İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
“Məşhurları biz də tanıyaq” layihəsindəyik. Bu dəfə Mari Yunqstedt (Mari Jungstedt) barədə danışacağıq. Kifayət qədər məşhur yazıçı, jurnalist və televiziya aparıcısıdır. İsveçlidir.
O, xüsusilə detektiv və kriminal romanları ilə tanınır. Əsərlərində sirli cinayətlər, insan münasibətləri, gizli sirlər, qisas və psixoloji gərginlik mühüm yer tutur. Müəllif Skandinaviya detektiv ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindən biri hesab edilir.
Mari Yunqstedt 31 oktyabr 1962-ci ildə İsveçin Stokholm şəhərində anadan olub. O, uşaqlıq illərini Stokholm və ətrafında keçirib. Gələcəkdə jurnalistika sahəsində fəaliyyət göstərən Mari radio və televiziya sahəsində işləyərək peşəkar təcrübə qazanıb.
Yunqstedt İsveçin ictimai radio və televiziya qurumlarında jurnalist və aparıcı kimi fəaliyyət göstərib. O, xəbərlərin hazırlanması, hadisələrin araşdırılması və insanların həyat hekayələrinin öyrənilməsi ilə məşğul olub. Jurnalistika sahəsindəki təcrübəsi onun sonradan yazdığı kriminal romanlara da təsir göstərib.
Mari Yunqstedt 2003-cü ildə ilk romanını nəşr etdirərək ədəbiyyat dünyasına daxil olub. Onun ilk əsəri “Den du inte ser” adlanır. İngilis dilində Unseen adı ilə tanınan bu roman müəllifin ən məşhur detektiv silsiləsinin başlanğıcıdır. Əsərdə İsveçin Qotland adasında baş verən cinayət hadisəsi araşdırılır.
Müəllif bu romanında polis araşdırmalarını, insanların şəxsi həyatındakı problemləri və zahirən sakit görünən cəmiyyətin arxasında gizlənən qaranlıq həqiqətləri birləşdirir. İlk romanının uğurundan sonra Yunqstedt müntəzəm olaraq yeni əsərlər yazmağa başlayıb. Onun kitabları müxtəlif ölkələrdə nəşr olunub və bir sıra dillərə tərcümə edilib. İsveçdə milyonlarla nüsxə satılan əsərləri onu ölkənin tanınmış kriminal yazıçılarından birinə çevirib.
Ən məşhur əsərləri və detektiv silsilələri
1. “Den du inte ser” — “Görmədiyin insan” (2003)
Yazıçının ilk romanıdır. Əsər Qotland adasında baş verən cinayət hadisəsinin araşdırılmasından bəhs edir. Burada komissar Anders Knutas və jurnalist Yohan Berq obrazları oxucuya təqdim olunur.
2. “I denna stilla natt” — “Bu sakit gecədə” (2004)
Müəllifin Qotland adasında baş verən cinayətləri araşdıran detektiv silsiləsinin ikinci romanıdır. Əsərdə sakit mühitlə təhlükəli hadisələr arasındakı ziddiyyət ön plana çıxır.
3. “Den döende dandyn” — “Ölməkdə olan dendi” (2006)
Cinayət araşdırmasını insan xarakterlərinin və sosial münasibətlərin təhlili ilə birləşdirən romanlardan biridir. Müəllif hadisələrin arxasındakı motivləri tədricən üzə çıxarır.
4. “I denna ljuva sommartid” — “Bu gözəl yay vaxtında” (2007)
İngilisdilli nəşrlərdə The Dead of Summer adı ilə tanınır. Yayın sakitliyi fonunda baş verən hadisələr və cinayətlərin insanlara təsiri romanın əsas xəttini təşkil edir.
5. “Innan molnen kommer” — “Buludlar gəlməzdən əvvəl” (2020)
İspaniyanın Malaqa bölgəsində keçən yeni detektiv silsiləsinin ilk romanıdır. Əsərdə İspaniya mühiti, cinayət araşdırması və insanların keçmişi ilə bağlı sirlər bir araya gəlir.
2026-cı ildə Mari Yunqstedt yeni Polar silsiləsi ilə oxucuların qarşısına çıxıb. Bu silsilənin ilk romanı “När göken tystnar” adlanır. Əsərin hadisələri İsveçin dağlıq əraziləri ilə Arktikanın sərt və təcrid olunmuş təbiəti arasında cərəyan edir.
Romanın baş qəhrəmanı Nora Yensen adlı polis əməkdaşıdır. O, yeni işinə başlayarkən qətl hadisəsi ilə qarşılaşır və araşdırma onu öz keçmişi ilə üzləşdirir. Əsərdə günah, qisas, keçmiş travmalar və insanın özündən gizlətdiyi həqiqətlər kimi mövzular işlənir.
Mari Yunqstedtin əsərlərini fərqləndirən bir neçə cəhət var:
- Detektiv araşdırmalar: Cinayətlərin açılması, sübutların toplanması və şübhəlilərin müəyyənləşdirilməsi.
- Psixoloji dərinlik: Personajların qorxuları, daxili ziddiyyətləri və keçmiş təcrübələri.
- Real məkanlar: İsveç adaları, kiçik yaşayış məntəqələri və İspaniya şəhərlərinin təsvirləri.
- Gizli sirlər: Adi görünən insanların həyatında gizlənən həqiqətlər.
- Gözlənilməz hadisələr: Oxucunun diqqətini sona qədər saxlayan süjetlər.
Onun jurnalist kimi araşdırma təcrübəsi hadisələri ardıcıl təqdim etməsinə, müxtəlif insanların mövqelərini göstərməsinə və cinayətlərin arxasındakı səbəbləri araşdırmasına kömək edir. Mari Yunqstedt uzun müddət Stokholm və Qotland adası ilə bağlı həyat sürüb.
Sonrakı illərdə Kanar adalarında da yaşayıb. Şəxsi həyatı haqqında geniş məlumat verməkdənsə, əsas diqqətini yazıçılığa yönəldib. Onun romanları 20-dən çox ölkədə nəşr olunub. Müxtəlif nəşriyyatların məlumatlarına görə, kitablarının İsveçdə satışı 7,5–8 milyon nüsxə səviyyəsinə çatıb. Əsərləri əsasında televiziya ekranlaşdırmaları da hazırlanıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.11.2026)
