Kənan Məmmədli,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Avropanın bir başında istilər, digər başında leysan yağışlar, sel tüğyan edir. Amma heç nə mədəniyyət həyatına təsir göstərə bilmir. Avropa bu avqustun sondan əvvəlki həftəsonunda futbolla (bir çox ölkələrdə yeni mövsümə start verildi) və incəsənətlə nəfəs aldı.
Futbolla işimiz yoxdur. Keçək incəsənətə.
Həftəsonu dünya mədəniyyət həyatında festivalların, kinonun, musiqinin və səhnə sənətinin fəal olduğu günlərlə yadda qaldı. Xüsusilə Sarayevoda keçirilən nüfuzlu film festivalının qaliblərinin elan olunması, Melburn Beynəlxalq Film Festivalının başa çatması və Edinburqun nəhəng sənət festivalının davam etməsi həftəsonunun diqqət çəkən mədəniyyət hadisələri sırasında yer aldı.
Sarayevoda baş mükafat Avstriya-Almaniya filminə
Həftəsonunun ən mühüm kino xəbərlərindən biri Sarayevodan gəldi. 32-ci Sarajevo Film Festivalında baş mükafat — “Heart of Sarajevo” — rejissor Sandra Wollnerin “Everytime” filminə verildi. Avstriya-Almaniya istehsalı olan film festivalın əsas müsabiqəsində ən yüksək mükafata layiq görüldü.
Bu ilki festivalın xüsusi proqramında dünya kinosunun tanınmış simaları da yer almışdı. Meksikalı aktyor və rejissor Diego Luna “Honorary Heart of Sarajevo” mükafatına layiq görülüb, iranlı məşhur rejissor Asghar Farhadinin yaradıcılığına isə xüsusi retrospektiv həsr olunub.
Beləliklə, Bosniya və Herseqovinanın paytaxtı bir həftə ərzində yenidən Balkanların deyil, bütövlükdə Avropa kino xəritəsinin mühüm mərkəzlərindən birinə çevrildi.
(Sarayevo Film Festivalı barədə bu gün portalımızda ayrıca yazı verilibdir).
Melburnda kino marafonu başa çatır
Avstraliyada isə Melbourne International Film Festival — MIFF bu həftəsonu yekunlaşdı. Avqustun 6-dan 23-dək davam edən festival Avstraliyanın ən qədim və ən nüfuzlu kino tədbirlərindən biri kimi mövsümün əsas beynəlxalq film toplantılarından birinə çevrildi.
Festivalın mükafatlarından biri — Bright Horizons mükafatı — fransız rejissor Marine Atlanın “La Gradiva” filminə təqdim edildi.
MIFF-in bağlanması ilə Melburn avqustun ilk üç həftəsində dünyanın müxtəlif ölkələrindən gəlmiş rejissorların, aktyorların, prodüserlərin və kino həvəskarlarının görüş məkanına çevrilən uzunmüddətli kino marafonunu başa vurmuş oldu.
Edinburq yenə dünya səhnəsinin mərkəzindədir
Şotlandiyanın paytaxtı Edinburqda isə mədəni həyat səngimək əvəzinə daha da intensivləşib. Edinburgh Festival Fringe, Edinburgh International Festival və Edinburgh Art Festival paralel şəkildə şəhəri nəhəng açıq səhnəyə çevirib.
Dünyanın ən böyük səhnə sənəti festivallarından biri olan Edinburgh Fringe avqustun 7-dən 31-dək davam edir. Bu il festival proqramında təxminən 4 200 tamaşa və layihə yer alır. Teatr, komediya, musiqi, rəqs, eksperimental sənət və texnologiyanın bir araya gəldiyi festivalda ənənəvi səhnə anlayışları da ciddi şəkildə sınağa çəkilir.
Həftəsonunun maraqlı nümunələrindən biri Virciniya Vulf əsərinin sauna atmosferində səhnələşdirilməsi, digəri isə tamaşaçını gecə saatlarında Edinburq küçələrində səsli bələdçiliklə hərəkət etdirən eksperimental performans olub.
Edinburq Beynəlxalq Festivalı da avqustun 7-dən 30-dək musiqi, opera, teatr və rəqsi bir araya gətirir. Festivalın rəsmi proqramında dünya səviyyəli orkestr və teatr kollektivlərinin çıxışları ilə yanaşı, müasir sənət nümunələri də təqdim olunur.
Uelsdə “Green Man”, Belçikada “Pukkelpop”
Böyük Britaniyanın Uels bölgəsində keçirilən Green Man Festivalı da 20–23 avqust tarixlərində musiqi və incəsənət həvəskarlarını Bannau Brycheiniog Milli Parkına toplayıb. Festival musiqi ilə yanaşı, incəsənət, ədəbiyyat və müxtəlif yaradıcı proqramları birləşdirən mühüm yay mədəniyyət hadisələrindəndir.
Belçikanın Hasselt şəhərində isə Pukkelpop festivalının son günü keçirildi. Avqustun 20-dən 23-dək davam edən festival Avropanın böyük alternativ və rok musiqi toplantılarından biri kimi diqqət çəkdi. Proqramda Deftones, The Hives, Turnstile, Deafheaven və digər qruplar yer aldı.
Edinburqda The Cure səhnəyə çıxır
Həftəsonunun musiqi baxımından ən diqqətçəkən hadisələrindən biri də Edinburqda baş verdi. Britaniya rok musiqisinin əfsanəvi qruplarından The Cure 23 avqustda Royal Highland Centre-də böyük konsert proqramı ilə çıxış etdi. Konsert Edinburqun onsuz da son dərəcə sıx olan festival atmosferinə əlavə musiqi hadisəsi gətirdi.
Beləliklə, şəhərdə eyni vaxtda teatr, opera, klassik musiqi, eksperimental sənət və rok musiqisinin müxtəlif istiqamətləri tamaşaçı qarşısında təqdim olunur.
London və Parisdə festival mövsümü davam edir
London və Parisdə də həftəsonu mədəniyyət proqramı kifayət qədər zəngin olub. Londonda teatr tamaşaları, incəsənət sərgiləri, musiqi proqramları və müxtəlif yaradıcı layihələr şəhərin həftəsonu gündəminin əsas hissəsini təşkil edib.
Parisdə isə sərgilər, konsertlər, teatr və açıq hava mədəniyyət tədbirləri avqustun son həftəsonunun əsas proqramları sırasında olub.
Dünyanın mədəniyyət xəritəsində diqqət çəkən mənzərə
Avqustun 21–23-ü dünya mədəniyyət gündəmini bir hadisə deyil, festival coğrafiyasının genişliyi müəyyənləşdirdi. Sarayevo kino ilə, Melburn beynəlxalq film proqramı ilə, Edinburq teatr və incəsənətlə, Uels və Belçika isə böyük musiqi festivalları ilə seçildi.
Həftəsonunun ən mühüm nəticəsi isə bir daha göstərdi ki, yay mövsümünün sonuna yaxınlaşdıqca mədəniyyət dünyasında həyat səngimir. Əksinə, Avropanın böyük şəhərləri və mədəniyyət mərkəzləri yeni teatr mövsümünə, kino festivallarına və payız sənət proqramlarına keçidi məhz belə çoxsahəli tədbirlərlə həyata keçirirlər.
Bu yerdə mütləq ən böyük arzularımdan birini dilə gətirim. Edinburq Avropanın mədəniyyət paytaxtı hesab edilir, bu həftə uik-endində də əsas pay sahibi bu şəhər olub. Arzum Edinburqu görməkdir. Oranın mədəniyyət xəritəsi marşrutları ilə hərəkət etməkdir.
İnşallah!
Şəkildə: Bəli, bu Edinburqdur.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(24.08.2026)
