Bəhruz Məmmədov,
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı,NaxçıvanMuxtarRespublikasınınəməkdarmüəllimi, dosent.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
“Mən bütün həyatımı xalqa xidmət etməyə həsr etmişəm, bundan sonra da bu yolla gedəcəyəm, başqa yolum yoxdur. Vətənə, xalqıma, millətimə məhəbbət, müstəqil Azərbaycan dövlətinə, Azərbaycan Respublikasına hədsiz məhəbbət mənim həyatımın mənasıdır, məzmunudur.”
HEYDƏR ƏLİYEV
“Biz öz taleyimizin sahibiyik. Azərbaycan xalqı heç vaxt öz iradəsindən dönməyəcək və müstəqilliyini əbədi yaşadacaqdır.”
İLHAM ƏLİYEV
Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində taleyüklü əhəmiyyətə malik hadisələr sırasında 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü xüsusi yer tutur. Bu tarix yalnız siyasi hakimiyyət dəyişikliyini ifadə etmir, eyni zamanda müstəqil Azərbaycan dövlətinin mövcudluğunun qorunması, dövlətçilik ənənələrinin bərpası və ölkənin gələcək inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm dönüş nöqtəsi kimi xarakterizə olunur. Məhz 1993-cü ilin iyun hadisələri nəticəsində Azərbaycan dövlətçiliyi dağılmaq təhlükəsindən xilas olmuş, sonrakı dövrdə ölkənin siyasi sabitliyi, iqtisadi inkişafı və beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi üçün etibarlı zəmin yaradılmışdır.
XX əsrin sonlarında müstəqilliyini bərpa etmiş Azərbaycan Respublikası ilk illərdə ciddi siyasi, iqtisadi və hərbi çağırışlarla üzləşmişdi. Dövlət idarəçiliyində təcrübəsizlik, daxili siyasi qarşıdurmalar, iqtisadi böhran, Ermənistanın hərbi təcavüzü və separatizm meyilləri ölkəni dərin böhran vəziyyətinə sürükləmişdi. Xüsusilə 1993-cü ilin iyununda yaranmış vəziyyət Azərbaycan dövlətçiliyinin gələcəyini ciddi sual altına qoymuşdu. Hakimiyyət institutlarının fəaliyyət qabiliyyətini itirməsi, vətəndaş qarşıdurması təhlükəsinin real xarakter alması və ölkənin müxtəlif bölgələrində separatçı meyillərin güclənməsi dövlətin parçalanması riskini artırmışdı.
Belə mürəkkəb və taleyüklü şəraitdə xalqın tələbi ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müasir tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. 1993-cü il iyunun 15-də onun Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkədə siyasi sabitliyin bərpasına, dövlət idarəçiliyinin yenidən qurulmasına və milli maraqlara əsaslanan inkişaf strategiyasının formalaşdırılmasına imkan yaratdı. Sonrakı dövrdə həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər nəticəsində vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi aradan qaldırıldı, qanunsuz silahlı birləşmələr zərərsizləşdirildi, separatizm meyillərinin qarşısı alındı və dövlət hakimiyyətinin vahid mərkəzdən idarə olunması təmin edildi.
Milli Qurtuluşdan sonra başlanmış dövlət quruculuğu prosesi Azərbaycanın gələcək inkişaf modelinin əsaslarını formalaşdırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı, demokratik təsisatların inkişafına şərait yaradıldı, bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə əsaslanan islahatlar həyata keçirildi. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi dövlət quruculuğunun mühüm nailiyyətlərindən biri kimi tarixə düşdü.
Azərbaycanın müasir inkişaf konsepsiyasının mühüm istiqamətlərindən biri də milli iqtisadiyyatın gücləndirilməsi olmuşdur. 1994-cü ildə imzalanan və ölkənin iqtisadi tarixində dönüş nöqtəsi hesab edilən “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarına inteqrasiyasını təmin etdi, xarici investisiyaların cəlb olunmasına geniş imkanlar açdı və ölkənin uzunmüddətli iqtisadi inkişafının əsasını qoydu. Neft strategiyasından əldə olunan gəlirlərin məqsədyönlü şəkildə insan kapitalının inkişafına, infrastruktur layihələrinə və sosial rifahın yüksəldilməsinə yönəldilməsi Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf modelinin formalaşmasına xidmət etdi.
Ümummilli Lider tərəfindən müəyyənləşdirilmiş siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə uğurla davam etdirilmişdir. Son iyirmi ildən artıq müddətdə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan regionun aparıcı siyasi, iqtisadi və hərbi güc mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji təhlükəsizliyi sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsi, nəqliyyat-logistika imkanlarının inkişaf etdirilməsi və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət Azərbaycanın qlobal nüfuzunun artmasına mühüm töhfə vermişdir.
Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişaf tarixində yeni mərhələnin əsasını təşkil edən ən mühüm hadisələrdən biri 2020-ci ildə qazanılmış tarixi Zəfərdir. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu hərbi əməliyyatlar nəticəsində 44 günlük Vətən müharibəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyünün böyük hissəsi bərpa olundu. Bu qələbə təkcə hərbi uğur deyil, eyni zamanda beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin təmin olunması, tarixi ədalətin bərpası və milli dövlətçilik ideyasının təntənəsi kimi qiymətləndirilir.
2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri isə Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam təmin olunması ilə nəticələndi. Bununla da ölkənin bütün ərazisində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya quruluşu bərpa edildi və müstəqillik tarixində ilk dəfə olaraq dövlət hakimiyyətinin suverenliyi tam şəkildə təmin olundu. Beləliklə, 1993-cü ildə Milli Qurtuluşla başlayan dövlətçilik missiyası 2023-cü ildə tam suverenliyin bərpası ilə öz məntiqi zirvəsinə çatdı.
Hazırda Azərbaycan yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa-quruculuq proqramları həyata keçirilir, “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı təmin edilir, müasir şəhərsalma və iqtisadi inkişaf modelləri tətbiq olunur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ölkənin sosial-iqtisadi inkişafının yeni lokomotivinə çevrilməkdədir.
Tarixi proseslərin təhlili göstərir ki, Milli Qurtuluş Günü Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixinin başlanğıc nöqtəsi olmaqla yanaşı, ölkənin sonrakı inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən fundamental siyasi hadisədir. Bu gün müstəqilliyini möhkəmləndirmiş, ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam təmin etmiş Azərbaycan Respublikası regional və qlobal miqyasda söz sahibi olan nüfuzlu dövlət kimi çıxış edir. Əldə olunmuş bütün nailiyyətlərin əsasında isə xalqın iradəsi, milli birlik, güclü dövlətçilik ənənələri və Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu siyasi kursun Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi dayanır.
Milli Qurtuluş Günü müasir Azərbaycanın siyasi tarixində yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də dövlətçiliyimizin davamlılığını, milli həmrəyliyi və gələcəyə inamı ifadə edən mühüm ideoloji-siyasi dəyərdir. Milli Qurtuluşdan başlanan yol Azərbaycanı Zəfərə, Zəfər isə tam Suverenliyə aparmışdır. Bu gün Azərbaycan xalqı həmin tarixi yolun nəticəsi olaraq qalib, güclü və müstəqil dövlətin vətəndaşı olmaq qürurunu yaşayır.
“Ədəbiyyat və incəsənət!”
(14.06.2026)
