Harun Soltanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının Yaradıcılıq şöbəsi
Gecə yarısıdır. Stolun üstündə yarımçıq qalmış stəkan var. İçində nə olduğu fərq etmir. Pəncərənin kənarında siqaret tüstüsü. Telefonun enerjisi bitib, onu da o biri otağa atıbsan. İçində nə varsa, hamısı eyni anda qaynayır...
Sevgi? Qardaşının səsi, yoxsa bacının? Artıq deyəsən unudursan. Ancaq bir stəkan çay, qardaşının bir vaxtlar boyuardındaki tükləri kəsməsi, bir vaxtlar "sən mənim zirəng oğlumsan" deyən ananın səsi. İndi o səs stəkanın dibinə çöküb..
Nifrət? Əslində heç kəsə deyil, özünə. Axı niyə o gün susdun? Niyə o an "qəbul edirəm" demədin? Niyə bu qədər ağırsan, niyə bu qədər düşüncəli, niyə heç vaxt kifayət qədər yüngül deyilsən?
Darıxmaq? Bu, ən qarışığıdır. Nəyi? Kimi? Haranı? Bəlkə də heç yaşamadığın bir günçün, heç açmadığın bir qapı üçün darıxırsan.
Qorxu? Sabah yenə eyni olacaq. Oyanacaqsan, yenə eyni küçədən keçəcəksən, yenə eyni boşluğu çiyinlərində daşıyacaqsan. Heç nə dəyişməyəcək. Heç kim gəlib "səni başa düşürəm" deməyəcək.
Və bütün bunlar eyni anda. Bir stəkanın dibində bir ailənin kölgəsindədir. Bir siqaretin tüstüsündə evdən qaçdığın gün. Bir pəncərənin qarşısında bütün ömrünün bir kino lentinə yığılıb sürətlə keçməsidir. Sən isə sadəcə oturmusan. Heç nə etmirsən. Amma içində bir orkestr var, hər alət başqa bir şey çalır. Kimisi sevgi, kimisi ağrı, kimisi susqunluq. Biri skripka, biri piano. Və dirijor yoxdur.
Təklikdə belə başlayır. Küçədə addımlayırsan, yağış yağır. Paltarın islanır, amma fərqinə varmırsan. Ayaqqabılarının altında su sıçrayır, şəhərin işıqları yağışda bulanıqlaşır. Birdən xatırlayırsan, beş il əvvəl, başqa bir şəhər, başqa bir yağış. O zaman da belə islanmışdın. Yanında əsgər yoldaşların idi, silahın çiynində, soyuq amma güvənli. İndi o silahı xatırlayırsan, amma nömrəsini unutmusan. Necə olur? O silahi saniyələr içində söküb yığırsan, amma nömrəsi nə idi? Unutdun.
Bu, təkliyin mikslənməsidir.. həqiqətlə xəyalın, xatirələrlə indinin arasında sərhəd silinir. Sən artıq bilmirsən. Bu ağrı indinin ağrısıdır, yoxsa keçmişin? Bu sevgi hələ də içindədir, yoxsa sadəcə vərdişdir?
Teatra tək gedirsən. Tamaşa başlayır, səhnədə bir qadın ağlayır. Həqiqi ağlayır, yoxsa rolla? Fərq etmir. Sən də ağlayırsan. Sənin göz yaşın tamaşanın bir hissəsidi, heç kim bilmir, heç kim görmür. Amma sən bilirsən. Səhnədəki qadının hər fəryadı sənin içində bir nağara vurur. Tamaşa bitir, alqışlayırsan. O qadın səhnədə təzim edir, gülümsəyir, o isə hələ də ağlayırdı bir az əvvəl. Foyedə gəzirsən. İnsanlar danışır, gülür, şəkil çəkir. Sən divara söykənib heç nə edə bilmirsən. İçində dəniz var, dalğalar, fırtına, qayalar. Amma üzün sakitdi. Heç kim bilmir. Heç kim görmür.
Bu da qarışıqlığın bir şəkli, içində fırtına qoparkən, üzündə bahar küləyi əsməsidir.
Şəhərin məşhur barlarının birinin küncündə tək içirsən. Stəkanın içində viski, yoxsa vodka? Fərq etmir. Yanındakı stulda heç kim oturmur. Amma sən baxanda ora, bəzən birinin oturduğunu görürsən, kölgə, xəyali, bəlkə də sabahkı özün. O sənə susur, sən ona baxırsan. Bir qurtum alırsan, keçmişin bir parçası boğazından aşağı enir. İkinci qurtum, sabahın qorxusu bir anlıq əriyir. Üçüncü qurtum, heç nə yoxdur. Sadəcə sükut. Stəkan, işıq, nəfəs. Və sonra başlayır qarışıqlıq. Əsl qarışıqlıq. Niyə burdayam? Niyə təkəm? Niyə bunu seçdim, yoxsa seçmədim? Hardayam? Dostlarım hardadı? Niyə heç kim zəng eləmir? Niyə zəng eləmirlər, axı mən də eləmədim? Günah kimindi? Heç kimin. Hamının. Özümün. Birdən ağlamaq gəlir içindən, amma ağlamırsan. Birdən gülmək gəlir, amma gülmürsən. Birdən qalxıb getmək, birdən oturub qalmaq. Stəkanı stolun üstünə qoyursan. Barmaqların stəkanın ətrafında dolaşır. Soyuqdur. Sən də soyuqsan. Bu, təkliyin ən dərin anıdır heç nə olmur, amma hər şey olur. Səssizlik ən yüksək səslə danışır. Boşluq ən ağır yükü daşıyır.
Geri dönəndə evə, telefon hələ də susur. Açmırsan. Oturub qaranlığa baxırsan. İçindəki qarışıqlıq yavaş-yavaş durulur. Sevgi çökür dibə. Qorxu üzür üstə. Darıxmaq arada qalır. Sən isə onların arasında, bir adada təksən. Amma bu ada, sənin adandır. Çöldə şəhər hələ də nəfəs alır. Hardasa kimsə gülür, hardasa kimsə söyüş söyür, hardasa kimsə sənin kimi tək oturub stəkanın dibində özünü izləyir. Bilmirsən onu, o da səni bilmir. Amma bu an, eyni təklik, eyni qarışıqlıq,sizi hardasa toxundurur.
Və bəlkə də təkliyin ən qəribə tərəfi budur. Tək olanda heç vaxt tamamilə tək olmursan. Çünki içinə doldurduğun bütün o səslər, o üzlər, o toxunuşlar, o sözlər hamısı səninlədir. Hamısı birdən. Eyni anda.
Bir stəkan, bir pəncərə, bir nəfəs. Və içində yığılmış kainat..
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(06.04.2026)
