Rəqsanə Babayeva,

”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

Bəzən insanın ən böyük ağrısı ağladığı yerdə deyil, susduğu yerdə başlayır. Elə anlar var ki, insan heç kimə heç nə danışmaq istəmir. Çünki danışsa, sözlərin arxasınca göz yaşlarının gələcəyini bilir. Bəzən bir cümlə qurmaq belə ağır olur. İnsan sadəcə susur və içində illərlə topladığı hər şeyi özü ilə danışır.

Həyat bizə çox şeyi öyrədir. Ən ağrılısı isə budur ki, bəzi dərsləri kitabdan oxumaq olmur. Onları yaşamaq lazımdır. İtirmək lazımdır. Darıxmaq lazımdır. Gecələr hamı yatarkən tavana baxıb düşünmək lazımdır. Bir vaxtlar yanımızda olan insanların artıq olmadığını qəbul etmək lazımdır.

İnsan qəribə varlıqdır. Ən çox sevdiklərinə qarşı güclü görünməyə çalışır. “Yaxşıyam”, deyir, halbuki içində nələrinsə dağıldığını özü bilir. Gülümsəyir, amma o təbəssümün arxasında neçə gecənin səssizliyi gizlənir, heç kim bilmir.

Bəzən bir insan üçün darıxmaq onun yanında olmaq istəməkdən daha artıqdır. Onun səsini bir dəfə də eşitmək, qapının açılıb içəri girməsini görmək, “Necəsən?” sualını ondan eşitmək istəyirsən. Sonra anlayırsan ki, bəzi səslər yaddaşda qalır, amma həyatda geri qayıtmır.

İnsanın ürəyində qəribə bir otaq var. Ora heç kimi buraxmırıq. Orada uşaqlığımız, itirdiklərimiz, yarımçıq qalan arzularımız, deyə bilmədiyimiz sözlər yaşayır. Bəzən təsadüfən bir mahnı, bir qoxu, köhnə bir şəkil həmin otağın qapısını açır və insan illər əvvəlki bir günün içində yenidən yaşayır.

Bəlkə də böyümək elə budur — əvvəl ağladığın şeylərə sonralar səssizcə baxmağı öyrənmək.

Amma insan nə qədər yorulsa da, ürəyində kiçik bir ümid saxlayır. Çünki həyatın ən gözəl tərəfi budur: heç bir gecə əbədi deyil. Ən uzun qışın belə bir səhəri var. Ən ağır kədərin içində belə insanın ürəyi bir gün yenidən işığa tərəf dönür.

Bəzən xoşbəxtlik böyük hadisələrdə gizlənmir. Bir fincan çayın istisində, doğma bir səsdə, evin sakitliyində, kiminsə “Gəldin?” deyə soruşmasında, pəncərədən içəri düşən günəş işığında gizlənir. Biz isə çox vaxt böyük möcüzələr gözləyərkən əlimizdəki kiçik xoşbəxtlikləri görmürük.

Həyat insana hər şeyi vermir. Bəzi arzuları yarımçıq saxlayır, bəzi insanları vaxtından əvvəl aparır, bəzi yolları bağlayır. Amma bütün bunlara baxmayaraq, insan yenə yaşayır. Səhər oyanır, pəncərəni açır, saçlarını darayır, çayını içir, işinə gedir, insanlarla danışır və heç kim onun daxilində hansı savaşların getdiyini bilmir.

Bəlkə də insanın ən böyük gücü elə budur — ürəyi neçə dəfə qırılsa da, yenə sevməyə davam etmək. Yenə inanmaq. Yenə gözləmək. Yenə bir səhərin yaxşı bir xəbər gətirəcəyinə ümid etmək. Və ən əsası, bütün itkilərə baxmayaraq, içindəki insanı öldürməmək.

Çünki insanı yaşadan yalnız nəfəs almaq deyil. İnsanı yaşadan xatirələr, ümidlər, sevgi və hələ deyilməmiş sözlərdir.

Bəlkə də buna görə bəzi insanlar həyatdan gedəndə belə tamamilə getmirlər. Onların səsi bir mahnıda, baxışı bir fotoda, gülüşü yaddaşımızda, sevgisi isə ürəyimizin ən dərin yerində qalır.

Və biz bir gün yenə gülümsəyirik. Amma o gülüş əvvəlki gülüş olmur. Çünki insan itirdiklərindən sonra əvvəlki insan kimi qalmır. Bir az susur, bir az dəyişir, bir az böyüyür. Və anlayır ki, həyatda ən qiymətli şey əslində heç nəyi itirməmək deyil.

Ən qiymətli şey — itirdiklərimizə baxmayaraq, ürəyimizdə sevginin hələ də ölmədiyini görə bilməkdir.

Bəlkə də həyatın ən böyük möcüzəsi budur: ürəyimiz qırıla-qırıla yenə də sevə bilməyimiz.

Və bir gün, heç gözləmədiyimiz anda, özümüzə sakitcə deyirik: “Keçəcək.”

Bəlkə hər şey keçmir. Bəzi ağrılar bizimlə qalır. Amma biz həmin ağrılarla yaşamağı öyrənirik.

Və sonra anlayırıq ki, insanın gücü heç vaxt yıxılmamağında deyil. İnsan yıxıldıqdan sonra da ayağa qalxıb həyata davam edə bilməsindədir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.08.2026)