Murad Vəlixanov
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Bəzən insan öz kökünü axtararkən təkcə ailə tarixini deyil, bütöv bir xalqın yaddaşını vərəqləmiş olur. Keçmiş nəsillər haqqında düşünmək, bu günün insanına kim olduğunu və haradan gəldiyini anlamağa kömək edir. 1981-ci ildə çəkilmiş "Babamızın babasının babası" filmi də məhz nəsillərin davamlılığı və tarixi yaddaş mövzusu ilə diqqət çəkən ekran əsərlərindən biridir. Filmin rejissoru Tofiq Tağızadə bu ekran işi vasitəsilə tamaşaçıya keçmişlə bu gün arasındakı görünməz bağları göstərməyə çalışır.
Nəsillər arasında körpü
Filmin adı artıq özlüyündə ideyanı açır. “Babamızın babasının babası” ifadəsi təkcə ailə ağacını deyil, zamanın dərinliyində uzanan bir yaddaşı simvolizə edir. Film bu anlayışı sadəcə nostalji kimi deyil, mənəvi miras kimi təqdim edir. Keçmiş nəsillərin həyat tərzi, düşüncə dünyası və dəyərləri bu günün insanına ötürülən bir miras kimi göstərilir.
Keçmişin izi
Hadisələr inkişaf etdikcə tamaşaçı anlayır ki, film konkret bir ailənin tarixindən daha geniş məna daşıyır. Burada söhbət insanın öz köklərini dərk etməsindən gedir. Keçmişi xatırlamaq, onu qorumaq və gələcək nəsillərə ötürmək filmin əsas ideya xəttini təşkil edir. Rejissor göstərir ki, nəsillər dəyişsə də, mənəvi dəyərlər zamanın içində yaşayır.
Zaman və yaddaş
Film həm də zaman anlayışı üzərində qurulub. Keçmiş və bu gün arasında paralellər yaradılır. Bu paralellər vasitəsilə tamaşaçı görür ki, insanların qayğıları, sevincləri və arzuları nəsillər boyu oxşar qalır. Bu yanaşma filmin fəlsəfi qatını gücləndirir və onu sadə ailə hekayəsindən daha geniş mənaya yüksəldir.
Rejissor yanaşması
Tofiq Tağızadə filmi sakit tempdə quraraq daha çox atmosferə üstünlük verir. Obrazların dialoqları təbii və səmimidir. Rejissor hadisələrdən çox, insanların münasibətlərinə və daxili dünyasına diqqət yetirir. Bu isə filmin emosional təsirini artırır.
Dövrün ruhu
1980-ci illərin əvvəllərində çəkilmiş bu film Azərbaycan kinosunda tarixi yaddaş mövzusuna fərqli yanaşma kimi seçilir. Ekran əsəri tamaşaçını keçmişin romantik təsvirinə deyil, onun mənəvi yükünü anlamağa çağırır. Film göstərir ki, insan yalnız bu günü ilə deyil, keçmiş nəsillərin davamı kimi mövcuddur.
Yekun söz
Bəzən insanın kim olduğunu anlamaq üçün güzgüyə deyil, tarixə baxmaq lazımdır.
“Babamızın babasının babası” filmi bizə xatırladır ki, hər bir insanın arxasında nəsillərin izi dayanır.
Və bu izlər unudulmadıqca, keçmiş də, bu gün də eyni yaddaşın içində yaşamağa davam edir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(26.03.2026)
