Vətənin əyilməz qüruru: Şəhid kiçik gizir Kərim Əliyev
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Kərim Məhəmmədəli oğlu Əliyev, 44 günlük Vətən müharibəsində misilsiz rəşadət nümayiş etdirmiş, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin XTQ sıralarında kəşfiyyatçı-diversant kimi xidmət etmiş peşəkar hərbçidir. O, müharibənin gedişatında ən strateji və təhlükəli xüsusi tapşırıqları icra edən, xalq arasında və hərbi dairələrdə "Əfsanəvi Tabor" olaraq ad çıxarmış xüsusi mobil birliyin üzvü olmuşdur. Kərim Əliyev fərdi taktikası, yüksək atəş hazırlığı və ən mühümü düşmənə canlı əsir düşməmək üçün atdığı fədakar və sarsıdıcı hərbi addımı ilə müasir Azərbaycan hərb tarixinə adını silinməz qızıl hərflərlə yazdırmışdır.
Həyatı və ailə mühiti
Kərim Əliyev 31 avqust 1998-ci ildə Ucar rayonunun Alpout kəndində hərb ənənələrinə dərindən bağlı olan vətənpərvər bir ailədə dünyaya göz açmışdır. Onun daxili xarakterinin, sarsılmaz iradəsinin və hərb sənətinə olan sonsuz sevgisinin kökləri birbaşa böyüdüyü ailə mühitindən qaynaqlanırdı:
Atası Məhəmmədəli Əliyev: Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Şuşa, Laçın, Qubadlı, Füzuli və Goranboy cəbhələrində vuruşmuş, Tərtərin strateji Talış dağı yüksəkliyi uğrunda gedən amansız döyüşlərdə ağır yaralanaraq 1-ci qrup Qarabağ qazisi statusu almış hərbçidir.
Dayısı: Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnikidir.
Böyük qardaşı: Kərimlə çiyin-çiyinə, eyni zaman kəsiyində Vətən müharibəsində ordu sıralarında ön cəbhədə döyüş tapşırıqlarını icra etmişdir.
Kərim 2004–2015-ci illərdə Alpout kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Hələ məktəb illərindən özünün uca boyu, güclü fiziki bədən quruluşu, idmana xüsusilə əlbəyaxa döyüş və dözümlülük idman növlərinə xüsusi marağı ilə tay-tuşlarından kəskin şəkildə fərqlənirdi.
Peşəkar hərbi xidmət və XTQ-yə seçilməsi
Kərim Əliyev 2016–2018-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqi hərbi xidmətini uğurla başa vurur. Lakin mülki həyata qayıtdıqdan sonra daxilindəki vətən sevgisi və atasının yarımçıq qalmış döyüş yolunu tamamlamaq arzusu onu yenidən orduya qaytarır.
O, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin kurslarına qəbul olunmaq üçün müraciət edir. XTQ-nin dözümlülük, psixoloji davamlılıq, taktiki savad və fiziki gücü yoxlayan, hərbçilər arasında "cəhənnəm sınağı" adlandırılan ağır seçim mərhələlərini yüksək nəticələrlə keçir. Kursu müvəffəqiyyətlə bitirərək kiçik gizir hərbi rütbəsinə layiq görülür və XTQ-nin elit kəşfiyyat-diversant qruplarından birində xidmətə başlayır.
44 günlük Vətən müharibəsi: Strateji döyüş yolu
27 sentyabr 2020-ci ildə genişmiqyaslı əks-hücum əməliyyatları başladığı ilk gündən etibarən kiçik gizir Kərim Əliyev ön xəttin ən mürəkkəb nöqtələrinə ezam olunur. 44 günlük müharibə ərzində o, cənub və mərkəz cəbhələrində düşmənin müdafiə eşelonlarının darmadağın edilməsində fəal iştirak edir:
Qaraxanbəyli və "Ohanyan xətti"nin yarılması: Füzuli rayonunun Qaraxanbəyli kəndi istiqamətində ermənilərin 30 il ərzində qurduğu keçilməz beton istehkamların daxilinə sızaraq, düşmənin artilleriya mövqelərinin koordinatlarını dəqiqliklə müəyyən etmiş və bölmələrimizin itkisiz irəliləməsinə şərait yaratmışdır.
Hadrutun meşə savaşları: Hadrut qəsəbəsinin meşəlik və dağlıq relyefində gizlən erməni pusqu qruplarının təmizlənməsində asimmetrik döyüş taktikası tətbiq etmişdir. Döyüş yoldaşlarının xatirələrinə görə, Hadrutda ağacın arxasında gizlənərək taborumuza pusqu quran bir erməni hərbçisini dərhal fərq edərək qumbara ilə yerindəcə məhv etmiş, digər qaçmağa çalışan silahlı düşməni isə sərrast atəşlə zərərsizləşdirmişdir.
Füzuli və Cəbrayıl küçə döyüşləri: Şəhər mərkəzlərində və xarabalıqlar arasında gedən sıx döyüşlərdə MOUT tabeliyindəki pulemyotla düşmənə göz açmağa imkan verməmişdir.
Xocavənd və Qubadlı əməliyyatları: Oktyabr ayının ortalarından etibarən strateji yüksəkliklərin, sıldırım qayalıqların və sərhədboyu zonaların azad edilməsində birbaşa kəşfiyyat reydlərinə rəhbərlik etmişdir.
Son zəng və "halallıq" anı
Müharibənin ən şiddətli günlərində, növbəti ağır əməliyyata girməzdən əvvəl Kərim ailəsi ilə telefonla əlaqə saxlayır. Anası ilə danışarkən fondan güclü mərmi və silah səsləri gəlsə də, o, son dərəcə soyuqqanlı və gümrah səslə anasına ürək-dirək verir:
"Ana, qorxma və məndən narahat olma. Qarabağdayam. Zəng etmişəm ki, səndən halalıq alam. Haqqını halal et. Əgər şəhid olsam, məni ağlama. Mərd ol, möhkəm ol! Şəhid olsam bil ki, qorxaq kimi deyil, qəhrəman kimi şəhid olmuşam. Mənimlə bütün həyatın boyu iftixar duyacaqsan".
Unudulmaz şəhadət təfərrüatı: Qubadlı cəbhəsi
31 oktyabr 2020-ci ildə Qubadlı rayonu istiqamətində, Ermənistan dövlət sərhədinə yaxın mürəkkəb dağlıq relyefdə Kərim Əliyevin kəşfiyyat qrupu üstün sayda olan düşmən qüvvələrinin qəfil əks-həmləsi ilə qarşılaşır.
Taktiki durum və hərbi şücaət:
Saatlarla davam edən qeyri-bərabər, qanlı döyüşdə XTQ qrupu böyük müqavimət göstərir. Mühasirə həlqəsi daraldıqca Kərimin silah yoldaşlarının bir hissəsi şəhid olur, özü isə bədəninin müxtəlif nahiyələrindən ağır qəlpə və güllə yaraları alır. Sursatın tam tükəndiyi anda erməni xüsusi bölməsinin hərbçiləri onu canlı əsir götürmək istəyir.
Kərim Əliyev XTQ-nin şərəf kodeksinə sadiq qalaraq əsir düşməyi özünə sığışdırmır. Yaralı vəziyyətdə düşmən əsgərlərinin tam onun üzərinə çökməsini gözləyir. Erməni hərbçiləri ona toxunduğu an, Kərim son nəfəsində üzərindəki F-1 əl qumbarasının halqasını çəkir. Baş verən partlayış nəticəsində kiçik gizir Kərim Əliyev özü ilə bərabər onu canlı əsir götürməyə çalışan 10-a yaxın erməni hərbçisini də məhv edərək şəhadət zirvəsinə ucalır.
24 oktyabr tarixində nəşinin identifikasiyasından sonra doğulduğu Ucar rayonunun Alpout kəndində izdihamla torpağa tapşırılmışdır.
Dövlət təltifləri və əbədi irsi
Kiçik gizir Kərim Əliyevin nümayiş etdirdiyi bu qeyri-adi qəhrəmanlıq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. O, ölümündən sonra müharibənin ən mühüm ali hərbi mükafatlarına layiq görülmüşdür:
"Azərbaycan Bayrağı" ordeni — Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində göstərdiyi xüsusi xidmətlərinə görə.
"Vətən uğrunda" medalı 15.12.2020 — Dövlət sərhədlərinin bərpası və döyüş tapşırıqlarını şərəflə yerinə yetirdiyinə görə.
"İgidliyə görə" medalı — Döyüşlərdə şəxsi mərdlik nümayiş etdirdiyinə görə.
"Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı
"Füzulinin azad olunmasına görə" medalı
"Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı
Hazırda Ucar rayonunda və doğma Alpout kəndində qəhrəmanın adını yaşatmaq üçün xatirə kompleksi və bulaq inşa edilmişdir. Onun döyüş yolu gənc nəslə vətənpərvərlik dərslərində unudulmaz bir örnək olaraq tədris olunur.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(31.08.2026)
