Vətən müharibəsi şəhidi Gizir Cahan Saleh oğlu Məmmədzadə
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması, torpaqlarımızın otuz illik işğaldan azad edilməsi uğrunda canından keçən və müqəddəs Şuşa əməliyyatında qəhrəmanlıq dastanı yazan igidlərimizdən biri də Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri Cahan Məmmədzadədir. O, həm Şanlı Aprel döyüşlərində, həm də 44 günlük Vətən müharibəsində ön cəbhədə rəşadətlə vuruşmuş peşəkar bir hərbçi idi.
Həyatı və hərbi peşəyə gəlişi
Cahan Məmmədzadə 24 avqust 1994-cü ildə Sumqayıt şəhərində Saleh kişinin ocağında dünyaya göz açmışdır. Ailəsi sonradan İsmayıllı rayonuna köçdüyü üçün Cahan 2000–2011-ci illərdə İsmayıllı rayonunun Mirzağa Əzimov adına Təzəkənd kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Məktəb illərindən hərb sənətinə, zabit formasına böyük heyranlıq bəsləyən Cahan, vətənpərvərliyi və dürüstliyi ilə seçilirdi.
2012–2014-cü illərdə Azərbaycan Ordusunun sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətini Qazax rayonunda yerləşən hərbi hissədə uğurla başa vurmuşdur. Lakin mülki həyata qayıtdıqdan sonra da daxilindəki hərb eşqi onu rahat buraxmamışdır. O, ömrünü peşəkar olaraq orduya həsr etmək qərarına gəlir. 2014-cü ilin sonlarında Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində "Motoatıcı tağım komandirinin müavini" ixtisası üzrə "Gizir hazırlığı kursu"na daxil olur və 2015-ci ildə kursu müvəffəqiyyətlə bitirərək "Gizir" hərbi rütbəsi ilə ön xətt hərbi hissələrində peşəkar xidmətə başlayır.
Aprel döyüşlərindən vətən müharibəsinə
Gizir Cahan Məmmədzadə hələ Vətən müharibəsindən öncə də cəbhə təcrübəsinə malik cəsur bir döyüşçü idi. O, 2016-cı il aprelin 2-dən 5-nə qədər cəbhə xəttində baş verən və tarixə Şanlı Aprel döyüşləri kimi düşən irimiqyaslı hərbi toqquşmalarda fəal iştirak etmiş, düşmən təxribatlarının qarşısının alınmasında rəşadət nümayiş etdirmişdir.
27 sentyabr 2020-ci ildə II Qarabağ savaşı başladığı ilk saatlardan etibarən Cahan öz bölməsi ilə birlikdə hücum əməliyyatlarına qatıldı. Onun keçdiyi döyüş yolu müharibənin həlledici nöqtələrindən keçdi:
Füzuli və Cəbrayıl cəbhəsi: Düşmənin illərlə möhkəmləndirdiyi və keçilməz hesab etdiyi müdafiə xətlərinin yarılmasında, bir çox kəndlərin azad olunmasında sarsıdıcı zərbələr endirdi.
Şuşa əməliyyatı: Noyabr ayının əvvəllərində müharibənin taleyini həll edən əfsanəvi Şuşa əməliyyatına daxil oldu. Sıldırım qayaları piyada aşaraq Şuşaya sızan xüsusi qrupların tərkibində şəhər daxilindəki küçə döyüşlərində qorxu bilmədən vuruşdu.
Şəhadəti və son mənzili
Ailənin yeganə oğul övladı olan Cahan Məmmədzadə nişanlı idi və müharibədən sonra toyuna hazırlaşırdı. Lakin Vətən sevgisi hər şeydən üstün gəldi. Bacısı və yaxınlarının xatirələrinə görə, o, hələ müharibəyə gedərkən anasına fəxrlə "Səni şəhid anası edəcəyəm" demişdi.
Gizir Cahan Məmmədzadə 7 noyabr 2020-ci ildə Şuşa şəhəri istiqamətində gedən ən ağır, qanlı döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən qəhrəmancasına şəhid oldu. Onun nəşi doğulub boya-başa çatdığı İsmayıllı rayonunun Təzəkənd kənd qəbiristanlığında böyük izdihamla, hərbi ehtiram qaydalarına uyğun olaraq torpağa tapşırıldı. Hazırda kənddə onun xatirəsinə ucaldılmış xüsusi bir ev-muzeyi fəaliyyət göstərir.
Dövlət təltifləri
Göstərdiyi rəşadətə, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu canı bahasına şərəflə yerinə yetirdiyinə görə gizir Cahan Saleh oğlu Məmmədzadə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə ölümündən sonra aşağıdakı yüksək dövlət mükafatları ilə təltif edilmişdir:
"Vətən uğrunda" medalı
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı
"Şuşanın azad olunmasına görə" medalı
Cahan Məmmədzadə kimi igidlərin canı və qanı bahasına bu gün Şuşada və azad Qarabağda üçrəngli bayrağımız dalğalanır. Onun əziz xatirəsi Azərbaycan xalqının qəlbində əbədi yaşayacaqdır. Ruhun şad olsun, Vətən fədaisi!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(24.08.2026)
