Şuşa fatehi və Murovdağ qartalı: Şəhid baş çavuş İsmayıl Qəsəbov

Murad Vəlixanov, "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfər, canını ölkəsinin ərazi bütövlüyü uğrunda fəda edən qəhrəman oğullarımızın qanı ilə yazıldı. Bu müqəddəs salnaməyə adını qızıl hərflərlə həkk edən, düşmənin qorxulu yuxusuna çevrilmiş xüsusi təyinatlılarımızdan biri də Daxili Qoşunların baş çavuşu İsmayıl Nəbi oğlu Qəsəbovdur. O, həm nizam-intizamı, həm də döyüş meydanındakı sarsılmaz cəsarəti ilə unudulmaz bir qəhrəmanlıq məktəbi qoyub getdi.

Erkən illəri və hərbi peşəkarlığa addım

İsmayıl Qəsəbov 6 iyul 1991-ci ildə Qazax rayonunun Çaylı kəndində, zəhmətkeş bir ailədə dünyaya göz açmışdır. Ailənin sonbeşiyi və canparçası olan İsmayıl, hələ uşaq yaşlarından dürüstlüyü, mərdliyi və Vətənə olan bağlılığı ilə yaşıdlarından seçilirdi. O, ibtidai və orta təhsilini doğma kəndindəki şəhid Elşən Cəfərov adına 2 nömrəli tam orta məktəbdə almışdır.

2009-cu ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılan İsmayıl, xidmətini başa vurduqdan sonra mülki həyatda qala bilməyəcəyini, daxilindəki Vətən eşqinin onu orduda xidmət etməyə səslədiyini anladı. Beləliklə, 2012-ci ilin dekabr ayında o, Daxili İşlər Nazirliyi Daxili Qoşunlarının ən elit bölmələrindən biri olan Xüsusi Təyinatlı Dəstəyə (XTD) qəbul olundu. İllərlə davam edən ağır təlimlər, fiziki və psixoloji sınaqlar İsmayılı peşəkar, sarsılmaz bir döyüşçüyə — komandirlərinin və yoldaşlarının etibar etdiyi "baş çavuş" rütbəli hərbçiyə çevirdi.

 Murovdağdan Şuşayadək şanlı döyüş yolu

27 sentyabr 2020-ci ildə Vətən müharibəsi başlayanda baş çavuş İsmayıl Qəsəbov xüsusi təyinatlı qrupun tərkibində dərhal ən qaynar nöqtələrə göndərildi. O, düşmənin illərlə qurduğu keçilməz istehkamların darmadağın edilməsində birbaşa iştirak edirdi.

İsmayılın 44 günlük döyüş xəritəsi Azərbaycanın azadlıq marşrutu idi:

 Murovdağ Əməliyyatı: Müharibənin ilk günlərində strateji əhəmiyyətli Murov yüksəkliklərinin azad edilməsində amansız iqlim şəraitində düşmən mövqelərini məhv etdi.

 Cəbrayıl və Füzuli Cəbhəsi: Düşmənin müdafiə xəttinin yarılmasında və bu rayonların kəndlərinin təmizlənməsində böyük şücaət göstərdi.

 Xocavənd Döyüşləri: Çətin dağlıq-meşəlik relyefdə düşmən diversiya qruplarını zərərsizləşdirdi.

 Şuşa Əməliyyatı: Tarixə "yüngül silahlarla sıldırım qayaları dırmaşaraq şəhəri azad edən qəhrəmanlar" kimi düşən xüsusi təyinatlıların ön sıralarında İsmayıl da var idi. O, Şuşa daxilində gedən əlbəyaxa döyüşlərdə şəxsən onlarla düşmən əsgərini məhv etdi.

 Əbədiyyət zirvəsi: Şuşada ucalan şəhadət

Zəfərə cəmi bir addım qalmışdı. 7 noyabr 2020-ci ildə Şuşa şəhərinin tam nəzarətə götürülməsi və düşmənin son müqavimət ocaqlarının məhv edilməsi uğrunda gedən son dərəcə şiddətli döyüşlərdə İsmayıl Qəsəbov qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucaldı. O, son nəfəsinə qədər silahını yerə qoymadı və canından əziz bildiyi Şuşanın azadlığını öz qanı ilə möhürlədi.

Şəhidimizin nəşi böyük bir izdihamla, doğma Qazax rayonunun Çaylı kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırıldı. Dəfn mərasimində İsmayılın tabutuna bükülmüş üçrəngli Azərbaycan bayrağı onun ailəsinə təqdim edildi.

Vətənə əmanət yadigarları və təltifləri

İsmayıl Qəsəbov ailəli idi. Ondan geriyə Vətənə və xalqımıza əmanət qalan iki aslan parçası — oğulları yadigar qaldı. Şəhidimizin övladları bu gün atalarının şanlı adı və göstərdiyi qəhrəmanlıqla fəxr edirlər.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə baş çavuş İsmayıl Qəsəbov döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirərkən göstərdiyi misilsiz igidliyə görə ölümündən sonra yüksək dövlət mükafatları ilə təltif olunmuşdur:

   1. "Azərbaycan Bayrağı" ordeni (Ölkənin ən ali hərbi ordenlərindən biri)

   2. "Vətən uğrunda" medalı

   3. "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı

   4. "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı

   5. "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı

   6. "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı

Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi

Bu gün İsmayıl Qəsəbovun adı təkcə Qazaxda deyil, bütün Azərbaycanda ehtiramla anılır. Onun keçdiyi döyüş yolu hərbi hissələrdə gənc əsgərlərə nümunə kimi göstərilir. Şəhidimizin şəxsi hərbi geyimləri, istifadə etdiyi əşyalar və sənədlər Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Vətən Müharibəsi fondunda xüsusi eksponat kimi qorunur və gələcək nəsillərə nümayiş etdirilir.

Hər il iyulun 6-da — onun ad günündə doğulduğu Çaylı kəndində xatirəsi böyük izdihamla yad edilir. O, ölməzliyi seçərək canı bahasına bizə azad Şuşanı və bütöv bir Vətəni bəxş etdi. Ruhu şad olsun!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(06.07.2026)