İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Ədəbiyyat təkcə hadisələri danışmaq deyil, insan taleyini anlamaq sənətidir. Yazıçı Əlfi Qasımov məhz bu sənəti bacaran yazıçılardandır. Azərbaycan ədəbiyyatında oçerk janrına rəng qatan, onu gücləndirən yazıçılardan biri sayılır. Onun ilk məşhurluğu məhz oçerklərlə başlayıb.
Əlfi Qasımov 1927-ci il yanvar ayının 5-də - unudulmaz yazıçımız Vidadi Babanlı ilə eyni gündə Ağdam rayonunun Poladlı kəndində anadan olub. O, Şelli-Qaradağlı kəndinin yeddiillik məktəbini bitirdikdən sonra Ağdam Pedaqoji Texnikumunda təhsilini davam etdirib. Daha sonra 1943-1944-cü illərdə Ağcabədi rayonunun Xocavənd və Boyad kənd məktəblərində müəllim işləyib.
1944-1946-cı illərdə Ağdamda İkiillik Müəllimlər İnstitutunda oxuyub, oranı bitirdikdən sonra 1946-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olub və 1951-ci ildə həmin universitetdə təhsilini başa vurub.
O, ədəbi yaradıcılığa ilk dəfə 1945-ci ildə Ağdamda Müəllimlər İnstitutunda oxuyarkən başlayıb və onun "Xalq arzusu" adlı ilk şeiri Ağdamda çıxan "Lenin yolu" qəzetində dərc edilib. Publisistin şeirləri universitetdə oxuduğu illərdə də respublikanın müxtəlif qəzet və jurnallarında dərc edilib.
"Əriməzin ətəklərində" adlı ilk oçerklər kitabı 1954-cü ildə nəşr olunub. Sonra isə çoxsaylı oçerk, hekayə, povest və roman kitabları, həmçinin tərcümələri və tərtib etdiyi digər kitabları çap olunub. Əsərləri rus, qırğız, türkmən və tacik dillərinə tərcümə edilib
1951-1958-ci illərdə "Azərbaycan müəllimi" qəzetində xüsusi müxbir, şöbə müdiri və redaktor müavini vəzifələrində işləyib. Daha sonra 1958-1966-cı illərdə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində məsul katib vəzifəsini icra edib. O, 1966-1983-cü illərdə Azərbaycan SSR Dövlət Poliqrafiya, Nəşriyyat və Kitab Ticarəti İşləri Komitəsində nəşriyyatlar idarəsinin rəisi, baş redaktor vəzifələrində çalışıb.
1983-cü ilin fevralından ömrünün axırınadək Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında bədii ədəbiyyat redaksiyasının müdiri vəzifəsində işləyib. Azərbaycan Dövlət Televiziyasında "Kitablar aləmi" verilişinin aparıcısı olub. 1956-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olub.
Onun əsərlərində süni qəhrəmanlar yox, həyatın içindən çıxan real insanlar, onların sevinc və iztirabları yaşayır. Yazıçı sadə insan talelərini qələmə alaraq böyük mənəvi problemləri ön plana çəkib. Əlfi Qasımovun yaradıcılığı oxucunu düşündürüb, vicdanla üz-üzə qoyub və insanın özünə sual verməsinə səbəb olub. Bu baxımdan onun əsərləri Azərbaycan nəsrində xüsusi yer tutur.
Əsərlərin siyahısı
1. Əriməzin ətəklərində
2. Şagird briqadaları —
3. Odlu ürəklər
4. Dostluq və qardaşlıq dünyası
5. Adilənin taleyi
6. Dnepr qəhrəmanı
7. Ulduz karvanı
8. Məni qınamayın
9. Saçlar ağarsa da…
10. Qızburunda tək məzar
Bu əsərlər oçerklər, hekayələr, povestlər və romanlardan ibarət olub, Azərbaycan ədəbiyyatında sosial-psixoloji və ictimai mövzuları əks etdirir.
Yaradıcılığında əmək adamları, sadə insanlar, kənd və istehsalat həyatı əsas yer tutur. Obrazlarının çoxu real həyatdan götürülüb. Əsərlərində insan taleyi, vicdan, mənəvi seçim mövzularına xüsusi diqqət yetirib. “Adilənin taleyi” romanı dövrünün oxucuları arasında böyük maraq doğurub və qadın taleyi mövzusuna fərqli yanaşması ilə seçilib. “Qağayı fəryadı” əsəri əsasında sonradan film çəkilməsi onun yaradıcılığının kino üçün də dəyərli olduğunu göstərir.
Uzun illər mətbuat və publisistika ilə məşğul olub, dövrün ictimai problemlərinə biganə qalmayıb. Əsərləri bir sıra xarici dillərə tərcümə edilib, bu da onun yaradıcılığının təkcə yerli yox, beynəlxalq maraq doğurduğunu göstərir. Qısa ömür sürməsinə baxmayaraq, zəngin ədəbi irs qoyub və bu gün də tədqiqatçılar tərəfindən araşdırılır.
Əlfi Qasımov 1985-ci il mart ayının 10-da Bakıda ürək çatışmazlığından qəflətən vəfat edib.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(05.01.2026)
