Abşerondakı tarixi-memarlıq abidələrimizdən ən başlıcaları Featured

Murad Vəlixanov,

“Ədəbiyyat və İncəsənət” portalının Yaradıcılıq şöbəsi

 

Hər bir dövlətin keçmişini və bu günlərə gələrkən nələr yaşadığını əks etdirən müəyyən tarixi sübutlar mövcuddur. Bu gün paytaxtımızda və civar bölgələrdə yerləşən tarixi abidələrimiz barədə danışmaq istəyirəm.

O abidələr barədə ki, onları təkrar-təkrar görür, amma haqqında məlumatlanmağı nədənsə lazım bilmirik.

Halbuki hər bir vətəndaş öz yurdunun torpağının, daçının tarixini bilməlidir.

Bu gün Atəşgah barədə danışacağıq.

 

ATƏŞGAH

Od məbədi olan "Atəşgah" Bakının 30 kilometrliyində, Abşeron yarımadasının Suraxanı qəsəbəsinin cənub-şərq hissəsində yerləşir. "Atəşgah" XVII-XVIII əsrlərdə təbii qazın çıxdığı əbədi sönməz alovların yerində inşa edilmiş od məbədidir. Məbədin ən erkən tikilişi olan tövlə eramızın 1713-cü ilinə aiddir, mərkəzi məbəd-səcdəgahı isə 1810-cu ildə tacir Kançanaqaranın vəsaiti ilə tikilmişdir.

Suraxanı "Atəşgah"ı məbədin özündən, hind guşənişinlərinin hücrələrindən və zəvvarlar üçün otaqlardan ibarət idi. Atəşgahı bu abidəni sifariş vermiş hindlilərin planı üzrə yerli ustalar tikmişlər.

Ümumiyyətlə, Atəşgah plan quruluşuna görə şəhər karvansaraylarına oxşayır. Abidə memarlıq üslubuna görə hələ Midiya dövründən Azərbaycanda yayılmış od səcdəgahlarının tikinti ənənələrini əks etdirir. Lakin o, özündə bəzi hind məbədlərinin əlamətlərini saxlayıb.

 

Növbəti söhbətimiz Ramana qalası barədə olacaq.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(26.08.2026)

 

 

 

 

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.