Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

2024-cü ildə ekranlaşdırılan “Səriyyə” filmi, rejissor Əlixan Rəcəbov tərəfindən çəkilmiş və son illərdə Azərbaycan kinosunda ən çox müzakirə olunan sosial dramlardan biri olmuşdur. Film erkən nikah, qız uşaqlarının təhsil hüququ və cəmiyyətin köhnə stereotipləri kimi ağrılı mövzulara toxunur.

Filmdə nədən söhbət gedir?

Filmin baş qəhrəmanı Səriyyə adlı 14 yaşlı məktəblidir. O, səkkizinci sinifdə oxuyur, dərslərində əla qiymətlər alır və gələcəyini təhsildə görür. Coğrafiya olimpiadasına hazırlaşan Səriyyə böyük arzular qurur.

Lakin taleyin onun üçün başqa planı var.

Elə olimpiadanın keçiriləcəyi gün ailəsi onun toyunu etməyə qərar verir. Bir tərəfdə məktəb, elm və gələcək, digər tərəfdə isə ailənin qərarı və cəmiyyətin təzyiqi dayanır.

Beləcə, balaca bir qızın arzuları ilə böyüklərin düşüncəsi üz-üzə gəlir.

Film çox ağır bir sual verir:

Qız uşağının taleyini kim müəyyən etməlidir – özü, yoxsa cəmiyyət?

Səriyyə tək bir obraz deyil

Səriyyə minlərlə qızın ümumiləşdirilmiş obrazıdır.

O, oxumaq istəyir.

Böyümək istəyir.

Öz həyatını özü seçmək istəyir.

Amma qarşısına çıxan maneə yoxsulluqdan da böyükdür – illərlə formalaşmış yanlış düşüncə tərzi.

Film göstərir ki, erkən nikah təkcə bir toy deyil.

Bu, yarımçıq qalan uşaqlıqdır.

Yarımçıq qalan təhsildir.

Yarımçıq qalan arzular və gələcəkdir.

Filmin əsas gücü

Rejissor Əlixan Rəcəbov mövzunu qışqıraraq yox, həyatın içindən göstərir. Obrazların dialoqları, ailədaxili münasibətlər və kənd mühiti hadisələri daha inandırıcı edir.

Film heç kimi açıq şəkildə mühakimə etmir. Əksinə, tamaşaçını düşündürür:

Ənənə adı ilə uşağın gələcəyini əlindən almaq olarmı?

Ən ağır səhnə

Filmdə ən təsirli məqam Səriyyənin iki fərqli yol arasında qalmasıdır.

Bir yol onu məktəbə aparır.

Digər yol isə toy məclisinə.

Bu iki yol əslində iki fərqli həyatın rəmzidir.

Filmin verdiyi mesaj

“Səriyyə” təkcə erkən nikah haqqında film deyil.

Bu, təhsil hüququndan, azad seçimdən və uşaqların gələcəyindən bəhs edən ekran əsəridir.

Film deyir ki:

Bir qızın əlindən alınan təhsil, əslində bütöv cəmiyyətin itirdiyi gələcəkdir.

Yekun

Bəzən bir filmin qəhrəmanı tək bir insan olmur.

O, cəmiyyətin danışmağa cəsarət etmədiyi həqiqətə çevrilir.

“Səriyyə” də məhz belə filmlərdəndir.

Çünki bu ekran əsəri bizə xatırladır:

Hər uşağın ən böyük haqqı arzularını yaşamaqdır. Heç bir adət, heç bir məcburiyyət o haqqı əlindən almamalıdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.06.2026)