İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Viktor Hüqo!

Dünyanın elə bir guşəsi tapılmaz ki, orada bu dahi yazıçını tanımasınlar, əsərlərini sevə-sevə oxumasınlar.

Bugünkü günü dünya onun anım günü kimi qeyd edir.

Viktor Hüqo 26 fevral 1802-ci ildə dünyaya gəlib. Viktor-Mari Hüqo imperiya generalı Cozef Leopold Siqisber Hüqonun və rəssam Sofiya Trebuçetin ən kiçik oğludur. Hüqo gizli olaraq və anasının istəyinin əksinə olaraq, uşaqlıq dostu Adele ilə evlənib. Hüqo başlıca olaraq özünün poetik və dramatik əsərləri ilə şöhrət qazanıb.

Nəzm əsərləri arasında "Düşüncələr" (Les Contemplations) və "Əsrlərin əfsanəsi" (Légende des siècles) kimi poemaları daha məşhurdur. Dünya oxucularının isə ən çox bəyəndiyi əsərləri yəqin ki, "Səfillər" (Les Misérables, epopeya) və "Paris Notrdam kilsəsi"(Notre Dame de Paris), "Edam Məhkumunun Son Günü" romanlarıdır.

Əsərləri bir qayda olaraq yaşadığı dövrün və cəmiyyətin siyasi, sosial problemləri və mədəni həyatda baş verən hadisələri canlandırır. Fransa teatr tarixində Kromvel və Hernani əsərlərini yazması, onu fransız romantizminin liderlərindən biri kimi təsdiqləyib. Xüsusi ilə Lureksiya Bordjiya və Ryu Blaz pyesləri onu bu sahədə daha da məşhurlaşdırıb.

Poetik yaradıcılığına bir neçə lirik şeir toplusu daxildir, bunlardan ən məşhurları 1826-cı ildə nəşr olunan Mədhiyyələr və Balladalar, 1831-ci ildə Les Feuilles d'automne və 1856-cı ildə Les Contemplationsdır. 1853-cü ildə nəşr edilmiş və 1859–1883-cü illərdə nəşr olunan "Əsrlərin əfsanəsi" tarixi poeması dünya ədəbiyyatına verilmiş ən önəmli epik əsərlərdən biridir.

Roman yazarı kimi 1831-ci ildə yazdığı Paris Notr-Dam kilsəsi və 1862-ci ildə yazdığı Səfillər əsərləri ilə dünya miqyasında böyük populyarlıq və uğur qazanıb. Onun çoxsaylı işlərinə əsasən siyasi yazılar və çıxışlar, səyahətnamələr, qeydlər və xatirələr topluları, ədəbi şərhlər, çoxlu məktublaşmalar, əksəriyyəti mürəkkəblə çəkilən dörd minə yaxın rəsm əsəri, həmçinin daxili bəzəklərin dizaynı və fotoqrafiyaya töhfələr də daxildir.

İctimai müzakirələrdə sərt və qəti çıxış edərək fəal iştirak edən Viktor Hüqo İyul monarxiyası və İkinci və Üçüncü Respublikalar dövründə parlamentari olub. Sülh və azadlığa bağlı olan və insan səfalətinə həssaslıqla yanaşan bir çox sosial islahatların lehinə danışması, ölüm cəzasına qarşı çıxması və vahid Avropa ideyasını dəstəkləməsi, İkinci Fransa imperiyası dövründə imperatorun əmri ilə Cersi və Gernsidə təxminən iyirmi il sürgünə göndərilməsi ilə nəticələnib.

Ömrünün ikinci hissəsindəki qətiyyətli respublika öhdəliyi və nəhəng ədəbi yaradıcılığı onu simvolik bir xarakterə çevirə bilib. Onun üçün ölümündən on gün sonra 1 iyun 1885-ci ildə, Üçüncü Fransa Respublikası dövlət səviyyəsində dəfn mərasimi təşkil edilib və cənazəsi Parisdəki önəmli fransız intellektuallarının dəfn edildiyi fəxri Panthéon məzarlığına köçürülüb.

Kitabları

- "İsland Han" (1823) ilk romanı

- "Yeni mədhiyyələr" şeirlər toplusu (1824)

- "Büq-Jarqal" (1826) povesti

- "Kromvel" (1827) dramı

- "Mədhiyyə və balladalar" (1828)

- "Şərq poemaları" (1829)

- "Marion de Lorm" (1829) dramı

- "Ernani"(1829) dramı

- "Gənc Fransa" inqilabının himni olacaq mədhiyyə (1830)

- "Notrdam kilsəsinin qozbeli" (1831) romanı

- "Kral əylənir" (1832) dramı

- "Edam Məhkumunun Son Günü" (Le dernier jour d’un condamné) (1832) povesti

- "Səfillər" roman-epopeyası (1852–1862)

- "Vilyam Şekspir" (1864)

- "Küçə və meşələrin nəğmələri" (1865)

- "Dəniz zəhmətkeşləri" (1866)

- "Gülən adam" (1869) romanı

- "Doxsan üçüncü il" (1874) romanı

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.05.2026)