Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Vətən haradan başlayır? Bu sualın ən doğru və təkzibolunmaz cavabı hər bir sərhəd dirəyinin basdırıldığı, üçrəngli bayrağın göylərə ucaldığı o ilk qarış torpaqdadır. Azərbaycanın Dövlət Sərhəd Xidməti (DSX) sadəcə xəritədəki cizgiləri deyil, bir millətin mənəviyyatını, namusunu və suverenliyini qoruyan polad qaladır. Hər il 18 avqust tarixində qeyd olunan Sərhədçi Günü, əslində azadlığımızın və toxunulmazlığımızın təqvimidir.
Əsrlik əmanət: 1919-cu ilin işığı
Dövlət Sərhəd Xidmətinin tarixi kökləri Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin mənəvi mirasına bağlıdır. 1919-cu il avqustun 18-də Cümhuriyyət Parlamenti tərəfindən ölkənin sərhəd mühafizəsini təsis edən ilk rəsmi qanun qəbul edildi. Zamanın fırtınalarına baxmayaraq, bu tarixi missiya unudulmadı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin 2000-ci ildə imzaladığı sərəncamla məhz həmin gün — 18 avqust Sərhədçi Günü kimi qanuniləşdirildi. 2002-ci ildə isə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Sərhəd Qoşunlarının bazasında müasir, çevik və güclü bir struktur — Dövlət Sərhəd Xidməti formalaşdırıldı.
Göylərdə "Harop", səngərdə polad iradə
Müasir DSX təkcə sərhəd postlarında dayanan əsgərlərdən ibarət deyil. Bura quruda, havada və dənizdə eyni anda operativ əməliyyat keçirmək qabiliyyətinə malik nəhəng bir hərbi mexanizmdir:
"Harop" Dastanı:
2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində DSX-nin aviasiya və PUA bölmələri müharibənin taleyini dəyişdi. "Harop" kamikadze PUA-ları və müasir pilotsuz aparatlar düşmənin milyonluq hava hücumundan müdafiə sistemlərini, bunkerlərini və canlı qüvvəsini nöqtə zərbələri ilə darmadağın etdi.
Xudafərin və 132 Kilometrlik Qürur:
DSX-nin Çevik Hərəkət Qüvvələri Araz boyu torpaqları ildırım sürəti ilə azad edərək irəlilədi. 18 oktyabr 2020-ci ildə tarixi Xudafərin körpüsündə Azərbaycan bayrağını sancan və Müzəffər Ali Baş Komandana qələbə raportunu verən polkovnik-leytenant Babək Ələkbərov (hazırda Azərbaycanın ən gənc general-leytenantı) sərhədçilərin adını Zəfər tarixinə həkk etdi. Bu əməliyyatla Azərbaycan-İran sərhədinin işğal altında qalan 132 kilometrlik hissəsi tamamilə nəzarətə götürüldü.
Yalçın qayaların yeni keşikçiləri
Zəfərdən sonra sərhədçilərimizin çiyinlərinə daha çətin və şərəfli bir yük düşdü. Laçının sıldırım qayalarında, Kəlbəcərin qarlı zirvələrində və Zəngilanın meşələrində qısa müddətdə onlarla müasir hərbi hissə kompleksi, modul tipli zastavalar ucaldıldı. Ən müasir termal kameralar, radar sistemləri və kəşfiyyat avadanlıqları ilə təchiz olunmuş sərhəd postlarımız bu gün hər bir təxribatın qarşısını yerindəcə almağa qadirdir.
Sərhəd dirəyinin dayandığı yerdən başlayan o müqəddəs Vətəni göz bəbəyi kimi qoruyan, bayrağımızı rüzgarların qoynunda məğrurca dalğalandıran bütün sərhədçilərimizi başda Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəisi general-polkovnik Quliyev Elçin İsağa oğluolmaqla peşə bayramı münasibətilə təbrik edirik!
Sərhədiniz hüzurlu, qüdrətiniz daimi olsun!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.08.2026)
