Rəqsanə Babayeva,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

Bəzən düz bir yol kimi görünür uzaqdan baxanda. Sanki insan doğulur, böyüyür, arzular qurur və addım-addım həmin arzulara doğru irəliləyir. Amma gerçəkdə bu yol heç vaxt düz olmur. Həyat daha çox enişli-yoxuşlu, dolanbaclı, gözlənilməz döngələrlə dolu uzun bir sınaq imtahanını xatırladır.

İnsan həyat yoluna qədəm qoyduğu andan etibarən sanki görünməz bir imtahana daxil olur. Bu imtahanın nə vaxt başlayıb nə vaxt bitdiyini heç kim dəqiq bilmir. Sualları əvvəlcədən verilmir, cavabları isə heç bir kitabda yazılmayıb. Hər kəs bu imtahanı öz təcrübəsi, düşüncəsi və seçimləri ilə verir. Bəzən ən çətin suallar heç gözləmədiyin anda qarşına çıxır.

Həyatın enişləri insanı sınağa çəkir. Uğursuzluqlar, itkilər, xəyal qırıqlıqları – bunlar insanın ruhunu yorur, onu sarsıdır. Amma məhz bu anlarda insan özünü tanıyır. Güclü olub-olmadığını, səbrinin sərhədlərini, inamının nə qədər möhkəm olduğunu məhz enişlər göstərir. Çünki rahatlıq içində insan özünü olduğu kimi görə bilmir.

Yoxuşlar isə başqa bir sınaqdır. Bəzən zirvəyə qalxmaq enməkdən daha çətin olur. Uğur qazandıqca insanın qarşısına yeni məsuliyyətlər çıxır. Hər bir nailiyyət yeni bir sual, yeni bir imtahan deməkdir. Yoxuşlar insanı təkcə fiziki yox, mənəvi baxımdan da yorar. Amma bu yorğunluq eyni zamanda insanı yetkinləşdirir.

Dolanbaclı yollar isə həyatın ən maraqlı, amma ən qarışıq hissəsidir. İnsan bəzən hansı istiqamətdə getdiyini belə anlamır. Qarşısına çıxan seçimlər onu tərəddüdə salır. Hansı yol doğrudur? Hansı qərar səhvdir? Bu sualların cavabı çox vaxt yalnız zaman keçdikdən sonra aydın olur. Həyatın dolanbacları insanı düşünməyə, qərar verməyə və nəticələri qəbul etməyə məcbur edir.

Bu böyük sınaq imtahanında ən vacib olan şey bəlkə də qalib gəlmək deyil. Əsas məsələ imtahanın özünü necə verdiyimizdir. İnsan dürüst, mərhəmətli və əzmkar olmağı bacarırsa, o artıq bu imtahanda uğur qazanmış sayılır. Çünki həyatın həqiqi qiyməti nəticədə deyil, keçilən yolda gizlidir.

Hər bir insanın həyatı fərqli suallardan ibarətdir. Kiminin sualları daha çətin, kimininki daha asan görünə bilər. Amma əslində hər kəs öz gücünə uyğun sınaqlarla qarşılaşır. Həyat heç kimə daşıya bilməyəcəyi yükü vermir. Sadəcə, bəzən insan öz gücünü dərk etməkdə gecikir.

Həyat enişli-yoxuşlu, dolanbaclı bir sınaq imtahanıdır. Bu imtahanda nə köçürmək mümkündür, nə də başqasının cavabını istifadə etmək. Hər kəs öz cavabını özü yazır. Bəzən səhv edir, bəzən düz tapır, amma ən əsası öyrənir. Və bəlkə də həyatın ən böyük mənası məhz bu öyrənmə prosesində gizlidir.

Çünki insan bu yolun sonunda yalnız nə qazandığını deyil, necə bir insan olduğunu da özü ilə aparır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(06.05.2026)