Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Azərbaycan bayrağı sadəcə bir dövlət atributu, qumaş parçası və ya rəsmi simvol deyil; o, coğrafi sərhədləri aşan, millətin ortaq andına, qürur mənbəyinə və suverenliyinin vizual vizit kartına çevrilmiş milli kimlik kodudur. Hər il noyabrın 9-da qeyd olunan Dövlət Bayrağı Günü sadəcə təqvimdəki bir bayram yox, xalqın keçmişi ilə gələcəyi arasında qurulmuş mənəvi körpüdür. Bəs bu gün bizim üçün niyə fərqli bir məna kəsb edir?
Rənglərin dialektikası: Şərqlə Qərbin qovuşduğu nöqtə
Biz çox vaxt bayrağımızın rənglərini mexaniki olaraq sadalayırıq: türkçülük, müasirlik və islam. Lakin bu üç anlayış əslində Əli bəy Hüseynzadənin düsturlaşdırdığı və AXC-nin dövlətləşdirdiyi nəhəng bir mədəniyyət sintezidir.
Mavi zolaq bizə asiyamızı, köklərimizi və Altaylardan gələn tarixi yaddaşımızı xatırladır.
Yaşıl zolaq mənəvi dünyamızı, Şərq sivilizasiyasına aidiyyatımızı qoruyur.
Ortadakı Qırmızı zolaq isə Şərq və İslam fundamentalizminə qapanıb qalmamağı, üzümüzü müasirliyə, elmə, demokratiyaya və Qərbə çevirməyi diktə edir.
Bu bayraq bizə deyir ki, sən həm öz kökünə sadiq bir türk, həm mənəviyyatı zəngin bir müsəlman, həm də dünyəvi, modern bir vətəndaş ola bilərsən. O, ziddiyyətləri birləşdirən bir fəlsəfədir.
Bir əsrlik həsrətdən Xankəndi zəfərinə
Uzun illər boyu bizim üçün bayraq həm də bir nisgil rəmzi idi. 1920-ci ildə sovet tanklarının Bakıya girməsi ilə endirilən o bayraq, düz 70 il mühacirətdə - istiqlal şairi Almas İldırımın şeirlərində, Parisdə, İstanbulda gizli saxlanılan xatirələrdə yaşadı. Heydər Əliyevin 1990-cı ildə Naxçıvandan başlatdığı yenidən doğuluş hərəkatı bu qumaşa ikinci canı verdi.
Lakin bayrağımızın tam mənası ilə "dövlət"ləşməsi və bütövləşməsi 2020-ci ilin payızına təsadüf etdi. Noyabrın 8-də qazanılan Zəfərdən cəmi bir gün sonra - noyabrın 9-da qeyd edilən Bayraq Günü indi tamamilə fərqli bir ruh daşıyır. Şuşada ucaldılan, Xankəndidə dalğalanan üçrəngli qumaş artıq sadəcə suverenlik simvolu deyil, həm də şəhidlərin qanı ilə möhürlənmiş ədalətin və qələbənin vizual simvoludur.
Rekordların və qürurun paytaxtı: yenilənən meydan
Milli qürurumuzun maddi təzahürü olan Dövlət Bayrağı Meydanı isə son dövrlərdə sadəcə simvolik deyil, həm də mühəndislik möcüzəsi kimi yenidən gündəmdədir. 2010-cu ildə ucaldılan ilk 162 metrlik dirək o zaman dünyanı heyrətləndirmişdi. Həyata keçirilən irimiqyaslı yenidənqurma və bərpa işlərindən sonra meydan öz tarixi və möhtəşəm qayıdışını etdi.
Yenilənən Dövlət Bayrağı Meydanı artıq 201 metrdən yüksək olan yeni polad dirəyi ilə dünya rekordunu təzələyib. Ginnesin Rekordlar Kitabı tərəfindən rəsmən "dünyanın ən böyük bayrağı" (eni 40 metr, uzunluğu 80 metr) olaraq təsdiqlənən bu nəhəng qumaş, Xəzərin sahili boyu paytaxtın hər bir nöqtəsindən görünərək dövlətimizin gücünü və sarsılmazlığını nümayiş etdirir. Meydanın ətəyində yerləşən səkkizguşəli ulduz formalı Dövlət Bayrağı Muzeyi və Zəfər qalereyası isə gələn hər bir qonağa bu bayrağın hansı çətin yollardan keçərək bu zirvəyə ucaldığını pıçıldayır.
Nəticə olaraq, 9 noyabr təkcə tarixi bir qərarın ildönümü deyil. Bu gün eyvanlardan asılan, əsgər libasında ürəyin üzərinə vurulan, dünya arenalarında çiyinlərə dolanan bayrağımız vasitəsilə hər birimizin eyni millətə aid olduğunu dərk etdiyimiz andır. Bayrağımız var olduqca, müstəqilliyimiz və zəfərimiz əbədi olacaqdır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(09.11.2026)
