Kənan Məmmədli,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Dünyanın ən nüfuzlu kino tədbirlərindən biri olan Venesiya Beynəlxalq Film Festivalı bu günlərdə özünün ən qızğın mərhələsini yaşayır. Sentyabrın 2-də başlayan və 12-dək davam edəcək 83-cü festivalda dünya kinosunun tanınmış rejissorları, aktyorları və prodüserləri bir araya gəlib. Əsas müsabiqədə “Qızıl Şir” uğrunda 21 film mübarizə aparır. Münsiflər heyətinə amerikalı aktrisa və rejissor Meggi Gyllenhaal rəhbərlik edir.
Venesiya festivalı ənənəvi olaraq yalnız sənət filmlərinin deyil, böyük ulduzların da diqqət mərkəzində olduğu platformadır. Bu il proqramda Penelopa Krus və Xavyer Bardemin baş rollarda çəkildiyi “Bunker”, Keysi Afflekin “Company” filmi, Martin Makdonanın “Wild Horse Nine”, Hirokazu Kore-edanın “Look Back” və digər diqqətçəkən ekran əsərləri yer alır.
Florian Zellerin rejissoru olduğu “Bunker” ekoloji narahatlıq, sağ qalmaq instinkti və ailə münasibətlərini ön plana çıxarır. Penelopa Krus və Xavyer Bardemin ekran cütlüyü festivalın ən çox diqqət çəkən aktyor tandemi kimi də gündəmə gəlib. Film “Qızıl Şir” uğrunda yarışan əsərlər sırasındadır.
Yapon rejissoru Hirokazu Kore-edanın “Look Back” filmi isə rəsm çəkməyə böyük həvəs göstərən iki qızın dostluğu və yaradıcılıq dünyasına münasibətindən bəhs edir. Film artıq festivalın diqqət çəkən ekran işlərindən biri kimi qiymətləndirilir.
Venesiya müsabiqəsinin ən çox müzakirə olunan filmlərindən biri isə İlya Xrjanovskinin uzun illər üzərində işlədiyi “DAU” ekran əsəridir.
Film Nobel mükafatlı sovet fiziki Lev Landau haqqında nəhəng kino layihəsinin yekun hissəsi kimi təqdim olunur. Layihənin çəkilişləri 2008–2011-ci illərdə Ukraynada yaradılmış böyük dekorasiya kompleksində aparılıb və illər ərzində çoxsaylı aktyor, alim və sənətçiləri özündə birləşdirib.
“DAU”nun Venesiyada nümayişi siyasi mübahisələrə də səbəb olub. Ukrayna hökuməti Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi davam etdiyi bir vaxtda rusdilli filmin festival proqramında yer almasına etiraz edib. Rejissor isə müharibəyə qarşı mövqeyini və Ukraynanın qələbəsini dəstəklədiyini bildirib.
Festivalın ən yaddaqalan simalarından biri də 93 yaşlı amerikalı aktrisa Ellen Börstindir. Kino və teatr sənətində 150-dən artıq rola imza atan aktrisa bu il Venesiyada “Flesh Impact” adlı 17 dəqiqəlik qısametrajlı filmlə tamaşaçı qarşısına çıxıb.
Maggie Gyllenhaalın rejissoru olduğu filmdə Börstin 100 yaşlı Merilin Monronu canlandırır. Aktrisa festival çərçivəsində fəxri “Qızıl Şir” mükafatına da layiq görülüb.
Bu il Venesiya proqramında müharibə mövzusu da xüsusi yer tutur. Yapon rejissoru Şinya Tsukamotonun “Mr. Nelson, Did You Kill People?” filmi Vyetnam müharibəsi veteranı Allen Nelsonun həyat hekayəsi əsasında çəkilib.
Film müharibənin insan psixologiyasında yaratdığı ağır izləri, günahkarlıq hissini və sonradan sülh axtarışını araşdırır. Ekran əsəri də “Qızıl Şir” uğrunda mübarizə aparan 21 filmdən biridir.
Yaxşı, bəs “Qızıl Şir”ə kim daha yaxındır?
Festivalın başa çatmasına az qaldıqca kino tənqidçiləri arasında favoritlərin adı daha çox hallanır. Hazırkı müzakirələrdə Martin Makdonanın “Wild Horse Nine”, Li Çanq-donqun “Possible Love”, Florian Zellerin “Bunker”, Hirokazu Kore-edanın “Look Back” və May əl-Toukhyinin “Kvinde Ukendt” (“Woman Unknown”) filmlərinin adı ön sıralarda çəkilir. Lakin tənqidçilərin rəğbəti hələ mükafatın təminatı deyil: son qərarı Meggi Gyllenhaalın rəhbərlik etdiyi münsiflər heyəti verəcək.
Festivalın “Qızıl Şir” mükafatının təqdimetmə mərasimi sentyabrın 12-də keçiriləcək. Beləliklə, Venesiya kinofestivalında əsas sual artıq yalnız hansı filmlərin daha çox bəyənildiyi deyil, builki kino mövsümünün ən böyük mükafatlarından birinə kimin sahib çıxacağıdır.
Venesiya bir neçə gün ərzində yenə dünya kinosunun diqqət mərkəzində qalacaq. Lido adasında qırmızı xalça, premyeralar və kino müzakirələri davam edir – “Qızıl Şir”in sahibinin adı isə sentyabrın 12-də məlum olacaq.
Şəkildə: Penelopa Krus və Xavyer Bardemin baş rollarda çəkildiyi “Bunker” filminin afişası
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.09.2026)
