İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Yiyun Li (Li Yiyun) — Çin əsilli amerikalı yazıçı, romançı, qısa hekayələr müəllifi və ədəbiyyat professorudur. Müasir Amerika ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindən biri hesab olunur. Əsərlərində insan münasibətləri, tənhalıq, ailə, yaddaş, itki, mühacirət və insan psixologiyası kimi mövzulara geniş yer verir. Yiyun Li 4 noyabr 1972-ci ildə Çinin Pekin şəhərində anadan olub. Bu gün yazıçı özünün 54 yaşını qeyd edir.
Uşaqlıq və gənclik illərini Çində keçirib. O, əvvəlcə ədəbiyyat deyil, elm sahəsi ilə maraqlanıb. Pekin Universitetində hüceyrə biologiyası üzrə təhsil alaraq bakalavr dərəcəsi əldə edib. 1996-cı ildə ABŞ-yə köçərək Ayova Universitetində immunologiya üzrə təhsilini davam etdirib. Lakin universitetdə yaradıcı yazıçılıq dərslərinə qatılması onun həyatında mühüm dönüş nöqtəsi olub. Tədricən elmdən uzaqlaşaraq ədəbiyyata yönəlib.
Ayova Universitetində bədii və qeyri-bədii yazıçılıq üzrə magistr təhsili alıb. Onun yazıçılıq fəaliyyəti ingilis dilində inkişaf edib. Yiyun Li yaradıcılığında sadə, lakin dərin mənalı ifadə tərzi ilə seçilir. O, insanların gündəlik həyatında baş verən hadisələrdən istifadə edərək mürəkkəb psixoloji vəziyyətləri və mənəvi ziddiyyətləri təsvir edir. Əsərlərində Çin cəmiyyətinin xüsusiyyətləri, keçmişlə bu gün arasındakı münasibətlər, insanın özünü axtarması və həyatın çətinlikləri mühüm yer tutur.
Əsas əsərləri
1. A Thousand Years of Good Prayers (2005)
Azərbaycan dilində: Min illik xeyir-dualar.
İlk hekayələr toplusudur. Çinli insanların həyatını, ailə münasibətlərini və mühacirət təcrübələrini əks etdirir.
The Vagrants (2009)
Azərbaycan dilində: Sərgərdanlar.
Çinin kiçik bir şəhərində yaşayan insanların talelərindən bəhs edən romandır. Cəmiyyət, siyasi təzyiq və fərdi azadlıq mövzuları diqqət mərkəzindədir.
3. Gold Boy, Emerald Girl (2010)
Azərbaycan dilində: Qızıl oğlan, zümrüd qız.
İnsan münasibətləri, sevgi, ailə və cəmiyyətin gözləntilərindən bəhs edən hekayələr toplusudur.
4. Kinder Than Solitude (2014)
Azərbaycan dilində: Tənhalıqdan daha mərhəmətli.
Keçmişdə baş vermiş faciəli hadisənin üç insanın həyatına təsirini araşdıran romandır.
5. Dear Friend, from My Life I Write to You in Your Life (2017)
Azərbaycan dilində: Əziz dost, həyatımın içindən sənin həyatına yazıram.
Müəllifin həyat, yazıçılıq, yaddaş və insanın daxili dünyası haqqında düşüncələrini əks etdirən memuarıdır.
6. Where Reasons End (2019)
Azərbaycan dilində: Səbəblərin bitdiyi yerdə.
Ana ilə oğul arasında xəyali dialoq formasında yazılmış, sevgi, itki və kədər mövzularına həsr olunmuş romandır.
7. The Book of Goose (2022)
Azərbaycan dilində: Qaz kitabı.
Müharibədən sonrakı Fransada yaşayan iki qızın dostluğu və ədəbiyyat dünyasında baş verən hadisələrdən bəhs edir.
8. Wednesday's Child (2023)
Azərbaycan dilində: Çərşənbə günü doğulan uşaq.
İnsan həyatının müxtəlif mərhələlərini, münasibətləri və emosional təcrübələri araşdıran hekayələr toplusudur.
9. Things in Nature Merely Grow (2025)
Azərbaycan dilində: Təbiətdəki şeylər sadəcə böyüyür.
Həyat, itki, kədər və insanın mövcudluq haqqında düşüncələrini əks etdirən memuar əsəridir.
Yiyun Li ədəbi fəaliyyəti ərzində bir sıra nüfuzlu mükafatlara layiq görülüb:
PEN/Hemingway mükafatı.
PEN/Faulkner mükafatı.
PEN/Malamud mükafatı.
Windham–Campbell mükafatı.
MacArthur təqaüdü.
Guggenheim təqaüdü.
Guardian First Book Award.
2023-cü ildə Kral Ədəbiyyat Cəmiyyəti tərəfindən Beynəlxalq Yazıçı mükafatı.
2025-ci ildə Things in Nature Merely Grow əsəri ilə ABŞ Milli Kitab Mükafatının qeyri-bədii ədəbiyyat kateqoriyasında finalçı olub.
Yiyun Li 2017-ci ildən ABŞ-nin nüfuzlu ali təhsil müəssisələrindən biri olan Prinston Universitetində çalışır. O, yaradıcı yazıçılıq professorudur və universitetin Lewis Center for the Arts mərkəzində yazıçılıq proqramının rəhbəridir. Əsərləri 20-dən çox dilə tərcümə edilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.11.2026)
