu gün mən heç nəyi sübut etmək istəmirəm. Sadəcə bir az özüm olmaq istəyirəm. Güclü görünmək məcburiyyətində olmayan, hər şeyə cavab tapmayan, bəzən qorxan, bəzən darıxan, bəzən kövrələn, bəzən də heç bir səbəb olmadan susmaq istəyən adi bir insan kimi.

Çünki uzun müddət özümü güclü olmağa öyrətmişəm. Hər çətinliyin içindən çıxmağı, yıxılsam qalxmağı, ağlasam göz yaşımı silib davam etməyi bacarmışam. Amma indi anlayıram ki, güclü olmaq həmişə ayaqda qalmaq demək deyil. Bəzən güc “bu gün bacarmıram” deyə bilməkdir. Bəzən yorğunluğunu gizlətməməkdir. Bəzən heç kimə görünmədən ağlamaq və sonra yenə səhər açılınca həyata davam etməkdir.

Bu gün mən bir az yorulmuşam. Amma bu, bədənimin yorğunluğu deyil. Daha çox ruhumun yorğunluğudur. Gözləməkdən, hər şeyin yaxşı olacağına ümid etməkdən, sonra yenidən narahat olmaqdan, bir xəbər gözləməkdən, bir sözə məna verməkdən, keçmişdə qalan bəzi şeyləri içimdə yenidən yaşamaqdan yorulmuşam.

İnsan bəzən başına gələnlərdən çox, baş verə biləcək şeylərdən yorulur. Çünki qeyri-müəyyənlik insanın içində görünməyən bir yük yaradır. Bu gün mən də o yükü daşıyıram.

Bəzən fikirlərim məndən əvvəl gedir. Mən hələ bir şeyi düşünməmiş, ürəyim onun ən pis ehtimalını düşünür. Sonra özümü sakitləşdirməyə çalışıram: “Hər şey yaxşı olacaq.” Amma ürəyin qorxduğu vaxt ağılın söylədiyi ən gözəl cümlələr belə bəzən kifayət etmir.

Yenə də içimdə bir səs var. Çox zəif, çox sakit, amma hələ də var. Deyir ki, dayanma. Bəlkə bu gün hər şey istədiyin kimi deyil. Bəlkə bəzi şeyləri dəyişə bilmirsən. Bəlkə ürəyində cavabsız suallar var. Amma həyat hələ bitməyib.

Mən də o səsə inanmaq istəyirəm.

Bu gün keçmişə də çox baxıram. İnsanların həyatından çıxıb getməsinə, bəzi münasibətlərin necə dəyişdiyinə, vaxtında əhəmiyyət vermədiyimiz kiçik anların sonradan necə böyük xatirələrə çevrildiyinə düşünürəm. Elə insanlar var ki, artıq həyatımızda deyillər, amma bir mahnıda, bir küçədə, bir qoxuda, bir cümlədə yenidən qarşımıza çıxırlar.

Bəzən bir insanı itirmək onun yoxluğuna alışmaq demək deyil. Sadəcə onun yoxluğunu öz həyatının bir hissəsinə çevirməyi öyrənirsən.

Bəzi xatirələr də belədir. Onları unutmaq mümkün deyil. Sadəcə zaman keçdikcə xatirənin ağrısı dəyişir. Əvvəl yaraya bənzəyir, sonra izə çevrilir. Amma o iz qalır.

Bu gün mən o izlərə baxıram. Özümə də baxıram. Nə qədər dəyişmişəm...

Bir vaxtlar məni çox incidən şeylərin bəzilərinə indi sadəcə sakitcə baxa bilirəm. Bir vaxtlar itirməkdən qorxduğum bəzi şeylərin əslində məni özümə qaytardığını anlayıram. Bəzi gedişlərin həyatımda boşluq yaratdığını düşünmüşdüm, amma sonradan həmin boşluğun içində özümü tapdım.

Bəlkə də həyat insanı hər dəfə əlindən nəyisə alanda, qarşılığında başqa bir şey öyrədir. Səbir öyrədir. Susmağı öyrədir. Buraxmağı öyrədir. Ən əsası isə insanın özünə sahib çıxmasını öyrədir.

Bu gün mən özümə sahib çıxmaq istəyirəm. Özümü qınamadan, özümü tələsdirmədən, “Niyə belə oldum?” deyə özümə sual vermədən. Çünki hər hissin səbəbini tapmaq məcburiyyətində deyiləm. Bəzən ürək sadəcə yorulur.

Və yorulan ürəyə hökm vermək yox, mərhəmət lazımdır.

Bu gecə özümə bir fincan çay qədər sakitlik arzulayıram. Heç kimdən gəlməyən, heç kimdən asılı olmayan, içimdə yaranan bir sakitlik. Telefonun səsini söndürüb bir müddət dünyadan uzaqlaşmaq, heç nəyi düşünməmək, heç nəyi düzəltməyə çalışmamaq istəyirəm.

Sadəcə nəfəs almaq...

Bəzən bundan böyük ehtiyacımız olmur.

Sabah yenə səhər açılacaq. Günəş pəncərədən içəri düşəcək. Həyat yenə öz qaydasında davam edəcək. İnsanlar danışacaq, küçələr səs-küyə bürünəcək, telefonlar zəng çalacaq, qarşıma yenə həll edilməli işlər çıxacaq. Mən də qalxacağam və həyatın içində öz yerimi yenidən tutacağam.

Bəlkə sabah daha güclü olacağam. Bəlkə daha sakit. Bəlkə bu gün məni ağrıdan şeylər sabah mənə o qədər də ağır gəlməyəcək.

Amma sabah nə olacağını bu gecə bilmirəm. Və ilk dəfə bunu bilməməyin özündən qorxmuram.

Çünki hər şeyi əvvəlcədən bilmək mümkün deyil. Hər yolu əvvəlcədən görmək mümkün deyil. Bəzən insan sadəcə addımını atır və yol onun qarşısında yavaş-yavaş açılır.

Mən də bu gün yolun hamısını görmürəm. Sadəcə qarşımdakı bir addımı görürəm. O addımı atmağa isə gücüm var.

Bəlkə də bu gün mənim əsl halım budur: tam yaxşı deyiləm, amma tam sınmamışam. Bir az kövrəyəm, bir az yorğunam, bir az darıxıram, bir az qorxuram, bir az da susuram. Amma içimdə hələ də sabaha çatmaq istəyən bir tərəf var.

Və bəlkə insanı yaşadan ən böyük şey elə budur — içində hər şeyə baxmayaraq sönməyən o kiçik işıq.

Bu gün mən özümü o işığa əmanət edirəm. Bu gecə hər şeyi həll etməyəcəyəm. Heç nəyi məcburən yoluna qoymayacağam. Keçmişi dəyişməyəcəyəm. Sabahın cavablarını bu gecədən tələb etməyəcəyəm.

Sadəcə gözlərimi yumacağam və ürəyimə deyəcəyəm: “Bu gün bacardığın qədər etdin. İndi dincəl.”

Bəlkə də insanın özünə deyə biləcəyi ən gözəl söz budur.

Çünki hər gün qalib gəlmək lazım deyil. Bəzən sadəcə yıxıldıqdan sonra yenidən səhərə çıxmaq kifayətdir.

Bu gün mən eləyəm.

Bir az yaralı, bir az yorğun, bir az susqun...

Amma hələ buradayam.

Və bəlkə də bu, bu gün üçün kifayət qədər böyük bir səbəbdir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(24.08.2026)