İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Sergey Aleksandroviç Yesenin (Сергей Александрович Есенин) — XX əsr rus poeziyasının ən tanınmış və sevilən nümayəndələrindən biri, lirik şairdir. O, xüsusilə Rusiya kənd həyatı, təbiət, sevgi, vətən, tənhalıq və insanın daxili dünyası haqqında yazdığı təsirli şeirləri ilə məşhurdur.
Onun həyatında bir Azərbaycan dönəmi də olub, Mərdakanda yaşayıb, bununla bağlı Mərdəkanda xatirə ünvanları da vardır. Bu səbəbdən də şairin adı gələndə, nədənsə özümü saxlaya bilmir. Onu mərdəkanlı Yesenin kimi xatırlayıram.
Sergey Yesenin 3 oktyabr 1895-ci ildə dünyaya gəlib. Yesenin kənd mühitində böyümüşdü. Uşaqlıq illərinin təbiəti və kənd həyatı onun gələcək yaradıcılığına böyük təsir göstərdi. Şeirlərində rus kəndlərinin mənzərələri, ağcaqayınlar, tarlalar, çaylar, heyvanlar və kənd insanlarının həyatı xüsusi yer tutur
Yeseninin poeziyasının əsas xüsusiyyətlərindən biri sadə, emosional və obrazlı dilidir. O, adi təbiət mənzərələrinə belə güclü poetik məna verə bilirdi. Yesenin həm ənənəvi rus poeziyasından, həm də XX əsrin yeni ədəbi cərəyanlarından təsirlənib. 1910–1920-ci illərdə imajinizm ədəbi qrupunun əsas simalarından biri olub
Yeseninin ən tanınmış əsərləri arasında yer alanlar:
- «Берёза» — “Ağcaqayın”
- «Письмо матери» — “Anaya məktub”
- «Не жалею, не зову, не плачу» — “Peşman deyiləm, çağırmıram, ağlamıram”
- «Шаганэ ты моя, Шаганэ» — “Şaqane, mənim Şaqanem”
- «Черный человек» — “Qara adam”
- «Исповедь хулигана» — “Xuliqanın etirafı”
- «Русь уходящая» — “Gedən Rusiya”
- «Русь советская» — “Sovet Rusiyası”
- «Собаке Качалова» — “Kaçalovun itinə”
- «До свиданья, друг мой, до свиданья» — “Əlvida, dostum, əlvida”
Yeseninin həyatının son illəri emosional və psixoloji baxımdan ağır keçib. O, yaradıcılığında getdikcə daha çox tənhalıq, həyatın mənası, keçmişə həsrət və ölüm mövzularına müraciət edib.
28 dekabr 1925-ci ildə Leninqraddakı “Angleterre” hotelində ölü tapılıb. Onun ölümü rəsmi olaraq intihar kimi qəbul edilib. Bununla belə, Yeseninin ölümünün şəraiti sonrakı illərdə müxtəlif mübahisə və fərziyyələrə səbəb olub.
Ölümündən az əvvəl yazdığı “Əlvida, dostum, əlvida” şeiri onun ən məşhur son əsərlərindən biri hesab olunur. Sergey Yesenin qısa ömrünə baxmayaraq, rus poeziyasında silinməz iz qoyub. Onun şeirləri müxtəlif dillərə tərcümə edilmiş və dünya oxucuları arasında geniş yayılıb. Yeseninin poeziyasını fərqləndirən əsas cəhət kənd təbiətinin gözəlliyini insanın daxili hissləri ilə birləşdirməsidir.
Onun şeirlərində bəzən sakit bir kənd mənzərəsi qəfil dərin kədərə, sevinc isə ayrılıq hissinə çevrilir. Sergey Yesenin 30 yaşında vəfat edib. Buna baxmayaraq, onun adı XX əsr rus poeziyasının ən parlaq simaları sırasında qalır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(05.10.2026)


