İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Mark Harmon — tam adı Thomas Mark Harmon olan məşhur amerikalı aktyordur. O, xüsusilə uzun illər boyunca Leroy Jethro Gibbs obrazını canlandırdığı NCIS serialı ilə dünya tamaşaçılarının yaddaşında qalıb. Sakit xarakteri, ciddi baxışları, təmkinli davranışı və liderlik qabiliyyəti Harmonun yaratdığı Gibbs obrazını televiziya tarixinin ən tanınan xüsusi agent personajlarından birinə çevirib.
2 sentyabr 1951-ci ildə Kaliforniyanın Burbank şəhərində dünyaya gəlib. O, məşhur və istedadlı bir ailədə böyüyüb. Atası Tom Harmon ABŞ-da tanınmış futbolçu və sonradan idman şərhçisi olub. Anası Elyse Knox isə Hollivud aktrisası və model kimi fəaliyyət göstərib. Belə bir ailədə böyüməsinə baxmayaraq, Harmon uşaqlıqdan aktyorluğa yönəlməyib. Əksinə, onun ilk böyük marağı idman, xüsusilə Amerika futbolu olub.
Harmon UCLA Universitetində oxuyub və universitetin futbol komandasında quarterback mövqeyində oynayıb. Onun idman sahəsində kifayət qədər uğurlu gələcəyi ola bilərdi. Lakin sonradan həyatını dəyişdirən qərar verərək aktyorluğa keçib. Bu keçid onun üçün asan olmayıb. Harmon əvvəlcə müxtəlif televiziya layihələrində kiçik rollar alaraq təcrübə toplayıb və tədricən özünü peşəkar aktyor kimi təsdiqləyib.
Mark Harmonun aktyorluq karyerası 1970-ci illərdə başlayıb. İlk dövrlərdə əsasən televiziya seriallarında görünürdü. Onun xarici görünüşü və ciddi davranışı xüsusilə polis, həkim, hərbçi və digər peşəkar obrazların yaradılmasına uyğun gəlirdi. 1970–1980-ci illərdə müxtəlif televiziya layihələrində iştirak etdikdən sonra daha böyük rollar almağa başlayıb. Onun tanınmasında St. Elsewhere serialındakı Dr. Robert Caldwell obrazının da mühüm rolu olub. Daha sonra Chicago Hope, The West Wing və digər məşhur layihələrdə rol alıb.
Mark Harmonun dünya şöhrətinin əsas səbəbi NCIS serialıdır. Serial ilk dəfə 2003-cü ildə yayımlanıb və Harmon burada Leroy Jethro Gibbs adlı xüsusi agenti canlandırıb. Gibbs ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Cinayət İstintaq Xidmətində çalışan təcrübəli xüsusi agent və komanda rəhbəridir. O, cinayətlərin araşdırılmasında böyük təcrübəyə malik, soyuqqanlı və intizamlı bir müstəntiq kimi göstərilir.
Gibbs çox danışan qəhrəman deyil. O, hadisələri diqqətlə izləyir, insanları yaxşı müşahidə edir və çox vaxt bir neçə kəlmə ilə fikrini çatdırır. Komandasına qarşı sərt görünsə də, əslində onların təhlükəsizliyi və uğuru onun üçün çox vacibdir. Bu xüsusiyyətlər Mark Harmonun aktyorluq üslubu ilə çox yaxşı uyğunlaşıb. Gibbs obrazını maraqlı edən əsas cəhətlərdən biri onun ziddiyyətli xarakteridir:
Sərtdir, amma mərhəmətlidir;
az danışır, amma insanları yaxşı anlayır;
Qaydalara ciddi yanaşır, lakin lazım gəldikdə qaydaları poza bilir;
Komandasından yüksək intizam tələb edir;
İşinə son dərəcə ciddi yanaşır;
şəxsi həyatını çox vaxt işindən ayrı saxlayır;
Komanda üzvlərini yalnız əməkdaş deyil, ailəsi kimi görür.
Harmon bu xüsusiyyətləri illər ərzində elə şəkildə təqdim etdi ki, Gibbs obrazı NCIS serialının əsas simvoluna çevrilib.
Mark Harmon yalnız serial aktyoru deyil. O, müxtəlif filmlərdə də rol alıb. Onun tanınmış kino layihələrinə The Presidio, Summer School, The Deliberate Stranger, Freaky Friday və Wyatt Earp kimi filmlər daxildir. Xüsusilə The Deliberate Stranger televiziya filmində Ted Bundy obrazını canlandırması diqqət çəkib. Bu rol Harmonun yalnız qəhrəman və müsbət personajları deyil, daha mürəkkəb və qaranlıq xarakterləri də oynaya bildiyini göstərib.
Mark Harmon 2021-ci ildə NCIS serialında Gibbs rolunda əsas aktyor kimi fəaliyyətini dayandırıb. Onun ayrılması serialın pərəstişkarları üçün böyük hadisə olub. Bununla belə, Harmon NCIS ilə əlaqəsini tamamilə kəsmədi və prodüser kimi layihə ilə əlaqəsini davam etdirib. Gibbs obrazının serialdan ayrılması NCIS tarixində ən mühüm dəyişikliklərdən biri hesab olunur. Harmonun uğuru yalnız aktyorluq bacarığı ilə bağlı deyil.
Onun ekran personası da böyük rol oynayıb. O, uzun illər ərzində sakit, ciddi, etibarlı və prinsipial kişi obrazı ilə tanınıb. Bir çox aktyor emosional səhnələrdə yüksək ton və dramatik ifadələrdən istifadə etdiyi halda, Harmon çox vaxt əksinə, sakitlikdən istifadə edir. Gibbsin bir baxışı və ya qısa cümləsi bəzən uzun dialoqdan daha təsirli olur. Məhz bu xüsusiyyət onu xüsusilə kriminal, detektiv və hərbi mövzulu ekran əsərləri üçün yadda qalan aktyora çevirib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.09.2026)
