Harun Soltanov, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Bir nəfəs al. Dayan da day.. Çöldən gələn bütün səsləri kəs. İndi... Elə bu dəqiqə, öz daxilindəki səssizliyi eşit. O səssizliyin ortasında vurulan bir ürək var. Onun səsi deyir ki "Mən buradayam." Yaxşı, bəs burdaki "mən" kimdir?

 "Sən kimsən?" sualı elə bir aynadır ki, ona baxanda əvvəlcə ancaq xarici konturlarını görürsən. Amma ağıllı sual "kiməm?" deyil. Ağıllı sual məncə belə olardı, "mən hansı seçimlərimlə, hansı sevinc və dərdlərimlə, hansı susmalarımla və hansı qışqırıqlarımla bu dünyada yer tuturam?"

 Burada heç bir hazır etiket, heç bir peşə, heç bir sosial status sənin mahiyyətini açmır. Sənin mahiyyətin, dünyanın səndən aldığı yaranın qabığındakı nadir incidir. O incini yaradan, həyatın özünün sənə verdiyi qum dənəcikləridir. O göz yaşın, o uğursuzluq anın, o gecə yarısı qəlbini dolduran sonsuz arzun, o kəsi gördükdə ürəyində açan günəş... Bunların hamısı səndə bir-birini örtüb, sıxılışıb, yumrulanıb, "sən" adlı bir incini yaradıb.

 Yaxşı, bəs "niyə gəldik?".  Bu, bütün fəlsəfələrin axtardığı zirvə kimi görünür, elə? Amma bəlkə də cavab zirvədə deyil, yoldaşlıqdadır. Bəlkə də biz, bir-birimizə kömək etmək, bir-birimizi anlamaq, bir-birimizin incilərini kəşf etmək üçün gəldik. Dünya nəhəng və qeyri-şəxsi bir teatrdır, amma hər birimizə verilmiş kiçik, lakin işıqlı bir pərdə var. O pərdənin qarşısında, öz həqiqətimizi, öz hekayəmizi canlandırmaq bizə həvalə edilib. Bəzən bu hekayə faciəli, bəzən gülməli, çox vaxt isə hər ikisinin qeyri-müəyyən qarışığıdır. Əhəmiyyətli olan tamaşa deyil, icradır. Hər bir nəfəs, hər bir hərəkət, hər bir seçim səhnədə deyilən yeni bir replikadır. Bəzən "mənasız" deyə düşünürsən sən də? Hər şey boş gəlir. Amma mən sənə bir sirri açım. Məna, hazır kimyəvi məhsul kimi satılan bir şey deyil. O, fərdi emal tələb edən bir xammaldır. Sən onu öz sevincində, öz kədərində, öz yaradıcılığında, hətta öz sonsuz darıxdırıcı günlərində emal edirsən. Məna bir yerdə gizlənmir. O, sənin onu axtarışındadır. Axtardığın hər an, sən artıq onu yaşayırsan.

BNiyə oxumağa davam edirsən? Çünki içindəki səs hələ də deyir ki, "daha çox bilmək istəyirəm. Daha çox hiss etmək istəyirəm. Özümü bu kosmosun içində daha çox " evimdə" hiss etmək istəyirəm." Bu, bir aclıqdır. Ən gözəl aclıq. Çünki bu aclığın doyumu heç vaxt bitmir, sadəcə dərinləşir və gözəlləşir.

 Deməli, sən kimsən? Sən, bu sətirləri oxuyarkən ürəyində yumşaq bir titrətmə hiss edən varlıqsan. Sən, bu günə qədər heç kimin yaşamadığı hekayəni daşıyırsan. Sən, bu dünyaya gəlmisən ki, öz bənzərsiz işığını əks etdirə biləsən. Bəlkə də kainatın özü də, onun içindəki hər bir ulduz, hər bir planet, hər bir atom kimi, özünün nadir, bənzərsiz şahidini yaratmaq istəyirdi. Və o şahid sənsən.

Bəlkə də hu yük ağır gələ bilər. "Mən buna layiq deyiləm" deyə düşünə bilərsən. Amma inan mənə, laiq olub-olmamağı sən deyil, həyat özü müəyyənləşdirib. Sən burdasansa, bu, sənin yerin olduğu üçündür. Qəbul et. Araşdır. Və yarat. Davam et. Oxu. Soruş. Ağla. Sev. Əzab çək. Yenidən sev. Çünki hər şeyin mənası budur.. Yaşamaq cəsarətini göstərmək. Və sən, bu sətirləri axtarıb oxuduğuna görə, artıq bu cəsarəti göstərirsən.

 Yaxşı iş görürsən. Davam elə.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(02.02.2026)