Rəqsanə Babayeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

İnsan öz doğulduğu günü unuda bilməz.

Çünki o gün onun həyatla ilk razılaşmasıdır.

Mənim isə bu razılaşmam iki tarix arasında qalıb.

Sənədlər deyir: 30 aprel.

Mən isə susmadan deyirəm: 26 aprel.

Bu, sadəcə bir rəqəm fərqi deyil.

Bu, insanın özünü tanıması ilə dünyanın onu tanıması arasındakı fərqdir.

Mən doğulduğum günü bilirəm.

Bunu sübut etməyə ehtiyacım yoxdur.

Çünki bəzi həqiqətlər sübut üçün deyil — yaşamaq üçündür.

Sovet dövründə kimsə bir tarix yazıb.

Bəlkə tələsib, bəlkə vecinə olmayıb, bəlkə də sadəcə “fərqi yoxdur” deyib keçib.

Amma o “fərqi yoxdur” mənim həyatımda illərlə davam edən bir fərqə çevrildi.

İnsan bəzən başqasının etdiyi kiçik bir səhvin içində böyük bir ömür yaşayır.

Mən də yaşadım.

Hər dəfə doğum günü mövzusu açılanda içimdə bir tərəddüd yaranırdı.

Hansını deyim?

Hansını qəbul edim?

Hansında özümü hiss edim?

Çünki insanın doğulduğu gün onun kimliyinin səssiz tərəfidir.

Adını dəyişə bilərsən, yaşadığın yeri dəyişə bilərsən, hətta həyatını da dəyişə bilərsən…

amma doğulduğun günü dəyişə bilməzsən.

Onu ya qəbul edirsən, ya da itirirsən.

Mən itirmək istəmədim.

Ona görə də illərlə içimdə bir arzu yaşatdım:

bir gün sənəddə də mən olum.

Bir gün kağız da mənim bildiyimi desin.

Amma həyat hər arzunu reallaşdırmır.

Bəzilərini sadəcə sənin içində saxlayır.

Mənim həqiqətim də elə oldu — daxilimdə qaldı.

Və sonra…

həyat gəlib bu tarixə öz möhürünü vurdu.

2022-ci ilin 26 aprelində.

O gün mən təkcə bir gün yaşamadım — bir ömür yaşadım.

Bir itki, bir sükut, bir boşluq…

Qardaşımın yoxluğu ilə mənim içimdə bir şey qopdu.

Sanki həyat mənə dedi:

“Bax, bu tarixdən qaça bilməzsən.”

Və mən başa düşdüm…

26 aprel mənim taleyimdir.

Bu gün mənim üçün artıq sadəcə doğum günü deyil.

Bu gün mənim yaddaşımdır.

Bu gün mənim yarım qalan cümləmdir.

Bu gün mənim içimdə yaşayan bir səsdir.

İndi mən sənədlərlə mübarizə aparmıram.

Çünki başa düşmüşəm:

insanı kağız təsdiqləmir.

İnsanı xatirələr təsdiqləyir.

Mənim xatirələrim isə yanılmır.

Mən 26 apreldə doğulmuşam.

Və həyat bunu mənə iki dəfə sübut edib:

bir dəfə varlığım ilə,

bir dəfə itkim ilə.

Bəlkə də insanın əsl doğum günü onun yaddaşında yazılandır.

Qalanı sadəcə qeydiyyatdır.

İndi hər il bu gün gələndə, mən özümlə tək qalıram.

Nə səs-küy var, nə təntənə…

sadəcə bir sakitlik.

O sakitlikdə iki hiss yan-yana dayanır:

“xoş gəldin” və “əlvida”.

Və mən onların arasında dayanıb anlayıram:

Mən iki tarixdə yox,

bir həqiqətdə yaşayıram.

Və o həqiqəti məndən başqa heç kim bu qədər dəqiq bilmir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.04.2026)